ايماقتار • 07 ناۋرىز, 2024

ءوندىرىستى ەكىباستۇزدىڭ بالالارعا تارتۋى

100 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەكىباستۇزدىق بالالار جاڭا وقۋ جىلىندا زامانعا ساي شىعارماشىلىق ورتالىققا يە بولادى. نىسان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن دەمەۋشىلەر قاراجاتىنا تۇرعىزىلىپ جاتىر. ناتيجەسىندە, قالاداعى وقۋشىلاردى قوسىمشا ءبىلىم بەرۋمەن قامتۋ كورسەتكىشى ەكى ەسەگە ارتادى دەپ بولجانىپ وتىر.

كەشە ۇكىمەت باسشىسى ولجاس بەكتەنوۆ جۇمىس ساپارىمەن پاۆلودار وبلىسىنا كەلدى. پرەمەر-مينيستر ەرتىس-بايان ءوڭىرى­نىڭ وندىرىستىك جانە مۇناي-گاز سالاسىنداعى ىرگەلى جوبالارىمەن تا­نىسىپ, پرەزيدەنت جۇكتەگەن تاپ­سىر­مالاردىڭ جۇزەگە اسۋ بارىسىمەن تانىستى.

ەكىباستۇزدا سالىنىپ جاتقان بالالار شىعارماشىلىعى سارايىن­دا كەلەشەكتە 9 مىڭنىڭ ۇستىندە ءجاسوسپىرىم قوسىمشا ءبىلىم الادى دەپ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە 1,5 مىڭى – ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالار. شاھار مەكتەپتەرىندە بۇ­گىندە 22 590 وقۋشى ءبىلىم السا, ولار­دىڭ نەبارى 31 پايىزى, ياعني 7 مىڭعا جۋىعى عانا مەكتەپتەن تىس ۋاقىتىن پايدالى وتكىزىپ جاتىر.

«بۇل – مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن سالىنىپ جاتقان نىسان. سوندىقتان ساپاسى دا وتە جوعارى دەڭگەيدە بولۋى­ كەرەك. مۇنداي ورتالىقتار بالا­­لاردىڭ بوس ۋاقىتىن قامتىپ, ولاردىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتىن دامىتۋعا, قوسىمشا ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. ورتالىق ىسكە قوسىلعاننان كەيىن قالادا قوسىمشا بىلىممەن قامتۋ دەڭگەيى 71 پايىزدى قۇراماق. جوبا جەكە باقىلاۋىمدا بولادى», دەدى و.بەكتەنوۆ.

كەلەشەك ورتالىقتىڭ ناتيجە­سىن­دە قالاداعى 16 مىڭ بالا قو­سىمشا بىلىممەن قامتىلادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. شىعارماشىلىق سارايىندا شامامەن 102 ادام ەڭبەكپەن قامتىلسا, ونىڭ تەڭ جارتىسى پەداگوگتەر بولادى دەپ جوسپارلانعان.

«ۇيىرمەلەر 17 باعىتتا جۇمىس جۇر­گىزەدى. ولاردىڭ ىشىندە شىعار­ماشىلىق, ونەر, مۋزىكا, IT-تەحنو­لوگيالار قامتىلادى. زامانعا ساي عيماراتتا عارىشتىق راديوبايلانىس كلۋبى, روبوتتەحنيكا ستۋدياسى, ونەركاسىپتىك ساۋلەت جانە ديزاين ستۋدياسى, عىلىمي-بيولوگيالىق زەرتحانا, كوۆوركينگ-ايماق, دىبىس جازۋ ستۋدياسى, فوتوگرافيا اكادەمياسى, كوركەم-ەستەتيكالىق شەبەرحانا, سپورتزال جانە ت.ب. اشىلادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. ورتالىقتىڭ ءوزى تومەنگى قابا­تىمەن ەسەپتەگەندە 4 قاباتتى نىسان بولىپ سالىنباقشى», دەپ اتاپ ءوتتى ەكىباستۇزدىڭ اكىمى ايان بەيسەكين.

