جيىندى قازۇۋ باسشىسى جانسەيىت تۇيمەباەۆ اشىپ, فارابي ەڭبەكتەرىن تەرەڭ تالداپ, سارالاۋ قازىرگى فارابيتانۋشى عالىمداردىڭ باستى مىندەتى ەكەنىن جەتكىزدى.
ء«ال-فارابي فەنومەنى – شىن مانىندە تەڭدەسى جوق قۇبىلىس. ءابۋ ناسىر ءال-فارابي – ۇلى ويشىل عانا ەمەس, ول – ادامزاتتىڭ رۋحاني ورلەۋىنە ىقپال ەتكەن عۇلاما عالىم. ەل عالىمدارىنىڭ ىرگەلى زەرتتەۋلەرى مەن ىزدەنىس جۇمىستارىنىڭ ارقاسىندا ءابۋ ناسىر ءال-فارابي ەسىمى مادەني سيمۆولىمىزعا, ويشىل مۇراسى تۇركى مادەنيەتى مەن رۋحانياتىنان باستاۋ الاتىن قازاق مادەنيەتىنىڭ قاينارى رەتىندە ۇلتتىق ماقتانىشىمىزعا اينالدى. وتكەن عاسىردىڭ الپىسىنشى جىلدارى اقجان ماشاني, اعىن قاسىمجانوۆ, مۇقاش بۋراباەۆ, ءانۋار ءالىمجانوۆ, مۇزاففار حايرۋللاەۆ, اۋدانبەك كوبەسوۆ, ارتۋر ساگادەەۆ, قۇبىعۇل جارىقباەۆتار ءال-ءفارابيدىڭ مۇراسىن زەرتتەپ, ناسيحاتتاۋ ىسىنە ۇشان-تەڭىز ۇلەس قوستى. ەندى الدىڭعى بۋىن فارابيتانۋشىلاردىڭ ەڭبەكتەرىن كەيىنگى جاس عالىمدار جالعاستىرۋى كەرەك», دەدى رەكتور.
ءوز كەزەگىندە تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ الماتى قالاسىنداعى باس كونسۋلى مۋدەرريسوگلۋ ەۆرەن ء«ال-فارابي – تۇركى الەمىنە عانا ەمەس, يسلام الەمىنە وزىڭدىك لەپ الىپ كەلگەن تۇلعا. ونىڭ ەڭبەكتەرى مەن فيلوسوفيالىق ويلارى ءالى كۇنگە دەيىن وزەكتىلىگىن جوعالتقان ەمەس. سوندىقتان فارابي ەڭبەكتەرىن, عىلىمي زەرتتەۋلەرىن جان-جاقتى قاراستىرۋ جۇمىستارى ەشقاشان توقتامايدى دەپ سانايمىن. وسى تۇرعىدا قازۇۋ-دا ءداستۇرلى تۇردە وتەتىن فورۋم ءال-فارابي مۇراسىن جاڭا باعىتتا زەرتتەۋگە مول مۇمكىندىك بەرەدى», دەپ اتاپ وتسە, ء«ابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدى يران حالقى ۇلى عۇلامالاردىڭ بىرەگەيى رەتىندە جاقسى تانيدى. ويشىل مەديتسينا, فيلوسوفيا, عىلىم, ءبىلىم جانە باسقا دا سالالار بويىنشا بەلسەندى جۇمىس ىستەدى. ونىڭ ءاربىر ويى, پىكىرى, پايىمى وتە قۇندى. ول اراب ءتىلىنىڭ لەكسيكاسىن نىعايتۋعا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ, عىلىمدى ىلگەرىلەتۋگە, ادام ساناسىن دامىتۋعا سەپتىگىن تيگىزدى», دەدى يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ الماتى قالاسىنداعى باس كونسۋلى فاعاني مۋحسين.
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, تاعىلىمدى باسقوسۋدا تۇرىك حالىقتارى فيلوسوفيا قوعامىنىڭ قازاق كوميتەتى مەن وقۋ ورداسى عالىمدارىنىڭ باستاماسىمەن جارىق كورگەن «تۇرىك فيلوسوفياسىنىڭ انتولوگياسىنىڭ» كوپتومدىق كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ءتورت تومدىق انتولوگياعا ۇلى دالانى كونە زاماننان بەرى مەكەندەپ كەلگەن تۇرىك حالىقتارى مەن ۇلىستارىنىڭ فيلوسوفيالىق جانە ءدىني-ميفولوگيالىق دۇنيەتانىمىنا قاتىستى ماتىندەر مەن ولارعا بەرىلگەن عىلىمي تالداۋلار ەنگىزىلدى. ءال-فارابي ەڭبەكتەرىنىڭ توپتاماسى بەرىلىپ, ادامزات ويشىلى ءومىر سۇرگەن داۋىردەگى تۇرىك وركەنيەتىنىڭ رۋحاني بولمىسى بايىپتالعان. عۇلاما عالىمنىڭ تۇرىك مادەنيەتى مەن فيلوسوفياسىنداعى ورنى مەن ءرولى دە باعامدالعان.
جيىن بارىسىندا سيريانىڭ قازاقستانداعى قۇرمەتتى كونسۋلى دەرەح سامير, نۇر-مۇباراك ەگيپەت يسلام مادەنيەتى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور مۇحاممەد ءال-جيندي, شەتەلدىك عالىمدار مەن فارابيتانۋشىلار بايانداما جاسادى.
فورۋم جۇمىسى ارى قاراي سەكتسيالاردا جالعاستى.
الماتى
