وقيعاعا ورايلاس وي

“بولدى دا پارتيا...” قىرعىزستانداعى تاعى ءبىر كە­زەك­تى وقيعا, ەندى ەلدىڭ ءوڭتۇس­تىگىندە ورىن العان قاقتىعىستار بارشا الەمنىڭ نازارىن وزىنە اۋداردى. ماۋسىمنىڭ 11-ءى كۇنى وش قالا­سىنداعى قارۋلى توبە­لەستىڭ اياعى كوپ­تەگەن قۇربان­دىققا الىپ كەلگەن بۇقارالىق ءب ۇلىنشى­لىككە جال­عاستى. جاعداي­دىڭ تۇراقسىز­دانۋى كورشى جا­لا­لاباد وبلى­سىنا تارالىپ, بۇل جاعداي بۇگىنگە دەيىن رەسپۋبلي­كانىڭ وڭتۇستىگىن ءوز قىسپاعىندا ۇستاپ تۇر. كورشى مەملەكەتتە ورىن العان بۇل قاقتىعىس قىرعىزستانداعى شەشىمىن تاپپاعان كوپتەگەن ماسە­لەلەرمەن قاتار, ايماقتىق قاۋىپ­سىزدىك جۇيەسىنىڭ دە كەمشىلىكتەرىن اشىپ كورسەتتى. قايعىلى جاعداي­دىڭ الدىن الۋ مەن بۇل قاقتى­عىس­تىڭ بۇكىل ورتالىق ازيا ايما­عىنا تارالىپ كەتۋىنە جول بەرمەۋ ماق­ساتىندا سىرتقى كۇشتەردى پايدا­لانۋ تۋرالى ۇسىنىستار ءجيى-ءجيى كوتەرىلۋدە. بىشكەكتەگى ۋاقىت­شا ۇكىمەت تە ءوز كۇشىنىڭ جەتپەي­تىن­دىگىن ءتۇسىنىپ, رەسەي باسشىلى­عىنان رەسمي تۇردە كومەك سۇرادى. 12 ماۋسىم كۇنى ۇقشۇ ەلدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى حاتشىلارى قىرعىزستان­داعى جاعدايعا قاتىس­تى جەدەل كەڭەس وتكىزۋگە جينالدى. ال كەلە­سى كۇنى قىرعىزستان رەس­پۋب­لي­كا­­سىن­داعى وزبەك ۇلتتىق-مادەني ورتالىعى­نىڭ توراعاسى وزبەكستان پرەزيدەنتى ي.كا­ريموۆ­كە قورعاۋ جونىندە اشىق حات جولدادى. سونى­­­مەن قاتار, قىرعىز ساياسي باس­شى­لىعى ەلدەگى جاعدايدى رەتتەس­تىرۋگە باتىس ەلدەرىن دە شا­قىرۋى مۇمكىن دەگەن بولجامدار ايتىلدى. سوعان قاراماستان, ەل اۋما­عىن­دا ءتارتىپ ورناتۋعا قاتىستى قىر­عىزستانعا باسقا ەلدەردىڭ قارۋلى كۇشتەرىن نەمەسە حالىق­ارا­لىق ۇيىم­داردىڭ بەيبىتكەر­شىلىك ءاس­كەرىن ەنگىزۋ پروتسەسسۋال­دىق جاعى­نان كۇردەلى جانە دە قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن بەلگىلى ءبىر مەرزىمگە, ۋاقىتشا عانا شەشەتىن قاجەتسىز شارا بولىپ تابىلادى. ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلۋى ەل اۋماعىندا جانە شەت­كەرى ايماقتاردا بۇدان دا كۇردەلى قاراما-قايشىلىقتار­دى تۋدىرۋى مۇمكىن. سوندىقتان دا, قازىرگى قالىپتاسقان جاعداي جاقىن ارادا تۇراقتانباسا نەمەسە قىر­عىزستان­دا بەيبىت تۇرعىندارعا قىسىم جاساۋشىلىق پەن ادام­دار­دىڭ وپات بولۋى بۇدان كەيىن دە جالعاساتىن بولسا بۇل بولجام­نىڭ ورىن الۋى قايتارىمسىز بولادى. بۇل فورس-ماجورلىق جاعدايدا سىرتقى ساياسي سۋبەكتىلەردىڭ ءتار­تىپ ورناتۋعا