«GoDays» – جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن, جۇمىستاعى كۇيزەلىستى انىقتايتىن جانە ونىڭ الدىن الاتىن قۇرال. ول ادامنىڭ كومپيۋتەردەگى رەاكتسياسىنىڭ وزگەرۋىن باقىلاپ, جاناما ارەكەتتەردى تالدايدى. بۇل تاپسىرمالاردىڭ جۇكتەمەسى مەن كۇردەلىلىگىن وزگەرتۋگە, قىزمەتكەردىڭ ەرەكشە قابىلەتىن تابۋعا, ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «GoDays» التى اي ىشىندە «Toyota JP», «Shell US», «Nike US & Spotify» كومپانيالارىمەن, سونداي-اق ەۋروپا, شىعىس ازيا جانە اقش-تاعى 30-دان اسا كاسىپورىنمەن جۇمىس ىستەدى. ءتىپتى «My Ventures» ۆەنچۋرلىق قورىنان 3 000 000 دوللار ينۆەستيتسيا تارتتى.
شەتەلدىڭ الىپ كومپانيالارى مەن قورلارىنان قانشاما ملرد اقشا تارتقان بۇل جۇيەنىڭ قانداي ەرەكشەلىگى بار؟ ويلانىپ قاراساق, ءار ادامنىڭ ءتۇرلى جاعدايدا قوزعالىس تۇراقتىلىعى بار. جاعدايعا بايلانىستى پەرنەنى باسۋ ءتاسىلى وزگەرەدى. وتانداستارىمىز جاساعان جۇيەدەن ادام تۋرالى كوپ اقپارات الاسىز. ماسەلەن, بۇگىن ۇيقىسى قاندى ما, تۇسكى ۇزىلىستە ارىپتەستەرىنىڭ بىرىمەن ۇرىسىپ قالمادى ما, كۇننىڭ قاي بولىگىندە ءوزىن جاقسى سەزىنەدى جانە ت.ب.
وسىنىڭ ءبارىن بىلگەندە «بۇل يدەيا قايدان كەلدى ەكەن؟» دەگەن ويعا شوماسىڭ. ەل تاڭعالعان ەرەكشە جوبانىڭ ومىرگە كەلۋى دە – وزگەشە. ەستىگەندە, كوڭىلىمىز ءتۇسىپ, جۇرەگىمىز اۋىردى.
«Toyota» كومپانياسىندا جۇمىس ىستەگەنىمدە, دوسىم ەكەۋمىز الاياقتاردىڭ جولىن كەستىك, ولار كولىك شامدارىن ۇرلاپ, سونىڭ كەسىرىنەن رەسەيدە اۆتوكولىك جيناۋ قۇنى 20 پايىزعا كوتەرىلگەن ەدى. سودان كەيىن قىزمەتىمىزدە وستىك. الايدا كوپ ۇزاماي دوسىم ءوز-وزىنە قول سالدى… ساراپتاما ونىڭ كاسىبي تۇرعىدان شارشاعانىن كورسەتتى. جۇكتەلگەن جۇمىس پەن قىسىمدى كوتەرە الماعان. ول 3 اي بويى دۇرىس تاماق ىشپەدى, ۇيىقتامادى. قايعىلى وقيعا ورىن العاندا, مەيلىنشە كوپ ادامدى وسى جاعدايدان امان الىپ قالۋعا قولىمنان كەلگەننىڭ ءبارىن ىستەيمىن دەپ وزىمە ۋادە بەردىم», دەپ اقتارىلدى «GoDays» ستارتاپىنىڭ نەگىزىن قالاعان ديرەكتورى ەلنۇر قاي.
