مامان عازيز نادۋەۆتىڭ ايتۋىنشا, سۋ تاسقىنى سالدارىنان ادامدار اراسىندا ءتۇرلى ينفەكتسيا تاراۋى مۇمكىن. اسىرەسە, ءجىتى ىشەك ينفەكتسياسىنىڭ تاراۋ قاۋپى جوعارى. سەبەبى ءۇي-جايدى, دالاداعى قورانى, اجەتحانانى — بارلىعىن سەل شايىپ كەتتى. قازىر سۋدىڭ استىندا ءتۇرلى جانۋاردىڭ ولەكسەسى, قوقىستار مەن قالدىقتار جاتىر. ال لاس سۋدا ءتۇرلى حيميكات, پارازيت, باكتەريا, ۆيرۋس بار. ودان ءتۇرلى ينفەكتسيا پايدا بولادى.
- قازىر توتەنشە جاعداي جاريالانعان ايماقتاعى, ۇيلەرىن سۋ باسقان تۇرعىندار ەۆۋاكاتسيالاندى. ولار ارنايى پۋنكتتەرگە ورنالاستى. ول جەردە حالىققا بوتەلكەدەگى تازا سۋ بەرىلىپ جاتىر. وعان قوسا ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەرىمىز زەرتحانادا ولاردىڭ ءىشىپ-جەپ جاتقان تاعامىن, جاتقان جەرىن زەرتتەپ, باقىلاپ وتىر. سونىمەن قاتار حالىققا اقپارات بەرىلىپ, سانيتارلىق-اعارتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سول سەبەپتى قازىر ءىش اۋرۋى, سارى اۋرۋى جانە تاعى باسقا اۋرۋ مەن ينفەكتسيالاردىڭ ءوسىمى بايقالمادى. دەگەنمەن ماسەلە — سۋ كەتىپ, ادامدار ءوز ۇيىنە ورالعان سوڭ, تازالىقتى, گيگيەنانى قانشالىق ساقتاپ-ساقتامايتىنىندا, — دەيدى مامان.
ونىڭ ايتۋىنشا, سۋ كەتكەن سوڭ ۇيىنە ورالعان ادامدار تازالىققا اسا ءمان بەرمەسە, ءجىتى ىشەك ينفەكتسياسىمەن اۋرۋى مۇمكىن. بۇل — اسقازان-ىشەك جولىنىڭ زاقىمدالىپ, پاتوگەن جانە شارتتى پاتوگەن باكتەريالارىن, ۆيرۋستاردى تۋدىراتىن ينفەكتسيا اۋرۋلارى. مۇنى ادەتتە «لاس قول اۋرۋى» دەپ اتايدى. ىشەك ينفەكتسياسى — اۋىز سۋ, تاعام ارقىلى جۇعادى.
- ادام قولىن جۋماسا, كوكونىستى, جەمىس-جيدەكتى جۋماي جەسە, لاس سۋ ىشسە, ىشەك ينفەكتسياسى جۇعادى. بۇل تەك تاسقىن, اپات كەزىندە عانا بولاتىن اۋرۋ ەمەس. كۇندەلىكتى ومىردە دە بالالارعا «المانى جۋىپ جە» دەپ وسى ىشەك ينفەكتسياسىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ايتىلادى, — دەيدى ول.
ينفەكتسيانىڭ الدىن الۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟
عازيز نادۋەۆتىڭ ايتۋىنشا, سۋ باسقان ايماقتاردىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىنا تاپسىرما بەرىلدى. ولار دالاداعى اجەتحاناعا جينالعان سۋدى تولىق سورادى, ءىشىن دەزينفەكتسيالايدى. امان قالعان ۇيلەردىڭ ءىشىن كەپتىرىپ, تازالاپ, دەزينفەكتسيالايدى. دەگەنمەن مامان ازاماتتارعا سۋ تاسقىنىنان سوڭ ەسكەرۋ كەرەك بىرنەشە كەڭەس ايتتى:
جەرگىلىكتى ورگاندار ءۇيدى, اجەتحانانى دەزينفەكتسيالاپ تازالامايىنشا وندا كىرمەگەن ءجون.
قولدى ۇنەمى مۇقيات جۋىپ تۇرۋ قاجەت جانە انتيسەپتيك قولدانعان ابزال.
سۋ باسقان ايماقتاعى كەز كەلگەن زاتتى قولعاپ كيىپ قانا ۇستاعان دۇرىس.
سۋ تاسقىنى سالدارىنان ولگەن ءۇي جانۋارلارىنىڭ, ءتورت-ت ۇلىكتىڭ ولەكسەسىن ۇستاماعان ءجون. كەرەك بولسا, تەك قولعاپ كيىپ قانا ۇستاۋ كەرەك.
دالاداعى قۇدىق سۋىن ۋاقىتشا تۇتىنباعان دۇرىس. جەرگىلىكتى ورگاندار ونداعى سۋدىڭ قۇرامىن ءالى تەكسەرەدى. تەكسەرىپ بولىپ, ءبارى دۇرىس ەكەنىنە كوز جەتكىزگەن سوڭ عانا ونداعى سۋدى قولدانۋ كەرەك. ال وعان دەيىن ادام بوتەلكەدەگى تازا سۋدى نەمەسە قايناتىلعان سۋدى ءىشۋى كەرەك.
كوكونىس پەن جەمىس-جيدەكتى جۋىپ جەۋ كەرەك. وعان قوسا ادام ءىشىپ-جەيتىن بارلىق تاعامىن قاداعالانى دۇرىس.
بالالاردىڭ قالدىق زاتتاردى ۇستاماعانىن قاداعالاۋ كەرەك.
سۋ باسقان ۇيدە قالعان كيىم-كەشەكتىڭ ءبارىن جۋىپ تازالاپ, كەپتىرىپ قانا قولدانۋ كەرەك.
تاسقىننىڭ سۋىن تۇرمىستاعى قاجەتى ءۇشىن قولدانۋعا بولمايدى.
دەنەسى قىزىپ, ءىشى وتسە, دارىگەرگە بارۋى قاجەت.
