قازاقستاندا 22 456 عالىم بولسا, ونىڭ 9 691-ءى ايەلدەر قاۋىمى. بۇل – ۇلكەن جەتىستىك. تاريحىمىزعا زەر سالار بولساق, قانشاما عالىم ايەل-انالار ەل تاريحىنا, ۇلت مۇددەسىنە قىزمەت ەتكەنىن اڭعارۋعا بولادى.
قازاقتىڭ تۇڭعىش ايەل دارىگەرى – اققاعاز دوسجانوۆا. ول 1893 جىلى تورعاي وبلىسى اقتوبە ۋەزى ءبورتى بولىسىندا تۋعان. ا.دوسجانوۆا وقۋىن بiتiرگەن سوڭ مەديتسينا ماماندىعى بويىنشا گينەكولوگيا جانە پەدياتريا سالاسىندا قىزمەت ەتكەن. مەديتسينا تاقىرىبىنداعى ەڭبەكتەرىنەن تىس, «ايەل تەڭدىگى», «اباي», «جاس ازامات» اتتى الەۋمەتتىك, جالپىۇلتتىق تاقىرىپتاردا ماقالالار جاريالايدى. وسى ماقالالارىنان ونىڭ ساياسي ۇستانىمىن, ۇلتشىل باعىتىن, ادامي تۇلعاسىن تانۋعا بولادى.
سونىمەن قاتار حالقىمىزدان شىققان تۇڭعىش گەولوگ ايەل-عالىم – پاتشايىم تاجىباەۆا. پ.تاجىباەۆانىڭ گەولوگيا عىلىمىنىڭ ىشىندەگى ىرگەلى سالا ليتولوگيانىڭ نەگىزىن قالاعان قازاق قىزى. ول 1920 جىلى قازىرگى تولە بي اۋدانىنىڭ قاراقيا ەلدى مەكەنىندە دۇنيەگە كەلگەن. تاجىباەۆا بەلگىلى عالىم, اكادەميك قانىش ساتباەۆپەن بىرگە قازاقستاننىڭ پايدالى قازبالارىن, جەر قويناۋىنداعى بايلىقتارىن ەل يگىلىگىنە جاراتۋ جولىندا ەڭبەكتەنەدى. «قاراعىم, اۋىر ماماندىقتى قالاعان ەكەنسىڭ, جەر قازۋ, تاس جيناۋ تەزەك تەرۋدەن اۋىر» دەگەن ۇستازى قانىش ساتباەۆتىڭ ءسوزى ونى قايمىقتىرا الماسا كەرەك. قيىندىقتان قاشپايتىنىن جۇمىس بارىسىندا كورسەتە بىلەدى.
نايليا بازانوۆا — قازاقستاندىق فيزيولوگ, بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قازاقستان مەن ورتالىق ازياداعى تۇڭعىش ايەل اكادەميك. نايليا ورازعۇلقىزى اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ فيزيولوگياسىنىڭ باستاۋىندا تۇردى. بۇل سول كەزدەگى قازاقستان ءۇشىن بيولوگيا عىلىمىنىڭ جاڭا سالاسى بولاتىن. ونىڭ ەڭبەكتەرى عىلىمعا جانۋارلار قۇرىلىمىنىڭ كوپتەگەن ەرەكشەلىكتەرىن اشتى. عىلىممەن شەكتەلىپ قالماي, نايليا قوعامدىق جۇمىستارمەن دە اينالىستى. ول قازاق بەيبىتشىلىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولدى.
جوعارىدا ايتىلعان تۇلعالاردىڭ ءىزباسارى رەتىندە كۇنسۇلۋ دالتونقىزىن اتاپ وتپەسكە بولماس. ك.دالتونقىزى Covid-19 قارسى وتاندىق QazVac ۆاكتسيناسىن جاساپ شىعارىپ, وتاندىق مەديتسيناعا قوماقتى ۇلەس قوسقان عالىم. سونىمەن قاتار كۇنسۇلۋ زاكاريا الەمنىڭ ۇزدىك عالىمدارى قاتارىنا ەنىپ, قازاقستان عىلىمىنىڭ سالماعىن ارتتىرا ءتۇستى. كۇنسۇلۋ دالتونقىزى زاكاريا 2023 جىلدىڭ 12 ساۋىرىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ وكىمىمەن قر پرەزيدەنتى جانىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا تاعايىندالعان ەدى.
ايتا كەتەيىك, 2015 جىلدان بەرى 11 اقپان عىلىمداعى ايەلدەر مەن قىزداردىڭ حالىقارالىق كۇنى رەتىندە اتاپ وتىلەدى. بۇل مەرەكە بۇۇ باس اسسامبلەياسىمەن بەكىتىلگەن.