ول دوسىنىڭ باسىنان وتكەن جاعدايدان كەيىن جۇمىستاعى كۇيزەلىس تۋرالى زەرتتەۋدى قولعا الدى. الدىمەن تاقىرىپقا قاتىستى 55 عىلىمي جۇمىستى وقىدى. وعان وسى ىزدەنىس ۇستىندە بەركليدەگى (اقش) كاليفورنيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پسيحولوگيا پروفەسسورى كريستينا ماسلاحتىڭ تەورياسى ەرەكشە ۇناعان. ول پەرنەتاقتاداعى پەرنەنى باسۋ سيپاتىنىڭ وزگەرۋىنەن ادامنىڭ مورالدى-پسيحولوگيالىق جاعدايىن باعالاۋعا بولادى دەگەن بولجام جاساعان. سوسىن ستارتاپتىڭ تەحنيكالىق ديرەكتورى ديماش ايتقالي پروفەسسوردىڭ تەورياسىن كودتا قالاي جۇزەگە اسىرۋعا بولاتىنىن زەرتتەي باستاعان. سودان پلاگيندى بەلگىلى ءبىر كەزەڭدەگى پەرنەلەردى باسۋداعى وزگەرىستەردى باقىلايتىن پەرنەتاقتامەن بىرىكتىرۋ كەرەك دەگەن شەشىمگە كەلگەن. پەرنەتاقتانى نەعۇرلىم ۇزاق باسسا, سوعۇرلىم جاقسى, كوپ اقپارات جيناۋعا بولادى. كەيىن ونى جاساندى ينتەللەكت وڭدەپ, ناتيجەسىن كورسەتەدى. وسىنىڭ ءبارىن زەردەلەپ العاننان كەيىن, امەريكالىق پروفەسسوردان عىلىمي ەڭبەگىن قولدانۋ ءۇشىن رۇقسات سۇراعان. ول كىسى كەلىسىم بەرگەن سوڭ, بارلىعىن رەتتەپ, سىناقتان وتكىزۋدى باستاعان. سولاي ءبارى رەت-رەتىمەن جۇزەگە اسىپ, ادامزاتقا اۋاداي قاجەت جوبا قىزمەتىنە كىرىسىپ كەتكەن. ءتىپتى قازاقستاننان بولەك, گيپوتەزانى پورتۋگاليادا دا تەكسەرگەن. بۇل تۋرالى «GoDays» وپەراتسيالىق ديرەكتورى دينارا وسكەنباەۆا: «مىنەز-ق ۇلىق ەرەكشەلىكتەرى ۇلتقا بايلانىستى ەمەس ەكەنىن تۇسىندىك. «GoDays» قازاقستاندا دا, پورتۋگاليادا دا جاقسى ناتيجە كورسەتتى. قىزمەتكەرلەرىمىز اراسىندا ءونىمدى سىناعاندا, ءبىر جىگىتتىڭ ءۇش ايدان بۇرىنعى ەموتسيونالدى كۇيزەلىسىن بولجاي الدىق. تابىستى كەيستەردەن سوڭ, ءبارىن تسيفرلاندىرا باستادىق. كومانداسىندا كۇيزەلىسكە جاقىن قىزمەتكەر بار دەگەن اقپاراتپەن بىرگە, باسشى «GoDays»-تەن ونىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ جونىندە كەڭەس الادى. مىسالى, قىزمەتكەردىڭ جۇمىسىن ازايتۋ نەمەسە جۇمىس كۇردەلىلىگىن تومەندەتۋ, كەيدە ءتىپتى ادامدى قىسقامەرزىمدى دەمالىسقا جىبەرۋ سياقتى كەڭەستەر. سويتە تۇرا باسشى قانداي جاعداي بولسىن كۇيزەلىس كۇدىگى تۋرالى قىزمەتكەردىڭ بەتىنە تۋرا ايتپاۋعا ءتيىس. مۇنى كوبى السىزدىك رەتىندە قابىلدايدى. ادەپتىلىك بۇل جەردە – ساتتىلىك كىلتى», دەدى.
راسىندا, كۇيزەلىستى كوبى السىزدىك دەپ ويلايدى. دەگەنمەن كۇيزەلىسپەن كۇرەسۋ – قازىرگى قوعامنىڭ وزەكتى ماسەلەسىنىڭ ءبىرى. اسىرەسە جۇمىستاعى كۇيزەلىس ادامنىڭ دىڭكەسىن قۇرتىپ, ءتىپتى ەكونوميكاعا دا اسەر ەتەدى. ددسۇ مەن الەۋمەتتانۋشىلار, پسيحولوگتەر «كۇيزەلىس – ءححى عاسىردىڭ ەڭ قورقىنىشتى ەپيدەمياسى», دەپ باعا بەرگەن. عالام گەوساياسي جانە ەكونوميكالىق داعدارىسقا ۇشىراپ, «COVID-19» اسەرىنەن ەندى قالپىنا كەلگەندە, الەمگە جاڭا دەرت بىلدىرمەي دەندەپ ەندى.
– «GoDays» يدەياسىمەن پورتۋگالدىق ونلاين-اكسەلەراتورعا تۇستىك. ول جاقتا جەرگىلىكتى ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن ەلدەگى ءىرى بايلانىس وپەراتورى «MEO» كومپانياسىنا كىرۋگە مۇمكىندىك الدىق. ءونىمىمىز – MacOS, Linux جانە Windows جۇيەلەرىنە ورناتۋعا بولاتىن تەحنيكالىق پلاگيندى سىناقتان وتكىزدىك. ايتپاقشى, ءبىز API ينتەرفەيسىن 100 پايىز ىقتيمالدىقپەن الۋ ءۇشىن ۇيلەسىمدىلىكتى ۇزاق ۋاقىت تەكسەردىك. كۇن سايىن باس تارتاتىندار بولدى. تەك ميلليون يتەراتسيا مەن 9 اي جۇمىستان كەيىن عانا ءبارى ويداعىداي بولدى. باستىسى, پەرنەتاقتاداعى پەرنەنى باسۋ ارقىلى ادام جانىن باقىلاۋ تەورياسى قىزمەت ەتەتىنىن دالەلدەي الدىق. قىزىق كەيس بولدى. IT-كومپانيالاردىڭ بىرىندە سىناق جۇزىندە 16.00-دەن 00.00-گە دەيىنگى جۇمىس ۋاقىتىن ەنگىزدىك. وسى وزگەرىستىڭ ارقاسىندا قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىس ونىمدىلىگى 20 پايىزعا ارتتى, سەبەبى IT-ماماندارعا كەشكە جۇمىس ىستەگەن وڭاي, – دەدى ەلنۇر ماسەلەگە شەشىم ۇسىنىپ.
ەموتسيونالدى شيەلەنىس دەپرەسسيا مەن باسقا اۋرۋلاردىڭ پايدا بولۋ قاۋپىن ارتتىرادى, ونىمدىلىكتى تومەندەتەدى. ستەنفورد زەرتتەۋشىلەرى جۇمىس كۇيزەلىسىنىڭ اقش-تاعى ءولىم مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ شىعىندارىنا قالاي اسەر ەتەتىنىن تالداعان. جىل سايىن وسىعان بايلانىستى ەكونوميكا شامامەن 190 ميلليارد دوللار جوعالتادى ەكەن (بۇل ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ شىعىندارىنىڭ شامامەن 8 پايىزى). ەڭ قورقىنىشتىسى, جۇمىستاعى كۇيزەلىس جىلىنا شامامەن 120 مىڭ ولىمگە اكەلەدى.
