فوتو: اشىق دەرەككوز
پالاتا سپيكەرى اتاپ وتكەندەي, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تاياۋ جىلداردا فارماتسەۆتيكا نارىعىنداعى وتاندىق ءونىمنىڭ ۇلەسىن 50 پايىزعا جەتكىزۋ مىندەتىن جۇكتەدى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ستاندارتتارىنا سايكەس, ءدارى-دارمەك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن نارىقتاعى وتاندىق ءونىمنىڭ ۇلەسى 30 پايىزدان كەم بولماۋى كەرەك. ەل پرەزيدەنتى وتاندىق فارماتسەۆتيكا سالاسىندا ءونىم اينالىمىن ۇلعايتۋدى تاپسىرعانىمەن, ولاردىڭ سانى جىل سايىن ازايىپ وتىر.
«ەسەپتەرگە قاراساق, ءبارى كەرەمەت. بىراق ناقتى فاكتىلەرگە ءمان بەرۋىمىز كەرەك. رەسمي ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, بۇگىندە ءبىزدىڭ ءدارى-دارمەك نارىعىنداعى وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ۇلەسى 10 پايىزدى عانا قۇرايدى. ياعني, كەم دەگەندە 30 پايىزعا جەتۋ ءۇشىن ءالى دە كوپ جۇمىس ىستەۋ كەرەك. سونداي-اق ەلىمىزدە نەگىزگى فارماتسەۆتيكالىق ونىمدەر مەن ءدارى-دارمەك ءوندىرىسى 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا بىلتىر 10 پايىزعا تومەندەگەن. بىلتىر ەلىمىزدە وندىرىلگەن ءدارى-دارمەكتىڭ ەكسپورتى 28,5 پايىز, ياعني شامامەن 30 پايىزعا ازايعان. ال, يمپورت 3 پايىزعا ءوستى. مۇنداي جاعدايمەن ءبىز مەملەكەت باسشىسىنىڭ فارماتسەۆتيكالىق نارىقتاعى وتاندىق ءونىمنىڭ ۇلەسىن 50 پايىزعا جەتكىزۋ تۋرالى تاپسىرماسىن قالاي ورىندايمىز؟», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار سەنات توراعاسى وتاندىق فارماتسەۆتيكالىق ونىمدەردىڭ تەڭ جارتىسى ددۇ-نىڭ ساپا ستاندارتتارىنا ساي كەلمەيتىنىنە نازار اۋداردى. وسىعان بايلانىستى ماۋلەن اشىمباەۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى تەوريادان پراكتيكاعا كوبىرەك ءمان بەرۋگە جانە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردى, ونىڭ ىشىندە ونەركاسىپ مينيسترلىگىن, ۇلتتىق كومپانيالاردى جانە ساراپشىلاردى تارتا وتىرىپ, سەناتتا وزەكتى ماسەلەلەردى جان-جاقتى تالقىلاۋعا شاقىردى.
«ەلىمىزدەگى 43 وتاندىق ءدارى-دارمەك ءوندىرۋشىنىڭ تەك 25-ءى عانا GMP ستاندارتتارىنا سايكەس كەلەدى (ەسكەرتۋ, good manufacturing practice –مەديتسينالىق جانە ۆەتەريناريالىق ماقساتتاعى پرەپاراتتاردىڭ ءوندىرىسىن جانە ساپاسىن باقىلاۋدى ۇيىمداستىرۋ تالاپتارىن بەلگىلەيتىن ءتيىستى وندىرىستىك تاجىريبە نەمەسە ەرەجەلەر). بۇل – دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى قولداناتىن جانە ۇسىنعان ستاندارت. ياعني, وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ جارتىسى وسى ستاندارتتارعا ساي كەلمەسە, دەمەك, ءبىزدىڭ ءدارى-دارمەكتىڭ ساپاسى يمپورتتىق انالوگتارمەن سالىستىرعاندا باسەكەگە قابىلەتسىز دەگەن ءسوز. كولەمدى ۇلعايتۋ جانە ساپانى قامتاماسىز ەتۋ جاعىنان دا پروبلەمالار بار», دەگەن ماۋلەن اشىمباەۆ سەناتتىڭ ءتيىستى كوميتەتتەرىنە وسى تاقىرىپتا كەڭەيتىلگەن وتىرىس نەمەسە ۇكىمەت ساعاتىن وتكىزۋدى تاپسىردى.
ەسكە سالايىق, بۇگىن پالاتا وتىرىسىندا سەناتورلار بىرنەشە زاڭدى, ونىڭ ىشىندە زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعىنىڭ ساۋدا اسپەكتىلەرى تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋدى قاراپ, ماقۇلدادى.
