جاز شىعا الماتى-ەكاتەرينبۋرگ تاسجولىندا تىنىم جوق. بۇل كۇرە جولدان توبەسىنە قايىق قاڭتارىپ العان كولىكتى كوپ كەزدەستىرەسىز. ءبارى بالقاشتى بەتكە العان. ەلدىڭ كوبى تابان كۇيدىرەتىن قۇمى مەن دەرتكە داۋا تۇزدى سۋىن اڭساپ, اعىلادى جان-جاقتان.
ءتۋريزمدى جەتىلدىرۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىمنىڭ, ونىڭ ىشىندە جولدىڭ سايراپ جاتقانى اسا ماڭىزدى. ۇزاققا سوزىلعان قاراعاندى – بالقاش تاسجولىنىڭ قۇرىلىسى دا بيىل قارا كۇزگە, قاراشاعا دەيىن اياقتالادى. «دەگەنمەن اۆتوباننىڭ ءبىر جاق جولاعى اشىلىپ, بالقاشقا اپاراتىن جول جاقساردى», دەيدى تۋريستەردىڭ كوبى.
جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, بيىل كول جاعاسىندا جەتى دەمالىس ايماعى سالىنادى. مۇنداعى ورىن 219 تۋريسكە شاقتالماق.
– بالقاش – ءتۋريزمنىڭ وشاعى. وڭىرىمىزگە جان-جاقتان, سىرت ەلدەن تۋريستەر اعىلادى. قالاداعى كول جاعاجايىن كوركەيتۋ جۇمىستارى ءالى دە جالعاسىن تاۋىپ جاتىر. تۋريستىك مۇمكىنشىلىگى ارتىپ كەلەدى. قالا ەكونوميكاسىنا بىلتىر قۇيىلگان ينۆەستيتسيانى ودان ارعى جىلمەن سالىستىرساق, 9,2 ملرد تەڭگەگە ارتىپ, 67,5 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. بولجام بويىنشا بيىلعى كورسەتكىش بۇدان دا جوعارى بولىپ, 69 ملرد تەڭگەگە دەيىن وسەدى دەپ جوسپارلاۋدامىز. بىلتىر اقتوعاي اۋدانى اۋماعىنىڭ ءبىر بولىگى بالقاشقا قوسىلىپ, ءتۋريزمدى دامىتۋعا جاڭا مۇمكىندىك اشىلدى. جاڭادان سالىناتىن جەتى دەمالىس ايماعىنىڭ قۇنى 1,450 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى, – دەيدى بالقاش قالاسىنىڭ اكىمى ساپار ساتاەۆ.
ءيا, بىلتىر اقتوعاي اۋدانىنا قاراعان شۇبارتۇبەك, توراڭعالىق كەنتى بالقاش قالاسىنا اكىمشىلىك-اۋماقتىق تۇردە قوسىلعان ەدى. اۋماعى – 8 744 گا. ەكەۋى دە – بالقاش كولىنىڭ جاعالاۋىندا ورنالاسقان, تىرشىلىگى قىز-قىز قايناعان تۋريستىك ايماق. مۇندا 20 قوناقۇي مەن 54 دەمالىس ايماعى جۇمىس ىستەيدى. ياعني توراڭعالىقتا – 514 ءنومىر, شۇبارتۇبەكتە 451 ءنومىر بار. شاھار باسشىسى ءالى دە كول جاعاسىندا 120 گا بوس جەر ۋچاسكەسى بار ەكەنىن ايتادى. بيىل بۇل ۋچاسكەلەر اۋكتسيون ارقىلى بەرىلمەك. بىلتىر جاعاجايدى جاڭعىرتۋ بويىنشا جۇمىستار قولعا الىنعان ەدى. قالاداعى جاعاجايدى اباتتاندىرۋ جۇمىستارى بيىل اياقتالماق. بۇعان قوسا توراڭعىلىق پەن شۇبارتۇبەكتە سۋ قۇبىرلارىن سالۋ بويىنشا جوبانىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ءازىر. تۋريستەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن دە نازاردان قالىس قالدىرىپ وتىرعان جوق. وسى ماقساتتا بىلتىر شۇبارتۇبەك كەنتىندە پوليتسيا جانە توتەنشە جاعدايلار قىزمەتكەرلەرىنىڭ بەكەتتەرى قويىلدى. بيىل ءدال وسىنداي نىسانداردى توراڭعالىق كەنتى مەن «بەرتىس» شىعاناعى اۋدانىندا ورناتۋدى جوسپارلاپ وتىر. جانە بەينەباقىلاۋ جۇيەسىن كۇشەيتپەك.
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى نەگىزىندە بالقاش ءوڭىرىنىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جۇمىستارى باستالدى. 2022 جىلى بالقاش قالاسىنىڭ اۋەجايى كوممۋنالدىق مەنشىككە قابىلداندى. ەندى ونى ءۇش جوبا شەڭبەرىندە كەشەندى قايتا قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. «ۇشاق جولاعىن (رد-2) جانە اۋەجاي پەررونىن قايتا جاڭارتۋ», «اۋەجاي عيماراتىن قايتا قۇرۋ», «ارنايى كولىك قىزمەتى عيماراتىنىڭ قۇرىلىسى» سەكىلدى جوبالار بار. وتكەن جىلى اقشاعىل كەنتىندە (رەمبازا) كوكشە تەڭىزدىڭ جاعالاۋىنداعى «بالقاش Tourfest – 2023» فەستيۆالى ۇيىمداستىرىلدى. ەكى كۇنگە جالعاسقان جاعاجايداعى جايدارلى ساتتەر ءتۋريزمنىڭ تىنىسىن اشا تۇسۋگە ىقپال ەتەدى. مۇنداي فەستيۆالدىڭ العاش رەت وتكەنىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون. بۇل – ەپيداحۋالدىق ۇزىلىستەن كەيىن تۋريستىك ماۋسىم ۋاقىتىندا ۇيىمداستىرىلعان تۇڭعىش اۋقىمدى ءىس-شارا. مۇنى داستۇرگە اينالدىرۋ ارقىلى ايماعىمىزداعى ءتۋريزمدى دامىتامىز دەگەن سەنىمدەمىز, – دەيدى قالا اكىمى.
وڭىردەگى تۋريزم سالاسىن وسىنداي قادامدار ارقىلى العا جەتەلەپ, كەلەر جىلعا دەيىن تۋريستەر سانىن كەمىندە 4 ەسەگە ءوسىرۋدى ويلاستىرىپ وتىر.
قاراعاندى وبلىسى