مىنە, وسى اقپاراتتاردى كورگەندە, وتانداستارىمىز جاساعان جۇيەنىڭ ماڭىزىن ۇعا تۇسەمىز. ولار تەك كۇيزەلىستەن قۇتقارىپ قانا قويماي, تيىمدىلىكتى ارتتىرۋ ءۇشىن دە كوپ زەرتتەۋ جۇرگىزگەن. ءبارىمىز بىلەتىن «Trello-مەن» بىرىگۋ ماقساتىندا كەلىسىمشارت جاساعان. بۇل قىزمەتكەر قانداي جۇكتەمەنى كوتەرە الاتىنىن تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. جۇيە باسشىعا تاپسىرمالاردى دۇرىس بولۋگە كومەكتەسەدى: كىمگە جىلدام ىستەلەتىن جۇمىستى ورىنداتۋ كەرەك, ال كىمگە ۇلكەن جوبالاردى تاپسىرۋعا بولاتىنىن كورسەتەدى. ءسويتىپ, شامادان تىس جۇكتەمەنى بولدىرماۋعا بولادى. بۇعان قوسا «GoDays» ۇجىمى جاسىرىن كوشباسشىلاردى انىقتاي الاتىن تاعى ءبىر ءونىم ازىرلەپ جاتىر. ەۋروپالىق بانكتەن العان جاقسى ۇلگىنى قولدانباق. ونى ەلنۇر «مىسالى, ءبىر بانكتە ايەل قىزمەتكەر جۇمىستىڭ كوپ بولىگىن ءبىر ءوزى جاۋىپ وتىرعان. الايدا ونىڭ ورنىنا بۇنىن ءبارىن بىرگە ىستەدىك دەگەن باسقا ادام قىزمەتتە جوعارىلاعان. قىز بالا تاعى ءبىر جارىم جىل ىستەپ, كۇيزەلىسكە ءتۇسىپ, جۇمىستان شىعىپ كەتكەن. ەسەسىنە «Microsoft» كومپانياسىنا جاقسى قىزمەتكە ورنالاستى, ال بانك بىلىكتى مامانىن جوعالتتى», دەپ ءتۇسىندىردى. ياعني پەرنەتاقتا ارقىلى كوشباسشىنى انىقتايتىن جۇيەنى ىسكە قوسسا, جۇمىستاعى ادىلەتسىزدىكپەن دە كۇرەسۋگە بولادى.
– قازاقستان تۋرالى ايتساق, جاقسى قىزمەتكەردى جوعالتىپ الماۋعا كومەكتەسەمىز. تۋراسىن ايتقاندا, ءبىزدىڭ نارىقتا اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىنىڭ جوعارى بىلىكتى ماماندارى كوپ ەمەس. ولار ءۇشىن كۇرەس ءجۇرىپ جاتىر.ءتۇرلى جەرگىلىكتى كومپانيادا اۋديت جۇرگىزىپ, كادر تۇراقتامايتىنىن اڭعاردىق. نەگە بۇلاي بولاتىنىن ەشكىم تالدامايدى. كەتكەن كىسى كەتتى. دەگەنمەن بۇل ايتارلىقتاي ەكونوميكالىق شىعىن. جۇمىس بەرۋشى بەيىمدەلۋىنە بايلانىستى العاشقى 3 ايدا تولىق كۇشىندە جۇمىس ىستەي المايتىن جاڭا قىزمەتكەردى وقىتۋعا اقشا جۇمساۋى كەرەك. ودان دا قىزمەتكەرگە جۇمىستان كەتپەيتىندەي جاعداي جاساعان وڭاي ءارى ءتيىمدى, – دەدى دينارا.
جاسامپاز ءارى جاناشىر ۇجىممەن ازىرگە تەك وتاندىق كومپانيالار جۇمىس ىستەپ ءجۇر: IT, بانكتەر, كونسالتينگ. باسىم بولىگى – حالىقارالىق كورپوراتسيالاردىڭ بولىمشەلەرى نەمەسە جۇمىس بارىسىندا باتىستىق كوزقاراس پەن تاسىلدەرىن قولداناتىن ءبىزدىڭ جەرگىلىكتى ۇيىمدار. ياعني تەك قانا ۆ2ۆ. قازىر ەلىمىزدە قىزمەتكەرگە دەگەن قاتىناس جاقسى جاعىنا وزگەرىپ جاتىر. سەبەبى كوپ كومپانيا «well-being», ياعني ادامداردىڭ ءال-اۋقاتىنا ءمان بەرەتىن بولىمدەر اشقان. باسىندا «GoDays» ۇجىمى «Toyota», «Shell», «Nike», «Spotify»-دا جۇمىس ىستەگەن. كەڭەسشىلەر ارقىلى بايلانىسقا شىققان. بۇل تۋرالى «ولارمەن تەگىن جۇمىس ىستەدىك دەسەم بولادى. ولاردىڭ سەنىمىن اقتاپ, ءوز قۇندىلىعىمىزدى دالەلدەۋ ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى بولدى. قولىمىزدان كەلدى دە. وسى برەندتەردىڭ كەيبىرىمەن كەلىسىم شارت جاساسۋعا دايىندالىپ جاتىرمىز. مىسالى, قازىر قازاقستاندا, كيپردە جانە اقش-تا كەڭسەلەرى بار ءبىر IT-كومپانيانى قوسىپ جاتىرمىز. اۋەلى وسى جاقتا جۇمىس ىستەيمىز دەپ كەلىستىك, ولارعا ۇناسا, باسقا ەلدەردى قوسامىز», دەدى ەلنۇر.
وتانداستارىمىز وڭتۇستىك كورەيا مەن جاپونيادا تارالۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونداعى حالىقارالىق كورپوراتسيالار ارتىق جۇمىس ىستەۋ ماسەلەسىن شەشكىسى كەلەدى. وسى ەكى مەملەكەت – ەموتسيونالدى كۇيزەلىس ماسەلەسى ۋشىققان جانە ونى شەشۋگە سۇرانىسى بار ەلدەر. وڭتۇستىك كورەيادا وتاندىق جوباعا قىزىعۋشىلىق بار. بىراق ۇزاققا شابۋ ءۇشىن, اسىقپايىق دەپ شەشكەن. الدىمەن امەريكالىق كومپانيا رەتىندە ەسەپتەلۋ ءۇشىن دەلاۆەردە تىركەلۋدى جوسپارلاپ وتىر. جالپى, بولاشاقتا اقپارات جيناۋدىڭ ەكى نۇسقاسىن قاراستىرعان. ءبىرىنشىسى, قىزمەتكەر اپتاسىنا 1-2 رەت پسيحولوگ قۇرعان ارنايى ساۋالنامانى تولتىرادى. وندا ەموتسيونالدى كۇيزەلىستى انىقتايتىن 20 سۇراق بار. بۇعان قوسا پەرنەتاقتادا 1-2 سويلەم جازۋ كەرەك. بۇدان كەيىن جاساندى ينتەللەكت بارلىق اقپاراتتى وڭدەپ, ادامنىڭ حال-جاعدايىن 94,5 پايىزعا دەيىنگى دالدىكپەن انىقتاپ بەرەدى. ەكىنشىسى – تۇراقتى تۇردە پەرنەتاقتاداعى اقپاراتتى وقىپ تۇرۋ. بۇل – تيىمدىرەك نۇسقا. پەرنەتاقتانى نەعۇرلىم كوپ باسسا, قىزمەتكەردىڭ پورترەتى مەن ونىڭ جاعدايىن ءتۇسىنۋ سوعۇرلىم دالىرەك بولادى.
وتانداستارىمىز قارجىنى اي سايىنعى جازىلىمنان تاۋىپ وتىر. كومپانيا ءبىر قىزمەتكەر ءۇشىن 4,49 دوللار تولەيدى. «الايدا ازىرگە تابىسقا شىققان جوقپىز, وپەراتسيالىق مينۋستامىز. بۇل جاقسى دا شىعار. ەگەر اقشانىڭ سوڭىنان قۋا باستاساق, ءونىمدى دامىتۋعا جەتكىلىكتى ۋاقىت بولە المايمىز. نەگىزىندە كەز كەلگەن نارسەنى ساتۋعا بولادى. تەزىرەك اقشانى الىپ, تاراپ كەتۋگە دە بولادى. بىراق ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – كوپ ادامعا كومەگى تيەتىن دۇنيە جاساپ شىعارۋ. وسى جولمەن كەلە جاتىرمىز», دەيدى ىزگى ستارتاپشىلار. ءسوزى مەن ءىسى سايكەسكەن «GoDays» ۇجىمىنا ءسۇيسىنىپ قالاسىڭ.