ساتباەۆ قالاسىنىڭ العاشقى اكىمدەرىنىڭ ءبىرى, مارقۇم سەرىك ماكەن ۇلى تورەگەلدين دەگەن كىسى بولدى. ول وسى مۇسىنگە قاتىستى كەزىندە مىنانداي اڭگىمە ايتقان بولاتىن.
– مەن ول كەزدە حالىق دەپۋتاتتارى قالالىق كەڭەسى اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەدىم. ماعان ءبىر كىسى تەلەفون شالىپ, قالانىڭ وندىرىستىك اۋماعىندا ورنالاسقان قويمالاردىڭ بىرىندەگى اعاش جاشىكتىڭ ىشىنەن قانىش ساتباەۆتىڭ ءمۇسىنى شىققانى تۋرالى حابارلادى. دەرەۋ جەتىپ باردىم. شىنىندا دا, ءنان جاشىكتىڭ ىشىندە قانەكەڭنىڭ ءمۇسىنى تۇر ەكەن. قاشان, قايدان كەلگەنى بەلگىسىز. كەيىن بىلسەم, جەزقازعان تاۋ-كەن كومبيناتىنىڭ باسشىلىعى عالىمنىڭ مەرەيتويى قارساڭىندا تاپسىرىس بەرىپ جاساتقان كورىنەدى. بىراق وبلىستىق پارتيا كوميتەتى تاراپىنان قولداۋ بولماعان سوڭ, قالاي اكەلىندى سولاي قويمادا قالىپ قويعانعا ۇقسايدى. قايتا قۇرۋدىڭ جەلى ەسىپ تۇرعانىن پايدالانىپ,ءمۇسىندى قويمادان شىعارىپ, بىراق ەشقانداي ءسان-سالتاناتسىز قالاداعى ق.ساتباەۆ كوشەسىنىڭ اياق جاعىنا اپارىپ ورناتتىق. ارادا بىرەر جىل وتكەن سوڭ, ناقتىراق ايتقاندا, 1989 جىلى سول كەزدەگى جەزقازعان وبلىسىنىڭ باسشىلىعى قالاعا ارنايى كەلىپ, عالىمنىڭ تۋعان كۇنىندە, ونىڭ 90 جىلدىعى قۇرمەتىنە ءمۇسىننىڭ سالتاناتتى اشىلۋىن جاساپ كەتتى, – دەگەن ەدى س.تورەگەلدين.
تۇعىرى تاپالتاقتاۋ كەلگەن ءمۇسىن كورەر كوزگە قوراشتاۋ كورىنەتىن ءارى ورنالاسقان جەرى دە كوڭىلدەن شىعا قويمايتىن. وسىنى ەسكەرگەن قالانىڭ بۇرىنعى اكىمدەرىنىڭ ءبىرى قانات بالماعامبەتوۆ بيىك تۇعىر جاساتىپ, ءمۇسىندى قالا اكىمدىگى عيماراتىنىڭ الدىنا اكەلىپ ورناتتى. ءمۇسىننىڭ اينالاسى جايناعان گۇلگە تولى قالانىڭ تورىنە قويىلعانى كوپشىلىكتى ءتانتى ەتتى. بىراق...
2014 جىلى تۋعانىنا 115 جىل تولۋىنا وراي قالادا عالىمنىڭ ەڭسەلى ەسكەرتكىشىن ورناتۋ قولعا الىندى. بۇل ەسكەرتكىش اكىمدىك جانىنداعى الاڭعا قويىلاتىن بولدى دا, «ەكى بىردەي ەسكەرتكىشتىڭ قاتار تۇرۋى جاراسپايدى» دەگەن ۇيعارىم جاسالىپ, اكىمدىكتىڭ الدىندا تۇرعان ءمۇسىن ورنىنان الىنىپ, ساقتاۋ ءۇشىن تاعى دا الدەبىر قويماعا اپارىپ قويىلدى. ونىڭ قايدا اپارىپ قويىلعانىنا ەشكىم قىزىعۋشىلىق تانىتا قويمادى. تەك 2018 جىلى قالانىڭ سول تۇستاعى اكىمى اسقار ابىلاي ۇلى ىدىرىسوۆتىڭ باستاماسىمەن ءمۇسىن قالالىق حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ الدىنداعى الاڭقايعا سالتاناتتى جاعدايدا ورناتىلدى. بۇل وتە ورىندى بولعان ەدى.
كەزىندە قانىش يمانتاي ۇلى ساتباەۆتىڭ ەسىمىن كولەڭكەدە قالدىرۋ ارەكەتتەرى بولعانى دا تاريحتان ءمالىم. سول سولاقايشىلدىق ونىڭ وزىنە عانا ەمەس, مۇسىنىنە دە سالقىنىن تيگىزگەنى ادام سەنبەس جاعداي, بىراق اقيقاتى سولاي. ۋاقىت العا جىلجىدى. كوپ نارسە ورنىنا كەلدى. كەزىندە قويمادان تابىلعان ءمۇسىن قازىر حالىقتىڭ عالىم رۋحىنا دەگەن ادالدىعىنىڭ بەلگىسىندەي قالانىڭ ورتالىعىنداعى اكادەميك ق.ساتباەۆ داڭعىلى بويىنداعى اسقاق تۇعىردا مەنمۇندالاپ تۇر.
ۇلىتاۋ وبلىسى,
ساتباەۆ قالاسى