تالپىنىسى قيىن­دىق­­تارعا ۇشىرايدى, ويتكەنى, ولار ەرتە مە, كەش پە, جاقسى ۇيىم­داس­تىرىلعان, ەل ىشىندە نەمەسە شەت­كەرى ايماقتاردا قولداۋشى­لارى بار توپتاردىڭ قار­سىلىعىنا كەزدەسەتىندىگىن دە مو­يىن­داۋ قاجەت. ءتىپتى, بۇل ۇزاق مەر­زىمدى ىشكى ساياسي قاقتىعىسقا رە­سەي­دى, ۇقشۇ نەمە­سە شىۇ تارتۋ سول بۇلدىرگىش كۇشتەردىڭ جوس­پارلارىنىڭ ءبىرى بولۋى دا مۇمكىن. قىرعىزستانداعى اتقارۋشى بيلىكتىڭ ۆەرتيكالىن قالىپتاس­تىرۋشى مەملەكەتتىك-اكىمشىلىك اپپارات اۋلەتارالىق جانجالدار نەگىزىندە السىرەگەن, ال قىرعىز سايا­ساتكەرلەرى ساياسي جۇيەنىڭ تولى­عىمەن جۇمىس ىستەۋىنىڭ ءتيىمدى تە­تىك­تەرىن جاساۋعا قاۋقارلارى جەت­كەن جوق. قازىرگى تاڭدا, وكىنىش­كە قاراي, قىرعىز قوعامىنىڭ بارىن­شا ۇساق توپتارعا بولشەك­تەنۋى جالعاسۋدا. مىسالى, بۇرىن­دارى قىرعىز ساياساتىندا چۋ-كەمين, تالاس, نارىن توپتارى, وتۋز ۋل مەن ىشكىلىكتىكتەر جانە تاعى دا باسقا اۋلەتتىك بىرلەستىكتەرگە قا­تىس­­تى ءلوببيدىڭ بولۋى تۋرالى اي­تار بولساق, قازىرگى تاڭدا ءبول­شەك­تەنۋ بۇدان دا ۇساق رۋلىق توپ­تارعا – ءبىر نەمەسە بىرنەشە اتا­­لىق قونىستار دەڭگەيىندە بايقالۋ­دا. بۇل جاعىنان العاندا ءارتۇرلى اۋلەتكە قاراستى قىرعىز ساياسات­كەر­لەرى اراسىنداعى قايشىلىقتار­مەن قاتار, ولاردىڭ بىرىگە وتىرىپ, ەكس-پرەزيدەنت ق.باكيەۆ پەن ونىڭ بۇرىنعى ساياسي جاقتاستارى شىق­قان جانە كەزىندە بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ەكونوميكالىق جەڭىلدىك­تەر العان اۋلەتتەردىڭ بيزنەستەرىن شەتقاقپايلاۋ ورىن الىپ وتىر. ءارتۇرلى ءىرى رۋلىق توپتار اراسىن­داعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق مۇددەلەر تەڭدىگىنىڭ بۇزىلۋى قىر­- عىزستانداعى ساياسي سىلكىنىس­تەردىڭ سەبەبى بولعان بولسا, بۇل جاعداي قازىرگى تاڭدا ودان ءارى شيەلەنىسە تۇسۋدە. ارينە, ەلدەگى جاعدايدى پاي­دا­لانىپ, ونى بۇدان دا قيىن­داتۋعا ءبىرىنشى كەزەكتە ساياسي بيلىك پەن ەكونوميكالىق اكتيۆتەرىنەن ايرىلعان, بىراق ءالى دە بولسا قارجى­لىق مۇمكىندىگى بار توپتار مۇددەلى ەكەنى بەلگىلى. بۇل جاعدايدا ەل اۋماعىنا دەسترۋكتيۆتى ەلەمەنتتەردىڭ كىرۋى مۇمكىن, ويتكەنى, راديكالدى كوز­قاراستاردى بىلدىرۋگە جانە بۇعان قازىرگى بيلىككە كوڭىلى تولماعان جەرگىلىكتى اۋلەتتەر وكىلدەرىمەن قاتار, قىرعىزستان اۋماعىنان شەتكەرى ايماقتاردا ورنالاسقان بەلگىلى ەكسترەميستىك جانە تەر­روريستىك ۇيىمداردى دا تارتۋعا تاپتىرمايتىن قولايلى جاعداي تۋىنداپ وتىر. ماسەلە تەك جاعداي­دىڭ بۇلاي وربۋىنە كىم مۇددەلى جانە بۇل ءۇردىستى كىم قارجىلان­دىراتىندىعىندا بولىپ وتىر. ەكىنشى ءبىر اتاپ كورسەتەتىن ءجايت – ۋاقىتشا ۇكىمەت ءتورايىمى روزا وتۋنباەۆا بىلاي دەدى: “...