ولجاس بەكتەنوۆ كوممۋنالدىق-ەنەرگەتيكالىق سەكتوردى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىمەن جانە تۇرعىنداردى جىلۋمەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ شارالارىمەن تانىستى. ەكىباستۇز جەو-دا ءوڭىر اكىمى اسايىن بايحانوۆ ۇكىمەت باسشىسىنا جىلۋمەن قامتۋ جۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋ اياسىندا بارلىق 10 قازاندىققا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەنىن حابارلادى. ستانسا كورسەتىلگەن پارامەتر­لەرگە سايكەس قالىپتى قۋاتىندا جۇمىس ىستەپ تۇر. سونىمەن قاتار 4 جىلۋ ماگيسترالى مەن ورامىشىلىك جەلىلەر دە كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. جىل سوڭىنا دەيىن بارلىق ماگيسترالدى جەلىلەردى تسيفرلان­دى­رۋ اياقتالادى. سونداي-اق ءوڭىر باسشىسى وبلىستىڭ ءۇش قالاسىندا جوندەۋ ناۋقانىنىڭ جوسپارىن ۇسىندى. ەكىباستۇز قالاسى بو­يىن­­شا تم-1 جانە تم-2 جىلۋ ما­گيس­ترالدەرىن كۇردەلى جوندەۋدىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسى جانە ەكىباستۇزداعى كارىز كوللەكتورى مەن مايقايىڭ سۋ قۇبى­رىن كۇردەلى جوندەۋ جوبالارى ازىرلەنىپتى. ال پاۆلوداردا تم-13 قۇرىلىسى جۇرگىزىلسە, اقسۋ قالا­سىن­دا ورامىشىلىك جىلۋ جەلى­لەرى كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى.

پرەمەر-مينيستر ەكىباستۇزدىڭ جىلۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسىن قال­پىنا كەلتىرۋ ۇدەرىسىن جالعاس­تىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ۇكىمەت تا­ر­­ا­­­پىنان تولىقتاي قولداۋ كور­سە­تىلەدى.

ء«بىز ەكىباستۇزدىڭ 2022 جىلدىڭ قىسىندا قانداي قيىنشىلىقتى باس­تان وتكەرگەنىن بىلەمىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ۇكىمەت رەزەرۆىنەن جىلۋمەن جاب­دىق­تاۋ جەلىلەرىن جوندەۋگە جانە جەو-نى جاڭعىرتۋعا 16,4 ملرد تەڭگە ءبولىندى. مەنشىك يە­لەرىمەن بىرلەسىپ, جىلۋ ورتالىعىنىڭ تۇراقتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ شارالار قابىلداندى. بارلىق قازاندىق جوندەۋدەن ءوتتى. قالانىڭ جىلۋ جەلىلەرىن جاڭعىرتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزىلدى. جۇمىس قارقىنىن ارتتىرىپ, جىلۋ جەلىلەرى مەن جىلۋ كوزدەرى جاب­دىقتارىنىڭ توزۋىن ازايتۋ قاجەت», دەدى و.بەكتەنوۆ.

كومىرلى شاھاردا سونداي-اق تەمىر­جول دوڭگەلەكتەرىن شىعا­را­تىن «پروم­ماشكومپلەكت» جشس-نىڭ جۇمىسى تانىستىرىلدى. زاۋىت – قازاقستاندا اتال­­­عان ءونىمدى شىعاراتىن جالعىز كاسىپورىن. ونىڭ اسسورتيمەنتى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەتىن لوكوموتيۆتەرگە, جۇك جانە جولاۋشىلار ۆاگوندارىنا ار­نالعان تەمىرجول دوڭگەلەكتەرىنىڭ 400-دەن اسا ءتۇرىن قامتيدى. قۋاتى جىلىنا 300 مىڭ بىرلىك ءونىم شىعاراتىن كاسىپورىندى ىسكە قوسۋ ەكىباستۇزدا تولىققاندى تەمىرجول كلاستەرىن قۇرۋعا جانە يمپورتتى الماستىرۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسۋعا مۇمكىندىك بەردى.

