ءبىلىم • 25 ءساۋىر, 2024

بەردەنبەكتىڭ بالاباقشاسى

700 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جايرەم كەنتىندە جاڭا بالاباقشا اشىلدى. بۇعان دەيىن مۇندا جال­عىز عانا مەملەكەتتىك بالاباقشا بار بولاتىن. حالىقتىڭ بۇل رەتتەگى سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتۋگە كاسىپكەرلەر دە كەلە باستادى.

بەردەنبەكتىڭ بالاباقشاسى

بەردەنبەك ەدىلحان – جاي­­رەم­نىڭ تۋماسى. ول 2012 جىلدان بەرى جەكە كا­سىپ­پەن اينالاسادى. كاسىبىنىڭ با­عى­تى ءار الۋان. جۇك تاسىمالى دا, مال شارۋاشىلىعى دا بار. «ەڭ­بەك ەتكەنگە ءناسىپ مول» دەيدى ول. ون­ شاقتى جىلدىڭ اياسىندا كاسى­بىن دوڭگەلەتە بىلگەن بەردەنبەك وسى­­دان ءۇش جىل بۇرىن كەنتتەگى بۇ­­رىنعى «بالاباقشانى» ساتىپ ال­­دى. بۇل جەردە بالاباقشا ءسوزىن تىر­ناقشالاپ وتىرعانىمىز بەكەر ەمەس, ويتكەنى, 90-جىلداردىڭ جوي­قىن جەكەشەلەندىرۋى تۇسىندا جەكە­نىڭ قولىنا ءوتىپ, سودان ابدەن توز­عان نىساننىڭ قاڭقاسى عانا قال­عان ەدى. كاسىپكەر سوندا نە ءۇشىن قى­زىق­تى ەكەن؟

– بۇرىنعى بالاباقشا ورنىنا جاڭاسىن ورناتقىم كەلدى. ءسويتىپ, سو­عان دەيىنگى جيعان-تەرگەنىمدى جۇم­ساپ, قۇرىلىس جۇمىسىن باستاپ جى­بەردىم. «كوز – قورقاق, قول – باتىر» دەگەن ەمەس پە؟ نىساننىڭ ءبىر با­­سىنا شاعىن-ماركەت ورنالاستى. 2023 جىلى كەنتىمىزگە وبلىس باسشى­سى­ كەلگەندە ءوزىمنىڭ بالاباقشا تۋ­را­­لى ويىمدى ايتىپ ەدىم, ول كىسى تولىق قولداۋ تانىتتى, – دەيدى ب.ەدىل­حان.

ول بالاباقشا اتاۋىن «اجار» دەپ اتادى. بۇل سوزدە كوپ ماعىنا بار. ەڭ باستىسى, «اجارىمىز اشىق بولسىن» دەگەن ماقسات-مۇرات جاتىر اتاۋدىڭ استارىندا.

بالاباقشا 125 ورىنعا ار­نال­عان. 20 مامان جۇمىسپەن قام­­­تىلعان مۇندا 2-5 جاس ارا­لى­عىن­داعى بالدىرعاندار تار­بيە­لەنەدى. عي­­مارات بالا­لاردىڭ جان-جاق­تى دا­مۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن زا­ما­ناۋي دامۋ ايماقتارىمەن, STEM كا­بي­نەتىمەن, حورەوگرافيا زالى جانە ەمدىك تۇزدى بولمەمەن جاب­دىق­­تالعان.

«اجاردىڭ» تاعى ءبىر ەرەك­شە­لىگى, مۇنداعى ءار توپتىڭ ءوز اتاۋى بار. ايتا­لىق, «الاش», «اباي», «ىبى­راي», «قانىش» دەگەن ءتارىزدى.

– ماعان مۇنداي اقىل -كەڭەس بەرگەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى انالار كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بايان اقاتاي. ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى بالالاردىڭ بو­يىنا جاستايىنان سىڭىرە ءبىلۋ – باس­تى ماقسات. ەندەشە, توپ اتاۋلارىن ۇلتتىڭ ۇلى تۇلعالارىنىڭ ەسىمدەرىمەن اتاپ, ولاردىڭ ونەگەلى ءومىر جولىن بالالارعا نەعۇرلىم كەڭىرەك تۇسىندىرە بەرەتىن بولساق, ۇتارىمىز بولماسا ۇتىلىسىمىز بولا قويماس, – دەگەن بەردەنبەكتىڭ ءسوزى ونىڭ بالا تاربيەسىندەگى جان-جاقتى ىزدەنىسىن كورسەتەدى.

مەملەكەت ارقاشان كا­سىپ­­كەرلىكتىڭ دامۋىنا, كەڭ قانات جايۋى­نا مۇددەلىلىك تانىتىپ­ كە­لەدى. بۇل بەكەردەن-بەكەر ەمەس. ويت­كەنى شاعىن جانە ورتا كاسىپ­كەرلىك دامىعان سايىن ەلىمىزدەگى كەز كەلگەن سالا دامي تۇسەدى. بەر­دەن­­بەكتىڭ بالاباقشاسى سونىڭ ءبىر ايعاعى ءتارىزدى.

 

ۇلىتاۋ وبلىسى,

جايرەم كەنتى

سوڭعى جاڭالىقتار