حالىق • 30 ءساۋىر, 2024

العىسقا بولەنگەن حالىق

110 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق حالقى الماعايىپ زاماندا شارتاراپتان باس ساۋعالاعان, تاعدىر تالكەگىمەن بوسىپ كەلگەن وزگە جۇرتتى باۋىرىنا باستى. قولىنداعى بارىمەن ءبولىستى, باسقانىڭ قايعىسىنا ورتاقتاستى. مىنە, سول ۇلت مەيىرىمى بۇگىندە ەتنوستىق تەگىنە, دىنىنە, دىلىنە قاراماي, ەلدىڭ بارشا ازاماتىنىڭ ۇيىسۋىنا سەبەپشى بولدى. ءتىپتى قازاق جەرىندە دۇنيەگە كەلىپ, ياكي بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ءومىر سۇرگەن, كوڭىلىندە جىلۋ قالعان شەتەلدىكتەر ۇلىق مەرەكەلەرىمىزدى ۇمىتقان ەمەس.

العىسقا بولەنگەن حالىق

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»

ماسەلەن, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە جۇرگەن بۇرىن­عى جەرلەستەرىمىز ناۋرىز مەيرامىن قادىرلەپ, ءباسىن بيىك قويادى. ونىڭ ءبىرى – گەرمانيا تۇرعىندارى. ولار جىل سايىن ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن بەرليندە اتاپ وتەدى. بيىل دا داستۇر­دەن جاڭىلماي, سول اۋماقتاعى 10 مەم­لەكەتتىڭ ەلشىلىگى بىرلەسىپ ۇيىم­داستىرعان. جيىلعان جۇرت ءبىراۋىزدان «قازاق حالقىنىڭ دارقان كوڭىلىن, جىلى جۇرەگىن, ۇلتتىق مەيرامىن, ءتىپتى كەيبىر قۇندىلىقتارىن جادىمىزدان شىعارمايمىز», دەيدى.

ىزگىلىكتىڭ كورىنىسى بولعان ءىس-شارا بەرليندەگى ەتنولوگيالىق مۇراجايدا ۇيىمداستىرىلىپتى. مەرەكەنى دارىپ­تە­گەندەردىڭ اراسىندا ورتالىق ازيا ەلدەرى, ازەربايجان, اۋعانستان, يران, پاكستان, تۇركيا بار. كەلگەن قوناقتارعا مول داستارقان جايىلىپ, ءار مەملەكەت ءوزىنىڭ سالت-ءداستۇرى مەن مادەنيەتىن كەڭىنەن تانىستىردى. ءبىر بايقاعانىمىز, شەتەلدىكتەر ءبىزدىڭ ەلشىلىك تىككەن كيىز ۇيگە ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تانىتتى. سۋرەتكە تۇسكەندەردىڭ دە قاراسى قالىڭ. سونداي-اق ءار ەل وزدەرىنىڭ مۋزىكالىق باع­دار­لاماسىن دا ۇسىندى. جينالعان حالىق ءاز ناۋرىزدىڭ قالاي تويلاناتىنىن كورىپ, ەلىمىزدىڭ سالت-داستۇرىمەن جاقىن تانىسىپ, قازاق حالقىنا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ودان سايىن ارتقانىن ايتتى.

ەلدەن كەتسە دە, كوڭىلىندە جىلۋ قالعان شەتەلدىكتەر جىل سايىن ىزگى تىلەكتەرىن ءبىلدىرىپ جاتادى. ال بيىل حالىقتىڭ جۇرەگىنە شۋاق تۇسىرگەن بەينەجازبا الەۋمەتتىك جەلىدە جەلدەي ەستى. بۇل – اقمولا وبلىسىنان گەرمانياعا كوشىپ بارعان نەمىس وتباسىنىڭ ناۋرىز مەيرامىمەن قۇتتىقتاۋى. وندا قىزىلسايا اۋلىنىڭ تۋمالارى بوكي پاۆەل جانە زايىبى يرما گەرمانيا مەملەكەتىنەن سالەم جولداعان. جۇزدەرى ك ۇلىمدەگەن ولار «مەن بوكي پاۆەل ءيۆانوۆيچتىڭ بالاسىمىن. زەرەندى اۋدانىنىڭ قىزىلساي اۋلىندا تۋدىم. 1996 جىلى گەرمانياعا كوشىپ كەتتىك. سىزدەردى ناۋرىز مەرەكەسىمەن قۇتتىقتايمىز. سىزدەر اندا, ءبىز مىندا امان بولايىق! اسپانىمىز اشىق بولسىن!» دەگەن.

گەرمانيانىڭ العاشقى «Plus Size» ارۋى دينا ۆاككەر ەلدە تۇرعانىندا ناۋرىزدى ۇنەمى تويلاعانىن ەسىنە الىپ, لەبىزىن بىلدىرەدى.

ء«بىز قازاقستاندا ءومىر سۇرگەن كەزىمىزدە, ارينە, ناۋرىزدى اتاپ وتتىك. ول كەزدە ءبارى كەڭ كولەمدە وتەتىن ەدى: الاڭداردا كيىز ۇيلەر مەن شاتىرلار قويىلادى, كوپتەگەن ءدامدى تاعام دايىندالادى, بۇكىل حالىق بىرىگەدى. اسەرلى اۋەز بارلىق جەردەن ەستىلىپ, قۋانىشتىڭ جەلى ەسەدى. ەسىمدە, حالىق ءتىپتى كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ اۋلالارىندا دا تويلايتىن ەدى. ءبىز مۇندا قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدارىن تۋعان جەردى ساعىن­عان كەزدە دايىندايمىز. باۋىرساق, ەت, مانتى, لاعمان, پالاۋ, سامسانىڭ ءدامى ءالى اۋزىمنان كەتپەيدى. داستۇرلەر مەن ۇلتتىق تاعامدار ارالاسقان كوپۇلتتى جانە كوپمادەنيەتتى ەلدى ەشقاشان ۇمىتپايمىن», دەدى ول.

ەدۋارد كەكسەلدى ءبىزدىڭ حالىق جاقسى بىلەدى. ول – ەرەجەسىز جەكپە-جەكتەن بوكسشى, اقمولا وبلىسىنىڭ تۋماسى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا بەرگەن سۇحباتتارىندا ءبىزدىڭ ەلدىڭ اتىن ءجيى ايتىپ, العىسىن ءبىلدىرىپ جاتادى. ءتىپتى ءبىر جەڭىسىن قازاقستانعا ارناپ, تۋىمىزدى جامىلىپ شىققانى دا بار.

«مەن كۋرسكوە اۋلىندا تۇردىم. الايدا بۇكىل قازاق ەلى سياقتى ءبىزدىڭ اۋىل دا ناۋرىزعا ەرەكشە كوزقاراسپەن قارايتىن. مول داستارقان جايىلىپ, جارمەڭكەلەر, مەرەكەلىك كونتسەرتتەر, ءتۇرلى كونكۋرس, سپورتتىق جانە بي جارىستارى وتكىزىلەتىن. كوڭىلدى, قىزىقتى بولاتىن. ناۋرىز – كوكتەم مەن قايتا ورلەۋ مەرەكەسى. ءبىز ءالى دە ناۋرىز مەرەكەسىندە تۋىستارىمىزبەن داستارقان باسىنا جينالامىز», دەپ ەستەلىگىن ايتتى سپورتشى. 

سوڭعى جاڭالىقتار