«قۇرمەتتى ابەكە! ءسىز قايراتكەر, قالامگەر عانا ەمەس, بۇگىن بار مۇشەسى وسىندا جينالعان ۇلكەن ءبىر اۋلەتتىڭ قارا شاڭىراعىن ۇستاپ وتىرعان ازاماتسىز. ءوزىڭىزدىڭ تۋعان ەلىڭىز سول قارا شاڭىراقتى بۇگىن كەڭ قاناتتى اق ورداعا اينالدىرىپ, كىندىك قانىڭىز تامعان جەردە وزىڭىزگە سىيلاۋدى لايىق كورىپ وتىر. بۇگىن تويىڭىز ءوتىپ جاتقان وسى سالتانات سارايىنىڭ الدىنا تىگىلگەن اق بوز ءۇي – ماڭعىستاۋلىقتاردىڭ سىزگە جاساعان تارتۋى. مەرەيتويىڭىزدا اق ورداعا الشاڭداي كىرىپ, تورىندە توبە بيدەي تولىقسىپ وتىرىڭىز», دەگەن قىرىمبەك كوشەرباەۆ.
ارادا قانشاما سۋ اعىپ, جىلدار جىلجىعان سوڭ, ابىزعا سىيلانعان سول كيىز ءۇي قازىر قايدا ەكەن دەگەن ويعا كەلدىك. سۇراۋ سالدىق. ارينە, ەڭ الدىمەن حابارلاسار ادامىمىز – نەمەرەسى ابىل ءابىش. ءيا, ءبىز ىزدەگەن كيىز ءۇيدى ول دا ۇمىتپاپتى. توعىز قاناتتى كيىز ءۇي بۇگىندە ءابىش كەكىلباي ۇلى اتىنداعى ماڭعىستاۋ مۋزەيىندە تۇر ەكەن.
«بۇل كيىز ءۇيدى بەلگىلى قولونەر شەبەرى باقىت بوزجىگىتوۆ جاسادى. كيىز ءۇيدىڭ بارلىق جاساۋ-جابدىعى ءداستۇرلى ۇلگىگە ساي دايىندالعان. شاڭىراعى مەن سىقىرلاۋىعىنا مازمۇندى ورنەكتەر سالىنىپ, اۆتورلىق شەشىممەن ەرەكشەلەنگەن. ءابىش اعا بۇل سىيعا ءوزىنىڭ ۇلكەن ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, كيىز ءۇيدى 60 جاس مەرەيتويىندا ءوزىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارناپ مۋزەي-بولمە اشقان ماڭعىستاۋ وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنە سىيعا تارتتى. ءابىش اعانىڭ سىيلىعى – توعىز قانات كيىز ءۇيى بۇگىنگى كۇنى ءابىش كەكىلباي ۇلى اتىنداعى ماڭعىستاۋ مۋزەيىنىڭ تورىندە بار ءسان-سالتاناتىمەن تىگۋلى تۇر», دەدى اتالعان مۇراجايدىڭ بۇرىنعى باسشىسى, مۋزەي ءىسىنىڭ ارداگەرى تامارا جۇماليەۆا.
سونداي-اق ول قازاق كيىز ءۇيىنىڭ يۋنەسكو تىزىمىنە ەنۋىنە اتسالىسقانىن دا اتاپ ءوتتى.
«ەۋرازيا كوشپەلىلەرىنە ورتاق كيىز ءۇي – قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق مۇراسى رەتىندە عاسىرلار قويناۋىنان بۇگىنگە دەيىن ساقتالىپ كەلگەن اسىل مۇرالارىنىڭ ءبىرى جانە بىرەگەيى. 2014 جىلى قازاقتىڭ كيىز ءۇيى «كيىز ءۇيدى دايىنداۋدىڭ ءداستۇرلى بىلىمدەرى مەن داعدىلارى» اتالىمى بويىنشا يۋنەسكو-نىڭ «ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرالاردىڭ الەمدىك تىزىمىنە» ەنگىزىلگەن بولاتىن. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ باسشىلىعىمەن قازاقستاننىڭ يۋنەسكو جانە يسەسكو ىستەرى جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسياسى «ادامزاتتىڭ ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرالارىنىڭ كورنەكتى تىزىمىنە» «قازاقتىڭ كيىز ءۇيىن» «قىرعىزدىڭ بوز ۇيىمەن» كوپۇلتتى اتالىم رەتىندە بىرگە ۇسىندى.
ەلىمىزدىڭ باسقا ايماقتارىنا قاراعاندا, ءوزىنىڭ جاساۋ-جابدىقتارىمەن ەرەكشەلەنەتىن ماڭعىستاۋدىڭ كيىز ۇيلەرىنىڭ دايىندالۋى مەن جاسالۋىن نەگىزگە الىپ, اتالىمدى ماڭعىستاۋ مۋزەيىندە دايىنداپ, ۇسىنۋ ۇلتتىق كوميتەتتىڭ مۇشەسى رەتىندە ماعان تاپسىرىلدى», دەيدى مۋزەي ءىسىنىڭ ارداگەرى.
شىنىندا دا, ماڭعىستاۋدىڭ كيىز ۇيلەرى – ءحىح عاسىردا قانداي ءسان-سالتاناتىمەن تىگىلسە, ءححى عاسىردا دا سول قالپىن ساقتاپ قالعان ەرەكشە مۇرا. ارينە, بۇل ولكەدەگى قولونەر شەبەرلەرىنىڭ ۇلتتىق داستۇرگە ادالدىعىنىڭ كورىنىسىن دە سيپاتتاسا كەرەك. وعان دالەل – ماڭعىستاۋدىڭ كيىز ۇيلەرى بۇگىندە جاپونيادا, پرەزيدەنت رەزيدەنتسياسىندا, استاناداعى مادەني ورتالىقتا, مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيدە, ۇلتتىق مۋزەيدە, وبلىستىق مۋزەيلەردە, كورمەلەردە تۇر.
