رۋحانيات • 02 ءساۋىر, 2024

شاكەن اعا تۋرالى جيناق

230 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

پاۆلوداردا شاكەن ايمانوۆتىڭ ءومىرى جايىندا جازىلعان «سۇڭعىلا» كىتابى جارىق كوردى. جيناقتا قازاقتىڭ بەلگىلى تۇلعالارىنىڭ ەستەلىكتەرى مەن ماقالالارى توپتاستىرىلعان. بۇل كىتاپتا نەگىزىنەن وتكەن عاسىردىڭ 1960-1970-جىلدارى ءباسپاسوز بەتتەرىندە شىققان ماقالالار, كىتاپتارداعى كەيبىر ەستەلىكتەر ەنگەن.

شاكەن اعا تۋرالى جيناق

«كەلەر ۇرپاق شاكەن اعامىزدىڭ قان­داي ادام بولعانىن, ونىڭ ءومىرى قالاي ورىل­­گەنىن ءبىلسىن دەگەن نيەتتەن تۋىپ وتىر. جيناققا ولجاس سۇلەيمەنوۆ, ءابىش كەكىل­باەۆ, ءاسانالى ءاشىموۆ, بيبىگۇل تولەگەنوۆا, اكىم تارازي, اشىربەك سىعاي جانە ايگىلى ارتىسپەن يىق تىرەسىپ جۇمىس ىستەگەن وزگە دە ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ ەستەلىك ماقا­لالارى ەندى. كولەمى 345 بەت بولىپ شىق­تى. شاكەن اعا قانداي فيلم تۇسىرسە دە, ۇلت­تىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەگەن. وسى ەرەك­شەلىكتەردى نەگىزگى ۇستانىم ەتىپ, كى­تاپ­­­تىڭ بايانىنا  سىڭىردىك», دەپ اتاپ ءوتتى كى­تاپ­­تىڭ قۇراستىرۋشىسى, فيلولوگيا عى­لىم­­­دارىنىڭ كانديداتى, س.تورايعىروۆ ۋني­­­ۆەر­سيتەتىندەگى ە.بەكماحانوۆ اتىنداعى ول­كە­­­­نىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىن زەرتتەۋ ور­تا­­لى­عىنىڭ ديرەكتورى امانتاي قۇداباەۆ.

كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرىنە وراي شاكەن ايمانوۆتىڭ 110 جىلدىعىنا ارنالعان حا­لىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. وعان پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى اسايىن بايحانوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, كينورەجيسسەر, ستسە­ناريست, پروديۋسەر, قازاق ۇلت­تىق ونەر ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى سلامبەك تاۋەكەل, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى شاحيماردان ءابى­لوۆ, تەاتر­ جانە كينو اكتەرى ەرگەنباي ءابۋ جانە س.تورايعىروۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىم­دارى قاتىستى.

– شاكەن ايمانوۆ – قا­لىپقا سىيمايتىن تۇلعا ەدى. قازاق كينو ونەرىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قانا قويعان جوق, ونى الەمگە تانىتىپ, مويىنداتتى. ونىڭ رەسەيدە, كسرو-نىڭ وزگە ەلدەرىندە, شەت مەملەكەتتەردە دوس­تارى كوپ ەدى. مەن ماسكەۋدە ءبىلىم الىپ جۇرگەندە شاكەن اعا ىسساپارمەن كەلە قالسا قازاق جاستارىن ىزدەپ, ارنايى قوناق ەتەتىن. بىزگە ءوز قولىمەن پالاۋ باسىپ بەرۋشى ەدى جارىقتىق. قاراپايىمدىلىعىندا شەك جوق. بىردە ماسكەۋدە وتكەن فەستيۆالدە اعىلشىن-امەريكان اكتريساسى ەليزابەت تەيلورمەن جۇپتاسىپ بيلەپ, ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الدى. ال ەندى ازىلقويلىعى بولەك ونەرتۇعىن. كسرو كينو جانە تەاتر مايتالماندارىنىڭ اراسىندا ابىروي-بەدەلى وتە بيىك بولدى. 1970 جىلى جەلتوقسان ايىندا تۋعان ەلىنە سۇيەگىن الىپ كەتۋگە بارعانىمىزدا ماسكەۋدىڭ بۇكىل زيا­لى قاۋىمى كۇڭىرەنىپ قوشتاستى, – دەپ تەبىرەندى سلامبەك تاۋەكەل.

شاحيماردان ءابىلوۆ تە رەجيسسەردەن تاربيە الىپ, تاعىلىمىن كورگەن جان. ول شاكەن اعانىڭ لوندونداعى حالىق­ارالىق فەستيۆالدە وتەللونىڭ مونو­لوگىن قازاق تىلىندە وقىپ, اكتەرلىك شەبەر­لىگىمەن جەرگىلىكتى كورەرمەندى ءتانتى ەتكەنىن, سوڭىنان گران-پري جۇلدەسى تاعى ءبىر اكتەرمەن قوسا ايمانوۆقا دا بەرىلگەنىن مايىن تامىزا اڭگىمەلەدى.

كونفەرەنتسيادا بۇقار جىراۋ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر مۋزەيى ش.ايمانوۆ پەن كاۋكەن كەنجەتاەۆتىڭ شىعارماشىلىعى مەن ءومىرى جايىندا كورمە ۇسىندى.

 

پاۆلودار وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار