جوبا • 15 ناۋرىز, 2024

قاتەرلى ىسىكتى انىقتايتىن جوبا

190 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قاراعاندىلىق ورەندەر قاتەرلى ىسىكتى بىردەن انىقتايتىن جوبا ويلاپ تاپتى. جاقىندا عانا Digital Almaty الاڭىندا OncoZeroAi اتتى جوبا تانىستىرىلىپ, بىردەن كوپتىڭ كوز­ايىمىنا اينالدى. وسىدان-اق ايماعىمىزدىڭ IT-جوبالار جاساۋدا وزگەلەردەن كوشى ىلگەرى ەكەنىن ايتۋعا بولادى.

قاتەرلى ىسىكتى انىقتايتىن جوبا

يدەيا اۆتورلارى ءالىمجان قاسا­باەۆ­ پەن المۇحامەد ءاميتوۆ ادامدار كومپيۋ­تەر­لىك تومو­گرا­فياعا (كت) تۇس­كەن­­نەن كەيىن, دارىگەرلەر ىسىكتى بىردەن انىقتاي قويمايتىنىن ءبىلىپ, قاتەرلى دەرتكە قاتىستى دەرەكتەردى جيناۋ ارقىلى مودەلگە جاساندى ينتەللەكتىنى وقىتۋعا كىرىسكەن.

– جاساندى ينتەللەكت ارقى­لى قاتەرلى ىسىكتى زەرتتەپ, دارىگەر­لەرگە كومەكتەسكىمىز كەلەدى. ستار­تابىمىز ىسىكتى كەش انىقتاۋ جانە مامان جەتىسپەۋ ماسەلەسىن شەشەدى. كت-سكانەرلەۋدەن وتكەن بارلىق ادامنىڭ دەرەگىن ءبىزدىڭ ينتەللەكت «وقىسا» قالاي بولار ەدى؟» دەپ ويلادىق. قاتەرلى ىسىك ۋاقتىلى انىقتالسا, ونىڭ ەمى دە جەڭىل بولاتىنى بەلگىلى. ال ءبىز ءدال وسى نارسەگە, ياعني دەرت­تى دەرەۋ انىقتاۋعا كەپىلدىك بە­رەمىز. بالكىم, وسىلاي, ەلدەگى قاتەرلى ىسىكتەن بولعان ءولىم سانىن قىسقارتۋعا ىقپالىمىز تيەتىن شىعار. سەبەبى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردەن ادام شوشيدى. كەيىنگى اقپارات بويىنشا, ەلىمىزدە جىل سايىن 13 مىڭنان استام ادام قاتەرلى اۋرۋدان قايتىس بولادى, – دەگەن ويىمەن ءبولىستى جوبا اۆتورلارى.

جاساندى ينتەللەكتىنى وقىتۋ ءۇشىن LiTS17 داتاسەتىن قولدا­نىپتى. بۇل – باۋىردىڭ قاتەرلى ىسىگى بويىنشا ستاندارت دەرەكتەر جيىنى. داتاسەتتە الەم بو­يىنشا ءتۇرلى كلينيكالىق ورتا­لىق ۇسىنعان كت-سۋرەتتەر جي­نالعان. دەرەكقوردا 130-دان اسا سۋرەت بار. بۇعان قوسا باسقا دا ەمحانالارعا وزدەرى حابارلاسىپ, دەرەك سۇراتقان. وسىلايشا, جاساندى ينتەللەكتىنى وقىتۋعا شامامەن شىنايى 1000 كت-سۋرەت قولدانىلعان.

LiTS17 دەرەكقورىندا باۋىر­دىڭ قاتەرلى دەرتتىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كەزەڭى, ولشەمى, سىرت كورىنىسى بويىنشا ءتۇرلى دەرەك جي­نالعان كت-سۋرەتتەر بار. اۆتورلار مودەلدى وقىتقاندا نەيرون جۇيەلەرى مەن ماشينانى وقىتۋ دەگەن سەكىلدى زاماناۋي وقىتۋ ادىسىنە جۇگىنگەن. مە­دي­تسينا سالاسىندا كوپ قولدا­نىلاتىن U-Net نەيرون جۇيەسىنە نەگىزدەپ جۇمىس ىستەگەن.

قازىر OncoZeroAi جاساندى ينتەللەكت ماشيناسى باۋىردىڭ قاتەرلى ىسىگىن دەرەۋ انىقتايدى. دالدىگى – 85% بولعاندىقتان, كەمى 0,1 ميلليمەترلىك قاتەرلى ىسىك­تى انىقتاۋعا مۇمكىندىگى بار.

– ونكولوگتەر كت-سكانەرلەۋ بو­­يىنشا ىسىكتىڭ قاي جەردە تۇرعا­نىن انىقتاۋعا ءبىر اپتا, كەيدە ءۇش ايدان اسا ۋاقىت جۇمسايدى. ال ءبىز بۇل ۇدەرىستى جەتى مينۋتقا دەيىن قىسقارتىپ وتىرمىز. جا­قىندا multiomics دەپ اتالاتىن مودەلدى ىسكە قوسۋ جوسپارىمىز بار. بۇل ارقىلى دارىگەر­لەر ءالى پايدا بولماعان ىسىكتى دە انىقتاي الادى. بىراق بۇل ءۇشىن كت-سۋرەت پەن قان, دنق سياقتى تالداۋ ناتيجەلەرى كەرەك, – دەيدى المۇحامەد.

قازىردىڭ وزىندە ونەرتاپقىش­تاردىڭ OncoZeroAi قاتەرلى دەرت­تى انىقتايتىن جاساندى ينتەللەكت جوباسىن ەلىمىزدىڭ ءتورت ەمحاناسى قولدانۋعا نيەت بىلدىرگەن.

 

قاراعاندى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار