فوتو: www.gov.kz
اۋلاۋ-زارارسىزداندىرۋ-ۆاكتسيناتسيالاۋ-بوساتۋ باعدارلاماسى قازاقستاندا 2022 جىلى «جانۋارلارعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ تۋرالى» زاڭ كۇشىنە ەنگەن كەزدە قابىلداندى. بۇل قاڭعىباس جانۋارلاردى اتۋعا بالاما بولادى دەپ جوسپارلانعان بولاتىن.
قارجىلاندىرۋ وسى باعدارلامانىڭ 4 قۇرامداس بولىگىنە بولىنگەن: قاراۋسىز جانە قاڭعىباس جانۋارلاردى اۋلاۋ, ۋاقىتشا ۇستاۋ, چيپتەۋ جانە سايكەستەندىرۋ, ۆاكتسيناتسيالاۋ جانە زارارسىزداندىرۋ.
سونىمەن قاتار ەندى وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن يەلەرى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنا جاتاتىن جانۋارلاردىڭ ەسەبىن جۇرگىزەتىن بولادى. بۇل ماقساتقا قوسىمشا 12 ميلليون تەڭگە ءبولىندى. مۇنداي جانۋارلاردى بىرىزدەندىرۋ تەگىن جۇرگىزىلەدى.
بىراق ولار بارلىق جەر ۋچاسكەلەرىنەن وتكەنشە, قاڭعىباس جانۋارلاردى ۇستامايدى.
«قوستاناي اۋدانى, رۋدنىي, جىتىقارا اۋدانى جانە ارقالىق قالالارىندا بالىق اۋلاۋ بويىنشا كەلىسىم-شارتتار جاسالدى. وبلىستىڭ قالعان 15 اۋدان, قالالارىندا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جالعاسىپ جاتىر», دەدى شامشادين.
ەڭ قيىن جاعداي ليساكوۆسكىدە – اۋلاۋعا تەندەر ءتورتىنشى رەت جاريالاندى, بىراق قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەندەر جوق.
ء«وڭىردىڭ 10 اۋدانىندا: امانگەلدى, دەنيسوۆ, جانگەلدى, قامىستى, قاراسۋ, ناۋىرزىم, سارىكول, ۇزىنكول اۋداندارىندا, بەيىمبەت مايلين جانە ارقالىق اۋداندارىندا چيپتەۋ جانە بىردەيلەندىرۋ بويىنشا كەلىسىمدەر جاسالدى», دەدى شامشادين.
زالالسىزداندىرۋ بويىنشا كەلىسىمدەر قوستاناي وبلىسى, ارقالىق, ليساكوۆسك, قوستاناي جانە رۋدنىي قالالارىندا جاسالعان.
«باسقا ايماقتاردا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار وتپەي, 1 ساۋىردە قايتا جاريالاندى. بۇل لوت بويىنشا كونكۋرستىق راسىمدەردىڭ مەرزىمى – ءبىر اي. قاڭعىباس جانۋارلاردى ۋاقىتشا باسپاناعا بەرۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار ءالى دە جالعاسىپ جاتىر. ناتيجەسى وسى اپتانىڭ سوڭىنا دەيىن بەلگىلى بولادى», دەپ ءتۇسىندىردى سپيكەر.
– قازىر «جانۋارلارعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ تۋرالى» زاڭعا وزگەرتۋلەر ەنگىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, باسپانالاردا 15 كۇن بولعان سوڭ, قاڭعىباس مىسىقتار مەن يتتەر ەۆتانيزاتسيالانادى. وسى تۇزەتۋلەردى قاراۋ قازىرگى ۋاقىتتا قاي كەزەڭدە كۇشىنە ەنەتىنى تۋرالى بىلەسىز بە؟ دەپ سۇرادى نگ ءتىلشىسى.
«تۇزەتۋلەر ءالى ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ قاراۋىندا. ولاردىڭ قانداي شەشىم قابىلدايتىنىن بىلمەيمىن», دەپ جاۋاپ بەردى شامشادين.
– وبلىستىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىندەگى سۋ تاسقىنىنان تۇرعىن ۇيلەر سۋعا باتىپ جاتىر. ءسىز قانشا ءۇي جانۋارلارى (يت-مىسىقتار) مەن مالدىڭ قۇتقارىلعانىن بىلەسىز بە؟ قۇتقارىلا الماعان جاعدايدا ولاردىڭ يەلەرى مەملەكەتتەن قانداي دا ءبىر وتەماقى الا ما؟
«قازىر وبلىستىڭ ءۇش اۋدانىندا (امانگەلدى, جانگەلدى جانە ارقالىق) توتەنشە جاعداي جاريالاندى. ەلدى مەكەندەردە سارقىندى سۋ بولعاندىقتان, ول جاقتا ءجۇرۋ مۇمكىن ەمەس. بۇگىندە قانشا مال نەمەسە ءۇي جانۋارلارى قىرىلعانى تۋرالى ناقتى دەرەكتەر جوق. مۇنداي اقپارات پايدا بولعان كەزدە ءبىز سىزگە بۇل تۋرالى قوسىمشا حابارلايمىز. وتەماقى تولەۋ ىسىمەن اۋدان اكىمدىكتەرى اينالىسادى, ارنايى كوميسسيالار قۇرىلدى», دەپ جاۋاپ بەردى سپيكەر.
– جاقىندا رەسپۋبليكالىق باق-تا ەل ازاماتتارىن ءۇي جانۋارلارىن كومگەنى ءۇشىن ءىرى كولەمدە ايىپپۇل كۇتىپ تۇرعانى تۋرالى اقپارات تارادى. جەرلەنگەن مىسىق پەن يتتەن ادامعا جۇعاتىن اۋرۋ بار ما؟
«ەگەر بۇل جانۋار قانداي دا ءبىر اۋرۋدان ولسە, مىسالى, جانۋاردا قۇتىرۋ اۋرۋى بولسا, وندا ادامدارعا عانا ەمەس, ءۇي جانۋارلارىنا دا – سول يت پەن مىسىققا دا جۇقتىرۋ قاۋپى بار. بۇل زاڭ جوباسى ءۇي جانۋارلارىن جاپپاي جەرلەۋگە جول بەرمەۋ ءۇشىن, ەشكىم قالاعان جەرىنە كومىپ تاستاماۋى ءۇشىن قاجەت, ءۇي جانۋارلارىنىڭ ءمايىتىن ورتەپ جىبەرۋگە بولادى», دەدى شامشادين.