و.بەكتەنوۆ اتالعان ءوندىرىس ورنى­نىڭ تولىق جۇكتەمەسىن قامتا­ماسىز ەتۋ ماڭىزدى ەكەنىنە توق­تالدى. زاۋىت «قازاقستان تەمىر­جولى» كومپانياسىنىڭ جانە ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ قا­جەت­تىلىكتەرىن ءىشىنارا وتەيدى, سونداي-اق ءونىمدى ازەربايجان, قىر­عىزستان, رەسەي, تاجىكستان, وزبەك­ستانعا جەتكىزىپ وتىر.

تۇستەن كەيىن ۇكىمەت باسشىسى وبلىس ورتالىعىنداعى مۇناي-گاز جانە مەتاللۋرگيالىق كاسىپ­ورىن­دارىن ارالاپ, وندىرىستىك كور­سەتكىشتەرىن زەردەلەدى. ماسەلەن, پاۆ­لودار مۇناي-حيميا زاۋىتى جىلىنا شامامەن 6 ملن توننا مۇناي وڭدەيدى. شىعارىلاتىن ونىمدەردىڭ ىشىندە اۆتوموبيل بەنزينىنىڭ ءارتۇرلى ماركالارى, ديزەل وتىنى, مازۋت, بيتۋم, كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق گازدار جانە ت.ب. بار. پرەمەر-ءمينيستردىڭ سوزىنشە, مەملەكەت باسشىسى ىشكى نارىقتى وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ۇكىمەت الدىنا ناقتى مىندەتتەر قويدى. وسىعان بايلانىستى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارى مۇناي ونىمدەرىنىڭ بۇكىل جەلىسى بويىنشا ءوندىرىس كولە­مىن ۇلعايتۋ ءۇشىن بارلىق شارا كەشەنىن ىسكە اسىرۋى قاجەت.

«قازمۇنايگاز» كومپا­نيا­سىنىڭ توراعاسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ زاۋىتتاعى جاڭعىرتۋ جۇ­مىس­تا­رىنىڭ ارقاسىندا قايتا وڭدەۋ كولە­مى 20 پايىزعا (16,6 ملن تونناعا دەيىن), مۇنايدى وڭدەۋ تەرەڭدىگى رەكوردتىق 86 پايىزعا, ال جەڭىل مۇناي ونىمدەرىن شىعارۋ 72 پايىزعا دەيىن وسكەنىن باياندادى. اۆتوموبيل بەنزيندەرى ءوندىرىسىن 80, ال ديزەل وتىنى ءوندىرىسىن 30 پايىزعا ۇلعايتۋ ەسەبىنەن ىشكى نارىقتىڭ قاجەتتىلىگى تولىعىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. بۇعان قوسا بۇگىندە بيتۋم ءوندىرىسىن ەسەلەۋگە, قىسقى سۋىقتا قاتپايتىن ديزەل وتىنىن شىعارۋعا كۇش سالىنىپ جاتىر.

ۇكىمەت باسشىسى سونىمەن قاتار «نەفتەحيم LTD» كومپانياسى مەن «KSP STEEL» جشس-دا, قازاقستان ەلەكتروليز زاۋىتى مەن اليۋميني زاۋىتىندا بولدى. و.بەكتەنوۆ پاۆلودار وبلىسىندا مۇناي-حيميا كلاستەرىن دامىتۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعانىن اتاپ ءوتتى. اتاپ ايتقاندا, «نەفتەحيم LTD» زاۋىتى پوليپروپيلەن ونىمدەرىن يمپورتتاۋ ماسەلەسىن شەشىپ قانا قويماي, سونداي-اق وتىنعا قوسپا تۇرىندە ەكسپورتتالاتىن جاڭا باعىتتى يگەردى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنە ءارى قاراي ءوندىرىستى ۇلعايتۋ ءۇشىن كاسىپورىندى شيكىزاتپەن قامتا­ماسىز ەتۋ ماسەلەسىن مۇقيات پىسىق­تاۋ تاپسىرىلدى.

ساپار سوڭىن اقسۋ قالاسىنداعى فەررو­قورىتپا زاۋىتى مەن «ەەك» اق ەلەكتر ستانسالارىندا تۇيىن­دەدى.

 

پاۆلودار وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار