قۇقىقتىق قاعيداتتار ىسكە اسادى

بۇگىندە ازاماتتاردىڭ قۇقىق­تارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ­عا بايلانىستى قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرۋ ماقساتىندا ارنايى ينستي­تۋتتاردى ودان ءارى جەتىلدىرۋ قاجەت بولىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى 2010 جىلدان 2020 جىلعا دەيىنگى كەزەڭگە ارنالعان قۇقىقتىق ساياسات تۇجىرىمداماسىنىڭ قاعيدالارىن ىسكە اسىرۋ رەسپۋبليكا كونستي­تۋتسياسىنىڭ نەگىزگى يدەيالارى مەن قاعيداتتارىن قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرىلىمىنىڭ جاڭا كەزەڭىنىڭ اياسىندا جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ورايدا قۇقىقتىق ساياسات تۇجىرىمداماسىنىڭ سىلتە­مەلىك نورمالاردى ازايتۋ جانە تىكەلەي قولداناتىن زاڭداردى قابىلداۋ تۋرالى ەرەجەسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ادىلەت مينيسترلىگى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ زاڭعا تاۋەلدى اكتىلەردى قابىلداۋ قۇقىقتارىن شەكتەۋ بارىسىنداعى مۇمكىندىكتەرى مەن ورىندىلىعىن زەردەلەۋگە كىرىستى. بۇل تۋرالى كەشە ۆيتسە-سپيكەر ۆلاديمير بوبروۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن ادىلەت مينيسترلىگىندە “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلدان 2020 جىلعا دەيىنگى كەزەڭگە ارنالعان قۇقىقتىق ساياسات تۇجى­رىمداماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىنداعى ادىلەت ورگاندارىنىڭ قىزمەتى” اتتى تاقىرىپتا وتكەن ۇكىمەت ساعا­تى­نىڭ كوشپەلى وتىرىسىندا اي­تىلدى. دەپۋتاتتار الدىندا بايان­داما جاساعان ادىلەت ءمينيسترى ر.تۇسىپبەكوۆ پارلامەنت قاراۋىنا ەنگىزىلەتىن نوتاريۋس قىزمەتىن مەملەكەتتىك رەتتەۋدى جەتىلدىرۋدى كوزدەيتىن زاڭ جوباسىنىڭ جاڭا­شىل­دىعى تۋرالى اقپارات بەردى. جالپى اتالعان تۇجىرىمداما بويىنشا ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى نوتاريات قىزمەتىنىڭ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ بولىپ تابىلادى. نوتا­ريات­تىڭ ازاماتتىق اينالىمداعى قاتىناستاردىڭ قوسىمشا تۇراق­تىلىعىن جانە زاڭدىق قاۋىپسىز­دىگىن, ازاماتتار مەن ۇيىمداردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن ساپالى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن قۇقىقتىق ينفراقۇرىلىم­نىڭ ءبىر بولىگى رەتىندەگى ءرولىن نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق ايقىنداۋ قاجەت. سون­دىقتان دا نوتارياتتىڭ نەگىزگى باسىمدىعى ونىڭ كومەگىنە بارلىق ەل اۋماعىندا قول جەتكىزۋ بولىپ تابىلادى. مينيستر ءوز سوزىندە ايتىپ ءوت­كەن­دەي, جاڭا جوبا اتتەستا­تسيالىق كوميسسيانىڭ نوتاريۋسقا ءۇمىت­كەرلەردەن ەمتيحان قابىلداۋدا قىز­مەتىنىڭ ايقىندىلىعىن قامتا­ما­سىز ەتەدى. كۆوتالاۋ ينتيتۋتىن جويۋ كوزدەلەدى. سوعان بايلانىستى نوتارياتتىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ليتسەنزيانىڭ قولدا­نىلۋى جەتكىلىكتى نەگىز بولىپ تابى­لادى. ال “ەلەكتروندى ۇكىمەت” شەڭبەرىندە “ەلەكتروندى نوتاريات” اقپاراتتىق جۇيەسىن ەنگىزىپ, قالىپتاستىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلگەن سوڭ ول ارقىلى بارلىق نوتارياتتىق قۇجاتتاردى بەلگىلەۋگە مۇمكىندىك تۋادى. ءسويتىپ, ناتيجە­سىندە نوتارياتتار جۇمىسىنىڭ ساپاسى دا ارتادى دەپ كۇتىلۋدە. سول سياقتى قۇقىقتىق ساياسات تۇجى­رىم­داماسىنا سايكەس ادىلەت ورگاندارىنىڭ الدىندا تۇرعان ماڭىزدى مىندەت زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ قۇقىقتىق مونيتورينگى ينستيتۋتىن ەنگىزۋ بولىپ تابىلا­دى. بۇل زاڭداردىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ ءتيىمدى­لىگىن باعالاۋ, كەمشىلىكتەر مەن قاراما-قايشىلىقتاردى, مەرزىمى وتكەن نورمالاردى ۋاقتىلى ايقىنداۋ ءۇشىن اسا قاجەت. كوشپەلى وتىرىسقا قاتىسقان دەپۋتاتتارعا ادىلەت مينيسترلىگى سوت-ساراپتاما ورتالىعىنىڭ استا­نا قالالىق سوت-ساراپتاما وڭىرلىك عىلىمي-وندىرىستىك زەرت­حاناسى كور­سەتىلدى. وندا ءتۇرلى قۇقىق قور­عاۋ ورگاندارىنان تۇسكەن مالىمەتتەرگە وراي ارقيلى ساراپتامالار جۇرگى­زىلەدى. ماسەلەن, بيولوگيالىق, فيلولوگيالىق, فوتوتەحنيكالىق, تراسولوگيالىق, بالليستيكالىق, جكو, ەكونوميكالىق, تاۋارلىق, قۇرى­لىستىق, ءورت-تەحنيكالىق سا­راپ­تامالار, سول سياقتى جارىلعىش جانە ەسىرتكىلىك زاتتارعا قۇجات­تارعا, سۋرەتتەرگە, بەينەجازبالارعا ت.ب. ايعاقتىق زاتتارعا ساراپتاما جاسالادى. جالپى “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سوت-ساراپتاما قىزمەتى تۋرالى” زاڭىنا بايلا­نىس­تى ساراپتاما جاساۋدىڭ 106 ءتۇرىن قامتىعان سوت ساراپتا­ما­سىنىڭ مەملەكەتتىك رەەسترى دايىندالعان. ەندى وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن اتالعان رەەستر قوسىمشا 35 زەرتتەۋ ادىستەرىمەن تولىقتىرىلاتىن بولادى. وسىعان بايلانىستى سوت-ساراپتاما ورتا­لى­عىنىڭ الدىنا دا ۇلكەن ءمىن­دەتتەر قويىلىپ وتىر. 148 ساراپ­شىنى قامتيتىن قوسىمشا ورىندار اشىلادى. ورتالىقتىڭ ايماقتاعى بولىمشەلەرىنىڭ ماتە­ريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى نىعايتىلادى. سونىمەن قاتار ەڭ باستىسى, ساراپتاما ءوندىرىسىنىڭ ساپا جۇيەسىن سوت-ساراپتاماسى قىزمەتىنە ەنگىزۋ بارىسىندا حالىقارالىق ستاندارت جونىندەگى اككرەديتاتسيا مەن سەرتيفي­كاتتاردى الۋ بولىپ تابىلادى. الەكساندر تاسبولاتوۆ.