13 اقپاندا اقش ەلشىسى دجۋلي م. ستاففت ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىن وتكىزىپ, جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. جاڭادان تاعايىندالعان ەلشى كىرىسپە سوزىندە اقش-پەن تاريحي دەڭگەيدەگى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناس ورناتۋعا الەۋەتى ەڭ ۇلكەن ەل – قازاقستان ەكەنىن ايتتى.
«استاناعا ءبىر اي بۇرىن كەلدىم. اۋا رايى سۋىق بولعانىمەن, قازاقستاندىقتاردىڭ, قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ, ەلشىلىكتەگى ارىپتەستەردىڭ ىقىلاسى ەرەكشە جىلى بولدى. وتباسىممەن بىرگە ءوزىمىزدى ءوز ۇيىمىزدەگىدەي سەزىنىپ جاتىرمىز. امەريكا قۇراما شتاتتارى – قازاقستانمەن رەسمي ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناتقان العاشقى مەملەكەت. وتىز بەس جىلداي ءبىز ءوزارا قۇرمەتكە, ورتاق قۇندىلىقتارعا جانە جاقسى الەمدى بىرگە قۇرۋ يدەياسىن نەگىزگە العان سەرىكتەستىك ورناتتىق. قازاقستاننىڭ ەگەمەندىگىنە دەگەن ءبىزدىڭ ادالدىعىمىز بەرىك. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى بىرگە قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىمىز بەن دامۋىمىزدى ماقتان تۇتامىز», دەدى ەلشى حانىم.
ونىڭ سوزىنشە, اقش پەن قازاقستان اراسىنداعى قارىم-قاتىناستار ەكى ەل تاريحىنداعى ەڭ وڭتايلى كەزەڭدە تۇر. سونىمەن بىرگە ول ەكى ەلدىڭ كوشباسشىلارى الەمدىك ارەنادا ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بىزدە كومپانيالار اراسىنداعى بۇرىن-سوڭدى بولماعان كوممەرتسيالىق ىنتىماقتاستىق بار, ينۆەستيتسيالار ەكى جاققا دا باعىتتالىپ جاتىر. ونىڭ ۇستىنە ەكى ەلدىڭ مادەني بايلانىستارى دا دامىپ جاتىر. مەنىڭ ەلشى رەتىندەگى مىندەتىم – وسى مۇمكىندىكتەردى پايدالانىپ, اقش پەن قازاقستان اراسىنداعى دامۋ مەن وركەندەۋدى قامتاماسىز ەتۋ», دەدى ول.
ەلشىنىڭ سوزىنشە, قازىرگە دەيىن ەلىمىزدە اقش-تىڭ AI كومپانيالارىمەن 3,7 ميلليارد دوللارلىق كەلىسىمدەر جاسالعان. ءارى ول ەلىمىزدەگى جاس بۋىن, وسكەلەڭ ۇرپاق وتە قابىلەتتى, شىعارماشىل دا اقىلدى دەپ باعالادى.
اقش ەلشىسى: قازاقستان پرەزيدەنتىنە سەنىم گراموتاسىن تاپسىرعانىما وتە قۋانىشتىمىن
ەلشى وسىعان دەيىن 22 000 قازاق ستۋدەنتى اقش-تا ءبىلىم العانى تۋرالى دا ءسوز قوستى.
«مادەني ديپلوماتيا ەكى ەلدىڭ قارىم-قاتىناسىن نىعايتا الا ما دەگەن سۇراعىڭىز مەن ءۇشىن وتە وزەكتى تاقىرىپ, ويتكەنى وتكەن قاراشا ايىندا اقۇيدە پرەزيدەنت ترامپ پەن پرەزيدەنت توقاەۆ مادەني ديپلوماتيا جانە ونى اقش پەن قازاقستان اراسىندا قالاي كەڭەيتۋگە بولاتىنى تۋرالى سويلەستى. مەنىڭ سالامداعى ءداستۇرلى ديپلوماتيادا مادەني ديپلوماتيا تۋرالى ايتسام, ادەتتە مۇراجايلار, ونەر, مۋزىكا جانە ەكى ەل اراسىنداعى تاريحي مادەني مۇرالاردى ءبولىسۋ تۋرالى ءسوز بولادى. بىراق ەڭ ماڭىزدىسى – بۇرىن ايتىپ كەلگەن تاجىريبە الماسۋ باعدارلاماسى. مىسالى, وتكەن جىلى اقش-تا ءبىلىم العان 3000 قازاق ستۋدەنتى وسىنىڭ ءدال مىسالى. ءسىز دە سولاردىڭ ءبىرىسىز. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى 22000 قازاقستاندىق ستۋدەنت نەمەسە باسقا ماماندار اقش-تا الماسۋ باعدارلامالارىنا قاتىسقان, ولار اقش تاراپىنان قارجىلاندىرىلعان», دەدى ەلشى ستاففت «Egemen Qazaqstan» ءتىلشىسىنىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەرىپ.
كەزدەسۋدە ەلشى امەريكا قۇراما شتاتتارى قازاقستانمەن رەسمي ديپلوماتيالىق قاتىناس ورناتقان العاشقى مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, ەكى ەل 35 جىل ىشىندە ءوزارا قۇرمەتكە, ورتاق قۇندىلىقتارعا جانە تۇراقتى الەم قۇرۋ يدەياسىنا نەگىزدەلگەن سەرىكتەستىك قالىپتاستىرعانىن ايتتى. ول ۆاشينگتوننىڭ قازاقستاننىڭ ەگەمەندىگىنە دەگەن قولداۋى وزگەرمەيتىنىن اتاپ ءوتىپ, تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ەلدىڭ دامۋىن جوعارى باعالادى.
مەملەكەت باسشىسى اقش پەن بولگاريا ەلشىلەرىنەن سەنىم گراموتالارىن قابىلدادى
ستاففت حانىمنىڭ ايتۋىنشا, ەكىجاقتى قاتىناستار Donald Trump پەن قاسىم-جومارت توقاەۆ اراسىنداعى تىعىز بايلانىستارمەن دە نىعايا تۇسۋدە. بۇل بايلانىستار قازاقستاننىڭ وڭىرلىك ءارى جاھاندىق دەڭگەيدەگى ءرولىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.
«بۇل ىنتىماقتاستىق ودان ءارى جالعاسادى. ءبىز قاۋىپسىزدىك, مادەنيەت جانە ساۋدا بايلانىستارىن تەرەڭدەتە وتىرىپ, بەيبىت ءارى وركەندەگەن الەم قۇرۋعا ۇمتىلامىز», دەدى ول.
ۆيزا ماسەلەلەرى كەيبىر ازاماتتاردى الاڭداتقانىمەن, ەلشى اقش ۆيزاسىنا ءوتىنىش بەرۋشىلەردىڭ باسىم بولىگى وڭ جاۋاپ الاتىنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار ستۋدەنتتىك الماسۋلار ءوسىپ كەلە جاتقانىن, وتكەن جىلى اقش-تا وقيتىن قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر سانى رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتكەنىن ەسكە سالدى. ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىم مەن مۇناي جوبالارىنا قاتىستى داۋلار تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرگەن ەلشى ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن اشىق ءارى تۇراقتى ىسكەرلىك ورتا ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى. داۋلاردى اربيتراج ارقىلى شەشۋ ينۆەستور سەنىمىن ساقتاۋعا كومەكتەسەتىنىن جانە سونداي-اق ول مۇناي تاسىمالداۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ جاھاندىق ەنەرگەتيكالىق نارىق ءۇشىن قاۋىپسىز ءارى سەنىمدى بولۋىنىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. ەلشى اقش قازاقستانداعى كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار مەن باق ەركىندىگى ماسەلەلەرىن مۇقيات باقىلاپ وتىرعانىن ايتتى. ول ءسوز بوستاندىعى – امەريكالىق قۇندىلىقتاردىڭ نەگىزگى تىرەكتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن جەتكىزدى.
سونىمەن قاتار اقش ديپلوماتتارىنىڭ قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە قىزىعۋشىلىعى ارتىپ كەلە جاتقانىن, بۇل جاستار اراسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ كەڭىنەن قولدانىلۋىمەن بايلانىستى ەكەنىن ايتتى. ءسوز سوڭىندا ەلشى وتباسىمەن بىرگە قازاقستاندى ارالاپ, ونىڭ تابيعاتىن كورىپ, حالقىمەن جاقىنىراق تانىسۋدى اسىعا كۇتەتىنىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, ۆاشينگتون مەن استانا اراسىنداعى سەرىكتەستىكتىڭ بولاشاعى تەك گەوساياسات پەن ساۋداعا عانا ەمەس, يننوۆاتسيا, مادەني تۇسىنىستىك جانە جاڭا بۋىننىڭ الەۋەتىنە دە بايلانىستى بولماق.
