قوعام • 18 ناۋرىز, 2024

يگى باستاماعا – ىزگى تىلەك

365 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

جەرىمىزگە ماڭگىلىك جاڭعىرۋ مەن جاڭارۋدىڭ جارشىسىنداي بولىپ ناۋرىز مەرەكەسى قادام باستى. كوكتەم كۇشىنە ەنىپ, جەر كوگەرەتىن, ەل مارقايىپ, ريزىعىمىز مولاياتىن, دوستىعىمىز بەن ىنتىماعىمىز نىعاياتىن جىل باستاۋىندا ايتىلار اعا بۋىن مەن جاستىڭ, زيالى قاۋىم مەن باس كوتەرەر ازاماتتاردىڭ يگى تىلەگى مول. جەر-انانىڭ بۋساپ, تىرشىلىكتىڭ جاڭارىپ, كۇن مەن ءتۇننىڭ تەڭەلىپ, وزگەشە كەيىپكە ەنەتىن ايدا ايتىلعان اق تىلەكتەر جاقسىلىقتىڭ باستاۋىنداي, يگى باستامانىڭ قاينار بۇلاعىنداي.

يگى باستاماعا – ىزگى تىلەك

فوتو: gov.kz

ابىلحاكىم اقمىرزين,

دەنساۋلىق سالاسىنىڭ ۇزدىگى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى:

– ناۋرىزدا قىس پەن جاز مامى­لە­گە كەل­گەندەي بولىپ, جەردىڭ توڭى ءجىپ­سىپ, تىرشىلىك ويانىپ, قۇرساقتاعى ءدان بۇرلەنە باس­تاي­دى. جىل با­سى­­­­نىڭ وسى تىر­شىلىكتىڭ ويانۋىمەن ورايلاس كەلۋى جاراتىلىستىڭ زاڭ­­دى­­­لى­عى دا سياقتى. ونى اتا-با­با­­­لا­­رىمىز ەرتە زاماننان-اق جۇل­­­دىز­عا قاراپ جوبالاپ, كۇن مەن ءتۇن­نىڭ تەڭەلۋىنە قاراپ تۇس­پال­دا­عان. اۋزىم اققا ءتيدى دەپ ادام قۋا­نا­تىن, ءتىسىم كوككە ءتيدى دەپ مال-جان جۇباناتىن ۇلىس كۇنى – تۇلەپ جا­­ڭا­ر­عان تا­بي­­عات­تىڭ, جاڭعىرىپ جا­سارعان جا­را­­تىلىستىڭ جىلۋى, جا­رىعى مو­لاي­عان بۇكىل دۇنيەنىڭ مەي­رامى.

ناۋرىز مەيرامى ەندى مەم­لە­­­كەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى­مەن دايىندالعان ارنايى تۇ­جى­رىم­­داما بويىنشا اتالىپ وتەتىن بول­­دى. سونىڭ اياسىندا باعزى زاماننان بەرگى تابي­عاتپەن ۇندەس با­­يىرعى يگى سالت-داستۇرلەرىمىز, ىزگى ادەت-عۇرىپتارىمىز جاڭعىرىپ جا­تىر.

ناۋرىز – بۇكىلحالىقتىق مە­رەكە, ءبىزدىڭ جەرىمىزدە ەڭبەك ەتىپ جاتقان بارشانىڭ ورتاق مە­رە­كە­سى. ءبىز بۇل كۇندەرى جەر-انانى ايالاۋ, تابيعاتتى قاستەرلەۋ جو­نىن­­­دەگى پارىزىمىزدى ورىنداپ, ەسەلەپ ەڭبەك ەتۋگە, كوڭى­لى­مىزدە مەيىرباندىق پەن باۋىر­مال­دىق, كىشىپەيىلدىلىك پەن قا­يى­­رىم­دى­لىق سەزىمىن ۇيالاتۋعا ءتيىسپىز.

« ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى قازان تولسا, اق مول بولادى. ۇلى كىسىدەن با­­تا­ ال­ساڭ, ولجالى جول بولادى» دە­مەك­شى, مەيىربان حالقىمىزعا, ءاربىر وتباسىنا قۇت-بەرەكە اكەل­سىن! اق ساقالدى اتالاردىڭ, اق جاۋ­لىق­تى انالاردىڭ تىلەگى بار­شا­نىڭ كوكى­رەگىنە نۇر بولىپ قۇ­يىلسىن! كۇن ءتاڭىر, نۇرىڭمەن ايالا, جەر ءتاڭىر, ىرىسىڭدى اياما!

 

ەلەن ءالىمجان,

جازۋشى-دراماتۋرگ, حالىق­ارا­لىق «الاش» ادەبي سىي­لى­عى­نىڭ يەگەرى:

– قانشا جەردەن رەسمي كۇن­تىز­بەنى نەگىزگە الىپ, جاڭا جىلدى الەمنەن قالماي قاڭتاردا قارسى العانىمىزبەن, ءوزىمىزدىڭ ءتول ناۋرىزدى ءبارىبىر ءبىرىنشى ورىنعا قويامىز. ويتكەنى ناۋرىزدىڭ ناعىز جىل باسى ەكەنىن اتا-بابالارىمىز, شىعىس حالىقتارى باعزى زاماننان-اق بىلگەن.

ناۋرىز – جەر-انانىڭ بۋساپ, تىرشىلىكتىڭ جاڭارىپ, كۇن مەن ءتۇننىڭ تەڭەلىپ, وزگەشە كەيىپكە ەنەتىن ايى. كۇللى تۇركى ۇلىسىنا ورتاق ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى ءاز ناۋ­رىز مەرەكەسى دە – قازاق حالقى ءۇشىن ەرەكشە مەيرام. ۇلتتىڭ ۇلى سالت-داستۇرىنە نەگىزدەلگەن ايتۋلى مەرەكەنىڭ كوپشىلىككە بەرەر ءتالىمى مەن تاعىلىمى دا مول. بۇل كۇنى قىستان امان شىققان حالىق ءبىر-بىرىمەن كورىسىپ, حال سۇراسىپ, كەلەر كۇندەردەن جاقسى ءۇمىت كۇتەدى, ءبىر-بىرىنە يگى تىلەگىن ارنايدى. بۇل دا – حالقىمىزدىڭ عاسىر­لار بويى جاساپ كەلە جاتقان ەجە­لگى ءداستۇرى, كەلەر ۇرپاققا كور­سەتكەن جاقسى ونەگەسى.

بۇگىندە ەلىمىزدە ناۋرىز مەرە­كە­سى جاڭاشا اتاپ ءوتىلىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە جامبىل وبلىسىندا دا ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلىپ ءجۇر. كوكتەم شىعىپ, ناۋرىز ايى تۋا سالىسىمەن وڭىردە كوگالداندىرۋ جۇمىستارى قارقىن الادى.

جالپى, بۇل جىل باسىنان بار­لىق ىزگى نيەتتى ادامدار سياقتى مەن دە جاقسىلىق كۇتەمىن. سونى تىلەيمىن. قاي زاماندا دا جاقسى­لىق­تىڭ ەڭ تورەسى – بەيبىتشىلىك. تىنىشتىق بولسا, توقشىلىق بولادى. سوناۋ 1986 جىلى باستالعان تاريحي سىلكىنىستەن ءوزىنىڭ كىسىلىك قاسيەتى ارقاسىندا قانتوگىسكە ۇرىن­باي, «سۇلۋ تورى اتتاي» بولىپ ادەمى شىققان قازاق ەلى ۇلۋ جىلى دا ۇلتقا قىزمەت قىلار ۇلى ىستەرىن, تاۋەلسىزدىگىن ودان ءارى نىعايتا تۇسپەك. ادىلەتتى قازاق­ستان يدەياسىن تەمىرقازىق ەتىپ, العا قاراي نىق باسادى دەپ سەنەمىن.

ءتول مەرەكەمىز قۇتتى بولسىن! قازاققا جاراتۋشى يە قاشاندا جار بولسىن!

 

داۋلەت مۇقاەۆ,

ءماجىلىس دەپۋتاتى:

– جاستار – قوعامنىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە مەملەكەتتە ما­ڭىز­دى ءرول اتقارادى. سون­دىقتان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جاستاردىڭ بۇگىنى مەن بولا­شاعىنا قامقورلىق جاساۋدى ءوز ساياساتىنىڭ نەگىزگى ءمانى دەپ سانايدى.

قازىر شەتەل اسىپ, وقۋ بىتىرگەن جاس ماماندار قاتارى دا جىل ساناپ بيلىك تارماقتارىن تولىقتىرىپ جاتىر. وسىلايشا, ەلدە ساپالى, بىلىكتى كادر جاساق­تالىپ كەلەدى. دەسەك تە ەلىمىزدە جاستاردىڭ الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق جاعدايى تۇبە­گەيلى شەشىمىن تاپتى دەۋ قيىن. رەسپۋبليكا بويىنشا 35-كە­ دەيىنگى وتانداستارىمىزدىڭ باس­پاناسىز ءجۇرۋى, مەگاپوليستەر­دەن بولەك, قالا مەن شالعاي­داعى ەلدى مەكەندەردەگى ازامات­تار­­دىڭ ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تاپ­پاي سەندەلۋى, ودان قالدى ءبىلىم دەڭ­گەيى مەن دەنساۋلىعى, مەم­لە­كەت­تىك باعدارلامالار تۋرالى حابار­­دار­لى­عىنىڭ تومەندىگى – ءالى دە وزەك­تى كۇيىندە قالىپ وتىرعان تۇيتكىل.

پرەزيدەنت جىل سايىنعى ءداس­تۇرلى جولداۋلارىندا وسى جاس­تار ساياساتىن جەتىلدىرۋ بو­يىن­شا ىرگەلى تاپسىرمالار جۇك­تەپ جۇر­گەنى بەلگىلى. تاياۋداعى ءۇشىنشى شا­قىرىلعان ۇلتتىق قۇ­رىلتايدا دا مەملەكەت باسشىسى: «كوپ ۇزاماي مەملەكەتتى باس­قارۋ ءىسى, ياعني ەل تىز­گىنى بۇگىنگى جاس­تاردىڭ قولىنا وتە­دى. سىزدەر وسى جاۋاپكەرشىلىكتى قا­زىردەن باس­تاپ سەزىنۋلەرىڭىز قاجەت. وزدە­رى­ڭىزگە جۇكتەلەتىن تاريحي ميس­سيا­نى ورىنداۋعا قاشاندا دايىن بولۋ­لا­رىڭىز كەرەك», دەپ قاداپ ايتتى. دەمەك ءبىز بولاشاعى جارقىن, قۋات­تى مەملەكەت قۇرۋ ءۇشىن ءونىمدى ەڭبەك ەتىپ, ساپالى ءبىلىم الىپ, ورتاق ماقساتقا جۇمىلا ءبىلۋىمىز كەرەك. جاڭا جىل باستاۋى ناۋرىز قارساڭىندا جۇكتەلگەن مىندەت ساپالى ورىندالىپ, كوزدەگەن مەجەگە جەتەمىز دەپ ويلايمىن. ەلدى كوركەيتىپ, مەملەكەتتىڭ ورنىقتى دامۋىنا سەپ بولامىن دەگەن ۇرپاق جالىنى وشپەسىن.

بيىل ەرەكشە جاعدايدا اتالىپ ءوتىپ جاتقان ناۋرىز – ەڭ الدىمەن, ەڭ­بەك مەيرامى, حالىقتىڭ تويى. جىل باسى جانىمىزدى جادىرات­سىن, جۇرەگىمىزگە شاتتىق سىيلا­سىن! 

سوڭعى جاڭالىقتار