بۇل ساياسي پارتيالار قىزمەتىنىڭ ايتار­لىقتاي جاندانۋىنا الىپ كەلدى, ال ولار بىزدە 100-دەن اسادى. جانە اركەز جاڭا پارتيالار قۇرى­لىپ جاتادى”. مۇنداي جاعدايدا ەلدە بەرەكە-بىرلىك بولادى دەۋ قيسىن­سىزداۋ كورىنەدى. قازىرگى تاڭدا الەمدە ەسىرتكى ساۋداسى, زاڭسىز قارۋ-جاراق اينا­لىمى, ادام ساۋداسى جانە باسقا دا زاڭسىز ارەكەتتەر تابىس كوزى بولىپ تابىلاتىن كوپتەگەن دەسترۋكتيۆتى ەلەمەنتتەر بار, ال حالىقارالىق تەرروريزم مەن ءدىني ەكسترەميزم بۇل ماسەلەنىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلادى. قىرعىزستانداعى وقيعالاردىڭ باستالۋىنان كەيىن بۇكىل ورتالىق ازيا ايماعىندا باسقارمالى ب ۇلىنشىلىك ايماقتار قالىپتاسۋىنىڭ بەلگىلەرى بايقا­لىپ, وعان ورتالىق ازيا ايماعىنا قاتىستى ءوز مۇددەلەرى بار الەمنىڭ ءىرى گەوساياسي سۋبەكتىلەرى تارتىلۋى مۇمكىن. قىرعىزستان اۋماعىندا التىن مەن ۋران قورىنىڭ, ءىرى گەس كەشەنىنىڭ بولۋىن, ال جاقىن كورشى رەتىندە كومىرسۋتەگى مەن باسقا دا ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستار­عا باي قازاقستان مەن وزبەكستان­نىڭ ورنالاسۋىن ەسەپكە الار بول­ساق, ايماق جاھاندىق ساياساتتا ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە ەكەن­دىگىن بايقايمىز. قىرعىز­ستان­داعى مەم­لە­كەتتىك باسقارۋدىڭ السىرەۋ ءۇردىسى دەسترۋكتيۆتى كۇشتەردىڭ مەملەكەت السىزدىگىن پايدالانۋمەن قاتار, جالپى ايماققا ىقپال ەتۋ مۇمكىن­دىگىن ارتتىرادى. وش جانە جالالاباد وبلىس­تارىندا ورىن العان وقيعا بۇل كۇشتەردىڭ قانشالىقتى ادامگەر­شىلىككە جات شارالارعا باراتىن­دىعىن كورسەتتى. ەكى اپتا بويى تۇراقتىلىقتى جويۋعا قاتىستى شارالارىنىڭ ناتيجە بەرمەگەن­دىگىن كورگەن ولار, سوڭعى شارا – ۇلت­ارالىق قاقتىعىس رەتىندە قىر­عىز جانە وزبەك ۇلت وكىلدەرىن جاپ­پاي قىرۋ ارەكەتىن جۇزەگە اسىردى. بۇعان وڭتۇستىك وبلىس­تار­­دىڭ تاۋلى ايماقتارىنداعى الەۋ­مەتتىك-ەكو­نو­ميكالىق جاع­داي­­دىڭ ناشار­لىعى, قوعامنىڭ كريمينال­دانۋى جانە كەيبىر ساياساتكەر­لەردىڭ جاۋاپ­سىزدىعى سەبەپ بولدى. قىر­عىزستاننىڭ فەرعانا ايما­عىن­داعى قىرعىزدار مەن وزبەكتەر اراسىن­داعى كوپ­جىلدىق ءوزارا تاتۋلىققا ايتار­لىقتاي سىزات ءتۇستى. وسىلايشا, قىرعىزستانداعى جاعدايدى رەتتەستىرۋ شۇعىل شارالاردى تالاپ ەتەدى جانە دە ول تەك قىرعىزستان ۋاقىتشا ۇكىمەتى­نىڭ عانا شارۋاسى ەمەس, ول ايماق­تاعى كورشى ەلدەردىڭ, حالىقارا­لىق ۇيىمداردىڭ جانە جالپى الەمدىك قوعامداستىقتىڭ الدىن­داعى ماسە­لە. كورشى ەلدە ورىن العان كوپتە­گەن وقيعالار ولاردىڭ ىشكى شارۋا­سى, بىراق ولاردىڭ شەكتەن شىعىپ كەتۋى تەك ءبىر عانا ەمەس, جالپى ايماقتىڭ تۇراقسىز­دانۋىنا الىپ كەلۋى مۇمكىن, بۇل جاعدايدا كورشى رەسپۋبليكا وتە تەرەڭ جانە اۋقىم­دى قولايسىز­دىقتاردىڭ باستاماسى بولادى. سوندىقتان دا, ايماقتىق قاۋىپ­­سىز­دىكتى قامتاماسىز ەتۋگە قىرعىزستاننىڭ گەوساياسي ورتاسى بولىپ وتىرعان بارلىق ورتالىق ازيا رەسپۋبليكالارى مۇددەلى, ال ماسەلەنى شەشۋدە باتىل شەشىم­­دەر­مەن بىرگە, ساقتىقپەن ارەكەت ەتۋ, جەرگىلىكتى ەرەكشەلىكتەردى ەسەپكە الۋ مەن ونى جۇزەگە اسى­رۋ­­دا ءاس­كەري­لەرمەن قاتار, ساياسي ساراپشى­لاردى دا تارتۋ قاجەت. سونىمەن قاتار, قىرعىز­ستاندا جەرگىلىكتى جانە قوعامدىق باسقارۋ ورگان­دارى­نىڭ ءداستۇرلى ۇلگىلەرى قالىپ­تاسقاندىعىن ەس­كەرۋ كەرەك. بۇل فاكتور قىرعىز­ستاننىڭ سايا­سي ءومىرىن تۇراقتان­دىرۋ­شى بولىپ تابىلادى, ويتكەنى, قىرعىز حالقى (قوعامى) جاعدايدىڭ تۇراقتانۋى مەن مەملەكەتتىلىكتىڭ ورنىعۋى, ەل ىشىندەگى ءب ۇلىنشى­لىكتىڭ كەلمەسكە كەتۋىنە وزىندىك ساياسي ەرىك تانى­تۋى قاجەت. سوندىقتان دا, قىر­عىز­­ستان­­­نىڭ بارلىق ازاماتتارى, قوعام­­دىق ۇيىمدارى مەن پارتيا­لارى قىرعىز مەملەكەتتىلىگىن نى­عايتۋ, ۇلتتىق مۇددەلەردى جۇزەگە اسىرۋ مەن تۇر­عىن­داردىڭ ءارتۇر­لى توپتارىنىڭ مۇددەلەرىن ءۇي­لەستىرۋ­گە قاتىستى ساياسي مەحانيزم­دەردى قالىپتاستىرۋ مەن مامىلەگە كەلۋ جولىندا بىرىگىپ قىزمەت اتقارۋ­لارى كەرەك. نۇرلان سەيدىن, قازاقستان پرەزيدەنتى جانىن­داعى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى. تاعدىردان تاتۋلىقتان ايىرما دەپ تىلەيمىن قىرعىزستاندا بولىپ جاتقان ب ۇلىنشىلىكتى ەستىپ, ءبىلىپ وتىرمىز. تۋىسقان حالىقتىڭ ادامزاتتىڭ اقىل-ويى وسىنشا وركەندەگەن عاسىردا تەككە قان-جوسا بولىپ, جاتقانىنا جۇرەگىڭ اۋىرادى. ءتۇرلى نارازىلىقتىڭ سوڭى, مىنە, ۇلتارالىق ارازدىققا ۇلاستى. مەملەكەت ءۇشىن دە, حالىق ءۇشىن دە مۇنان اسقان قايعى, باقىتسىزدىق بولماس, ءسىرا. مەنىڭ ۇلتىم تاجىك بولسا دا, تاعدىرىم قازاقستانعا بايلانعان جانمىن. بالا كەزدەن وڭتۇستىك قازاقستاندا تۇردىم, جاستىق شاعىم سوندا ءوتتى. قازاق شەشە­لەرىمىزدىڭ شىپتاعا جايعان قۇر­تىن, تاجىك باعباندارىنىڭ باپ­تاعان جەمىس-جيدەگىن جەپ وستىك. قازاق اراسىندا تۇرعاننان كەيىن تاجىك, وزبەك, قازاق تىلدەرى­نە قانىقپىن, ورىس ءتىلىن دە بىلەمىن. مەرزىمدى ءباسپاسوزدى وسى تىلدەردىڭ بارلىعىندا دا وقي بەرەمىن. تاعدىردىڭ جازۋىمەن قازىر قوستاناي قالاسىندا تۇرامىن. جۇبايىم قازاق قىزى, ودان ەكى پەرزەنت ءسۇيىپ وتىرمىن. دوستىق ۇيىندە تاجىك ۇلتتىق-مادەني ورتا­لىعىن باسقارامىن. جۇمىس­تان قولىم قالت ەتكەندە وسىندا كەلىپ, ۇلتتىق ءتىلىمىزدى, ءداستۇرى­مىزدى ۇمىتپاۋ ءۇشىن ءتۇرلى شارالار وتكىزۋگە اتسالىسامىن. بۇل دا مەنىڭ ومىرىمدەگى ءبىر قىزىق, باقىتتى ساتتەر. ويتكەنى, مەنىڭ انا ءتىلىمدى بىلۋىمە, ءداستۇرىمدى ساقتاۋىما كولدەنەڭ تۇرىپ جاتقان ەشكىم جوق. وبلىس اكىمى سەرگەي كۋلاگين اسسامبلەيا مۇشە­لەرىمەن بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا كەز­دەسىپ, جۇمىسىمىزدى, كەرەك-جارا­عىمىزدى سۇراپ وتىرادى. وسىنىڭ بارلىعى دا پرەزي­دەنتى­مىز نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ سارا سايا­ساتى­نىڭ ارقاسىندا دەپ بىلەمىن. قازىر ۇلتتار ارالاس تۇرمايتىن مەملەكەت كەمدە-كەم شىعار. سولار­دىڭ بارلىعىنا دا قازاق­ستان كەڭپەيىل ۇلتتىق ساياساتىمەن ۇلگى بولىپ وتىر دەسەم ارتىق ايتقان­دىق ەمەس. وسىندا ءونىپ-ءوسىپ تۇرىپ جاتقان ۇلىستاردىڭ بارلى­عى دا قازاق حالقىنىڭ كەڭقولتىق پەيىلىن, قوناقجاي مىنەزىن جاقسى بىلەدى, ءارى باعالايدى. بىرلىك بولسا, جالقاۋلانباي ەڭبەك ەتسە–بەرەكە سوندا. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى الدى­مەن ەكونوميكانى دامىتۋ كەرەكتى­گىن, ال ساياساتتىڭ ەشقايدا قاش­پاي­تىنىن ءجيى ايتىپ كەلەدى. قازاق­ستانداعى ۇلت پەن ۇلىستار تاتۋلىعى كۇندەلىكتى تۇرمىستان, كۇندەلىكتى ومىردەن انىق كورىنەدى. مەنىڭ كورشىلەرىمنىڭ ءبىرى ورىس, ءبىرى ارميان, ءبىرى گرەك, ءبىرى قازاق. كورشى تۇرعان سوڭ اياق-تاباق ارالا­سىپ جاتادى, سوندا سەن پالەن ۇلتسىڭ, مەن تۇگەن ۇلتپىن دەگەن ءسوز اۋىزعا دا الىنبايدى. ءبارىمىز دە ءبىر اتادان تاراعان اعايىن جاندارداي ءومىر ءسۇرىپ كەلەمىز. مەنىڭ جاسىم ۇلكەن بولعاندىق­تان, ولار “ەرەكە” دەپ سىيلايدى. قازاقتى قايىن­جۇرتىم دەسەم, باسقا ۇلتتاردان دوستارىم جەتكى­لىكتى. ال قايعى مەن قۋانىش ادامنىڭ بارلىعىنا ورتاق. سون­داي ساتتەردە ۇلتىنا قاراماي دوس-جاراننىڭ قاسىنان تابىلامىز. تىنىشتىق ومىرگە ەشنارسە جەتپەيدى. قوستانايدا جىل بويى مەرە­كەلىك شارالار ۇزىلمەيدى. جاڭا جىل, مەملەكەتتىك مەرەكە­لەر, ناۋرىز, روجدەستۆو, كارىس اعايىن­داردىڭ جاڭا جىلدى قارسى الۋى, ارميان اعايىنداردىڭ انالار كۇنىن توي­لاۋى سياقتى مەيرامدار­دىڭ ەشقاي­سىسىنان قالماي بارا­مىن. بۇل–سىيلاعاننىڭ بەلگىسى. قازىر قاراپ وتىرسام, قوستاناي­داعى ۇلىستاردىڭ ەتنومادەني ءبىر­لەستىكتەرى مەرەكە­لەرىن تەك وزدەرى عانا اتاپ وتپەيدى. مىسالى, تاجىك ەتنومادەني بىرلەس­تىگى ءبىر شارا ءوت­كىز­سەك, وعان قازاق تا, ورىس تا, ۋك­راين دا, كورەي دە, نەمىس تە, پولياك تا كەلەدى. مەن ادامدار­دىڭ ۇلتىنا قاراپ ەمەس, ادامگەر­شىلىك ۇستا­نىم­دارىنا قاراپ دوستا­سا­تى­نىن, ارالاساتىنىن ءجيى بايقاي­مىن. قىرعىزستانداعى بولىپ جاتقان قايعىلى وقيعالار تۋرالى اركىم ءوز تۇجىرىمىن, پىكىرىن ايتادى. حح عاسىردا قازاق حالقى دا, قازاقستان دا ناۋبەتتى از كورگەن جوق. اش­تىق­تى دا, قۋعىن-سۇرگىندى دە, سوعىستى دا باستان كەشتى اتالارىمىز. ال 90-شى جىلدارى نارىقتىق ەكونو­ميكا كەلگەن كەزدەگى قيىن­شى­لىقتى دا ەشكىم ۇمىتا قويعان جوق. سونداي كەزدەردە قازاقستاندا ۇلت ارازدىعى ورىن المادى, حالىق جۇدىرىقتاي جۇمىلدى, ءتاستۇيىن بولىپ بىرىكتى. ەلباسىنىڭ دانا ساياساتىنا ۇيىدى, سونىڭ ارقاسىن­دا ەكونوميكالىق قيىندىقتاردى ارتقا تاستادى. قازىر جۇرتتىڭ تۇرمىسى جاقسارعان, داستارقان مول. الايدا, بۇل ەشقانداي پروبلەما جوق دەگەن ءسوز ەمەس. راس, اۋىز سۋ تاپشىلىعى, ەكولو­گيالىق ماسەلەلەر, جەرگىلىكتى ماڭىزى بار شەشىلمەي جاتقان شارۋالار جوق ەمەس, ارينە. بىراق سونىڭ بارلىعى دا قازاقستاندا تۇرىپ جاتقان ۇلىستاردى تۇگەل ويلانتادى, ونى بىرىگىپ جەڭەدى. وتباسىندا ءبىر كۇن ۇرىس-كەرىس بولسا, ول ۇيدەن قىرىق كۇن نەسىبە كوتەرىلىپ كەتەدى دەگەن ءسوز بار حالقى­مىزدا. ءبىر شاڭىراق استىن­دا تۇرىپ جاتقان جاندار اراسىندا سىيلاستىق بولماسا, ۇرىس-كەرىس جالعاسا بەرمەي مە؟ مەم­لە­كەت تە سول سياقتى, وندا تىرلىك كەشىپ جاتقان ۇلت پەن ۇلىستار شىنايى سىيلاسقاندا, بىرىنە ءبىرى قۇرمەت­پەن قاراعاندا عانا ءار شاڭىر­اقتىڭ ءتۇتىنى ءتۇزۋ ۇشادى. كوشباس­شىسى حالقىنىڭ جاعدايىن, ەلىنىڭ بولاشاعىن وزىنەن بۇرىن ويلاعان­دا مەملە­كەت­تىڭ ءتورت جاعى قۇبىلا بولادى. تاعدىر بىزگە سونداي تۇل­عانى تارتۋ ەتتى. قازىر نۇرسۇلتان نازارباەۆتى ۇلتى­نا قاراماي, بۇكىل قازاقستاندىقتار ماقتان ەتەدى, اماندىعىن تىلەپ وتىرامىز. ەلباسى ونىڭ بىرلىك, تاتۋلىق بولماي ەلدە تابىس تا, دۇرىس ءومىر دە بولمايدى دەگەن ۇستانىمى جۇرەكتەرگە ءسىڭىپ كەتكەن. ءار ادام ءبىر تاعدىر. جانجال­داسىپ, ەتنوسارالىق قاقتىعىستار­دا ءومىرىن قۇربان ەتكەن قانداي قاسىرەت. بىرلىك, تاتۋلىق باردا ادام الماعان قامال بولعان ەمەس. تاعدىردان وسى تاتۋلىقتان ايىرما دەپ تىلەيمىن. ەرگاشۆوي حولمەتوۆ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى. قوستاناي. كومەكتى بەلسەندى ەتۋگە ءازىر ەقىۇ-عا مۇشە 56 مەملەكەت وكىلدەرى ۇيىمنىڭ تۇراقتى كەڭەسىنىڭ ارنايى ماجىلىسىندە باس قوستى. ۆەناداعى جيىنعا قاتىسۋ­شىلار قىرعىزستاندا جەدەل تۇ­راق­تىلىق ورناتۋ, زاڭىنىڭ ءۇس­تەم­دىك ەتۋىنە شاقى­رىپ, داع­دا­رىستى رەتتەۋ ماقسا­تىن­دا كومەك كورسەتۋدى ءورىس­تەتۋدى ۇسىندى. ۇيىمعا قاتىسۋشى مەملە­كەت­­تەر قىرعىزستاننىڭ ءوتىنىشى بويىنشا وعان وڭىردە جانجالدى جاعدايلاردىڭ ودان ءارى تارا­لۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا كومەك قولىن سوزۋعا ءازىر ەكەن­دىكتەرىن ءبىلدىردى. بۇل باعىتتا بۇۇ-مەن ىنتىماقتاستىققا بارىپ, ءوز ارەكەتتەرىن ۇيلەستىرۋ قاجەت ەكەنىن دە اتاپ كورسەتتى. قازاقستان وكىلى, ەلشى قايرات ابدراحمانوۆ تۇراقتى كەڭەستىڭ توراعاسى بولىپ تابىلادى. ول بۇل مالىمدەمەنى قۋانا قۇپتاپ قارسى الدى. “كونسەنسۋس نەگىزىندە جاسال­عان بۇل مالىمدەمە ەقىۇ-عا مۇشە 56 مەملەكەتتىڭ قىرعىز­ستاندا شۇعىل بەيبىتشىلىكتى قالپىنا كەلتىرۋ قاجەتتىگىن تانۋ­دا ورتاق پىكىرگە كەلىپ وتىرعانى قۇپتارلىق ءجايت. بۇل زورلىق-زوم­بى­لىقتىڭ ودان ءارى ءورىس­تەۋىنىڭ الدىن الىپ, ادامدار قازاسىنىڭ جولىن كەسەدى”, دەدى ول. ەقىۇ-نىڭ نەگىزگى ورگان­دارى­نىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن تۇراقتى كەڭەستىڭ ارنايى ءماجى­لىسى ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى ءتور­اعا­سى قانات ساۋداباەۆتىڭ شە­شىمى­نە سايكەس شاقىرىلعان بولاتىن. بۇل شەشىمگە ەقىۇ-نىڭ از ۇلتتار ىستەرى جونىندەگى جوعارعى كوميس­سارى, ەلشى كنۋت ۆوللەبەكتىڭ 12 ماۋسىم كۇنى جاساعان ەسكەرتۋى تۇرتكى بولعان ەدى, دەپ حابارلادى قر ءسىم-ءىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. “قىزىل جەلى” اشىلدى وش جانە جالالاباد قالا­لا­رىنداعى تۇراقسىز جاعدايعا بايلانىستى قر ءسىم كونسۋل­دىق قىزمەت دەپارتامەنتىمەن كەلە­سى نومەرلەر بويىنشا “قىزىل جەلى” اشىلدى: 8(7172) 72 01 74 (9:00 – 19:00), 8(7172) 72 01 11 (19:00 – 9:00). وسى تەلەفون بايلانىس­تارى ارقىلى قىر­عىزستاننىڭ اتالعان ايماق­تارىندا بولۋى مۇمكىن قازاق­ستان ازاماتتارى­نىڭ جاع­دايىن جانە ولاردىڭ تۋىسقان­دارى, تانىس­تارى, دوس­تارى جانە ت.ب. تۋرالى اقپارات الۋعا بولادى.