ايتۋلى ءىس-شاراعا تەرىسكەيدەن, ياعني قوستاناي وبلىسى بەيىمبەت مايلين اۋدانى اكىمدىگىنىڭ مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى سۆەتلانا تەمىرحانقىزى, ب.مايلين اتىنداعى تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ قور ساقتاۋشىسى ايجان سەرىكقىزى, ءمايليننىڭ شوبەرەسى جانە جازۋشى اتىنداعى قوعامدىق قور ديرەكتورى سالتانات ابۇيىرقىزى قاتىستى.
ادەبيەت كلاسسيگىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن ارقاۋ ەتكەن ادەبي-سازدى باعدارلاما اتا-اناسىنان ەرتە ايىرىلىپ, اجەسى بويداستىڭ قامقورلىعىندا قالعان بەيىمبەتتىڭ بالالىق شاعى مەن ودان ءارى وزبىر ساياساتتىڭ قۇربانى بولىپ, تەمىرتورعا تۇسكەن اياۋسىز تاعدىرى بەينەلەنگەن شاعىن قويىلىممەن باستالدى. ازاتتىقتى اڭساعان قالامگەردىڭ قالامىنان ورىلگەن «مۇقتاجدىق», «مال», «قارىنعا» اتتى الەۋمەتتىك تاقىرىپتى ارقاۋ ەتكەن ولەڭدەرىن جان-تانىمەن جاتقا وقىعان بالدىرعانداردىڭ ونەرى كوزگە جاس, كوڭىلگە مۇڭ ۇيالاتتى. مازمۇندى ءىس-شارانىڭ اشىلۋىنا مەكتەپ وقۋشىلارىمەن بىرگە, ۇستازداردىڭ, ءتىپتى مەكتەپ ديرەكتورى باۋىرجان وسپان ۇلىنىڭ دا ساحنا تورىندە ۇجىممەن قاتار «الاش ۇرانىن» شىرقاپ, ونەر كورسەتۋى ايرىقشا تاڭدانىسىمىزدى تۋدىردى.
بيىلعى وقۋ جىلىندا «ب.مايلين» جوباسى اياسىندا مەكتەپ مۇعالىمى گۇلزيرا توكەنوۆا مەن 5-سىنىپ وقۋشىسى ەركەجان بايعون بەيىمبەت اتالارىنىڭ تۋعان جەرىنە بارىپ, ءومىر جولىمەن تانىسىپ قايتقان ساپارلارىنان بەينەبايان كورسەتىلىپ, اسەرلەرىمەن ءبولىستى.
ب.مايلينگە ارنالعان ادەبي-سازدى سەميناردىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز باستاعان ۇيعىر اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى كادىرجان باعباەۆ, اۋداندىق ءماسليحات توراعاسى نۇراكىم ەسجان, اۋداندىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ توراعاسى جانەت كەرىمقۇلوۆ, ارداگەر-ۇستاز نوعايبەك داۋرەنبەكوۆ جاس وسكىننىڭ وتكەن تاريحتى تانىپ, ازاتتىق جولىندا ءومىرى قيىلعان ارىستارىمىزدىڭ ەڭبەكتەرىن ءبىلىپ وسۋىندە مۇنداي مازمۇنى تەرەڭ تاعىلىمدىق ىستەردىڭ بەرەرى مول ەكەنىن ايتىپ, ۇجىم ۇستازدارى مەن وقۋشىلارىنا زور العىستارىن ءبىلدىردى.
ء«مايليننىڭ قالامىنان تۋعان شىعارمالاردى جاقسى بىلەسىزدەر, ول سونىمەن قاتار «امانگەلدى» فيلمىنە ستسەناري جازدى, حالىق باتىرى ا. يمانوۆتىڭ ءرولىن ەلۋباي ومىرزاقوۆ وينادى. ول دا بياعاڭمەن ءبىر اۋىلدا تۋعان. بيىل اكتەردىڭ تۋعانىنا 125 جىل تولىپ وتىر. «اۋىل گۇلدەنسە, ءبىز دە گۇلدەنەمىز» دەپ بياعاڭ ايتىپ كەتكەندەي, شىنىندا دا بىرلىگى مەن تىرلىگى ۇشتاسقان راحات اۋىلىندا شىن تالانتتار تۇرىپ جاتقانىنىڭ كۋاسى بولۋدامىز. وعان – وقۋشىلاردىڭ بۇگىنگى ءىس-شاراعا وتە تىڭعىلىقتى دايىندىقپەن كەلگەندەرى دالەل», دەگەن سۆەتلانا تەمىرحانقىزى جاڭادان اشىلاتىن سىنىپ كابينەتىنە ء«ۇش بايتەرەك» اتتى مايلى بوياۋمەن سالىنعان كارتينانى جانە جازۋشىنىڭ بىرقاتار شىعارماسى مەن ءومىرىن ارقاۋ ەتكەن قۇندى دۇنيەلەردى تارتۋ ەتتى.
«ەندى ءبىز راحات اۋىلىن بياعاڭنىڭ تاعى ءبىر مەكەنى دەپ سانايمىز. سوندىقتان مەكتەپكە ايتۋلى تۇلعانىڭ ەسىمى بەرىلسە, قۇپ بولار ەدى», دەپ ءسوز ساباقتاعان اسىلدىڭ سىنىعى, جازۋشى مۇراسىن جاڭعىرتىپ جۇرگەن ءمايليننىڭ شوبەرەسى, «مايلين» قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى سالتانات ابۇيىرقىزى ەستەلىكتەرىن ورتاعا سالدى. ول – بەيىمبەتتىڭ ۇلكەن قىزى, ءوزىنىڭ اجەسى ءرازيانىڭ اۋزىنان «مەنىڭ اكەم ءتىرى» دەگەن ءسوز تۇسپەيتىنىن اتاپ ايتتى. اكەسىنىڭ جازىقسىز جاپا شەگىپ, رەپرەسسيا قۇربانى بولعانىنا بالا جۇرەگى سەنبەي, قارتايعانشا اكەسىن اڭساۋمەن وتكەنىن كوزى كورىپ, قۇلاعى ەستىگەنىن ايتىپ, تولقىدى.
«بيىلعى وقۋ جىلىندا اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى «ۇلتتىق مۇددەنىڭ ۇلى مۇراتى» جوباسى اياسىندا بىرقاتار ءىس-شارا جوسپارىن بەكىتتى. اتاپ ايتسام, اۋدانىمىزداعى 11 ورتا مەكتەپتە الاش زيالىلارىنىڭ جانە قىرعىزساي ورتا مەكتەبىندە بيىل 100 جىلدىعى يۋنەسكو كولەمىندە اتالىپ جاتقان قازاقتىڭ كلاسسيك جازۋشىسى بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان تانىمدىق ساباقتار وتكىزىلىپ وتىر. بۇل – ارداقتىلارىمىزدىڭ اتى ءبىر كۇنمەن عانا شەكتەلمەي, كۇندەلىكتى جاڭعىرىپ تۇرۋ ماقساتىندا جاسالعان جۇمىستار تىزبەگى. وسى جارتىجىلدىقتا ىزدەنىس ۇستىندە جۇرگەن ۇستازدار عانا ەمەس, وقۋشىلار مەن اتا-انالار دا تۇلعالاردى تەرەڭنەن تانىپ, مول ماعلۇماتقا قانىققانى اقيقات», دەگەن اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى ءمولدىر قۇرماناليەۆا قيىردان ات تەرلەتىپ جەتكەن جازۋشىنىڭ جەرلەستەرىنە ايرىقشا العىسىن ءبىلدىردى.
جىل باسىنان بەرى قوستاناي وڭىرىمەن تىعىز بايلانىس ورناعانىن ايتقان ءبولىم باسشىسى, اقپان ايىندا شونجى اۋىلىنداعى №1 مەكتەپ-ليتسەيىنە ىبىراي التىنسارين اتىنداعى مۋزەيدىڭ كوشپەلى كورمەسى مەن ءبىر توپ دەلەگاتسيا كەلگەنىن اتاپ ءوتتى. الداعى ۋاقىتتا بىرقاتار مەكتەپكە ۇلت زيالىلارىنىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىستار بارىن دا تىلگە تيەك ەتتى.
الاقانداي عانا اۋىلداعى شاعىن مەكتەپتىڭ ىرگەسى قالانىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەلى 10 جىلعا جۋىقتاپتى. بۇگىندە ءبىلىم شاڭىراعىندا 92 وقۋشى ءبىلىم الادى. جوبا شەڭبەرىندە وتكەن سەمينار جۇمىسىنا بارلىق سىنىپ وقۋشىلارى مەن ۇستازدار بەلسەنە قاتىستى.
سول كۇنى مەكتەپتە ب.مايلين اتىنداعى سىنىپ كابينەتىنىڭ القىزىل لەنتاسى قيىلىپ, تانىستىرىلىمى ءوتتى. وندا كورنەكتى قالامگەردىڭ شىعارمالارى مەن وتباسىلىق سۋرەتتەرى سىر شەرتىپ تۇر. كابينەتتىڭ اشىلۋىندا 5-سىنىپ وقۋشىلارى ەركەجان بايعون مەن بالنۇر اۋەلبەك ب.ءمايليننىڭ «وتىرىككە بايگە» پوەماسىنان ءۇزىندى, ال ءاشىمحان باقداۋلەت ماعجاننىڭ «مەن جاستارعا سەنەمىن!» اتتى ولەڭىن مۇدىرمەستەن جاتقا وقىپ, كوپتىڭ قوشەمەتىنە بولەندى.
بۇدان كەيىنگى تاربيە ساعاتتارىندا مايلين شىعارماشىلىعى جان-جاقتى تالقىلاندى. ساباققا قاتىسۋشى قوناقتار نازارىنا سۋرەتكەردىڭ «كۇلپاش» اڭگىمەسىنەن كورىنىس كەلتىرسە, ەندى بىرىندە جازۋشى شىعارماشىلىعىنا شولۋ جاسالدى. 45 مينۋتتىق اشىق ساباقتاعى وقۋشىلاردىڭ وزىق ويى مەن وقىپ-توقىپ العان بىلىمدەرىنە, تاپقىرلىعىنا قاراپ, كەلەشەك بەيىمبەتتانۋشىلاردىڭ نەگىزى قالانىپ جاتقانداي سەزىندىك. ونىڭ باستاۋىندا ۇلاعاتتى ۇستازدار ەڭبەگى تۇرعانى اقيقات.
ايتا كەتەرلىگى, ءبىز ات باسىن بۇرعان راحات اۋىلىندا ءجۇز شاقتى ءتۇتىن بار. مۇنداعى حالىق ينتەرنەتسىز كۇن كەشىپ وتىر. سوعان قاراماستان ۇستازدار مەن وقۋشىلاردىڭ ىزدەنىسكە تولى ەڭبەكتەرىنە ريزاشىلىعىمىز شەكسىز.
ون جىل بۇرىن تەمىرجول بەكەتى اشىلىپ, جاڭا مەكتەپ پەن مەديتسينالىق پۋنكت, تۇرعىن ۇيلەر سالىنىپ, اجارى كىرگەن اۋىلدىڭ كەلەشەگىنەن مول ءۇمىت كۇتىپ, قالادان قايتا كوشىپ كەلىپ قونىستانعان اۋىل جاستارى وسى كۇنى ءبىر-بىرىمەن بايلانىساتىن ۇيالى تەلەفون وپەراتورلارىنىڭ جوقتىعىن ايتىپ, جازۋدان شارشاعان. «بۇل ماسەلە جىل سايىن كوتەرىلىپ, جاۋىر بولدى» دەگەن تۇرعىنداردىڭ ۋاجىنە قۇلاق اسىپ, كۇرمەۋىن تارقاتار جان تابىلسا, قانە؟
الماتى وبلىسى
