فۋتبولدان الەمنىڭ ازۋلى قۇرامالارىنىڭ ءتورت جىلدا ءبىر رەت وتكىزەتىن بايراقتى باسەكەسى باستالىپ كەتتى.
ونىڭ اشىلۋ سالتاناتى 11 ماۋسىم كۇنى يوحاننەسبۋرگ قالاسىنداعى “سوككەر سيتي” ستاديونىندا 84 490 جانكۇيەردىڭ كوز الدىندا ءوتتى. سول كۇنى بيىلعى دودانىڭ العاشقى باسەكەسى الەم چەمپيوناتى رەسمي ستارت بەرگەننەن كەيىن الاڭ يەلەرى مەن مەكسيكا قۇرامالارىنىڭ اراسىندا ءوتىپ, ويىن فۋتبول ەتيكاسىنا بايلانىستى دەسەك بولادى, 1:1 ەسەبىمەن تەڭ اياقتالدى.
ءبىر ايتا كەتەتىن نارسە, ماتچ باستالار الدىندا “سوككەر سيتي” ستاديونىنا جايسىز حابار كەلىپ جەتتى. سول كەزدە بيىلعى مۋنديالدى وتكىزىپ جاتقان ەلدىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى نەلسون ماندەلانىڭ زەيناني ەسىمدى 13 جاسار نەمەرەسىنىڭ جول اپاتىنا ۇشىراپ, سودان قازا تاپقانى ستاديونعا جيىلعان جانكۇيەرلەرگە عانا ەمەس, بۇكىل الەمگە تاراپ كەتتى. كەيىن بەلگىلى بولعانداي, زەيناني الەم چەمپيوناتىنىڭ باستالۋىنا ارنالعان كونتسەرتتەن كەلە جاتقانىندا جوعارىداعى جاعدايعا ۇشىراپتى. وسى وقيعاعا بايلانىستى ماندەلا الەم چەمپيوناتىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا, وتانداستارىنىڭ العاشقى وتكىزەتىن ماتچىنا قاتىسا المادى. دەگەنمەن, ونىڭ جەرلەستەرى مەكسيكا قۇراماسىمەن وتكىزگەن دەبيۋتتىك ماتچتا جاقسى ونەر كورسەتىپ, كەزدەسۋدى جەڭىسپەن اياقتاماسا دا وزدەرىنە قاجەتتى ءبىر ۇپايدى يەلەنىپ الدى.
وسى كۇنى ا توبىنا تۇسكەن ۋرۋگۆاي – فرانتسيا قۇرامالارىنىڭ اراسىنداعى ويىن دا 0:0 ەسەبىمەن تەڭ اياقتالدى. بۇل ماتچتى قاراعان ادام 2006 جىلعى الەمنىڭ ۆيتسە-چەمپيونىنىڭ سۇرەڭسىز ونەر كورسەتكەنىمەن كەلىسە الار دەگەن ويدامىز. مۇنى كەزدەسۋدەن كەيىن اتاقتى زينەددين زيداننىڭ ءوزى دە مويىندادى. “مەن قۇرامانىڭ بۇل ويىنىن قاراي المادىم, – دەدى ول. – ماتچتا كوماندالىق ويىن بولعان جوق. ريبەري سياقتى جارتىلاي قورعاۋشىلار ءبىر نارسە جاساعىسى كەلىپ, كوماندانى العا سۇيرەۋمەن بولدى. ءبىزدىڭ قۇراما باسقا ەشتەڭە جاساي المادى”. سونىمەن بىرگە ول ەگەر فرانتسيانىڭ ويىنى ءارى قاراي وسىلاي جالعاسا بەرسە, ۇلتتىق قۇرامانىڭ ەكىنشى اينالىمعا شىعا الماي, ورتا جولدا قالىپ قويۋىنا قاۋىپتەنەتىنىن جاسىرعىسى كەلمەيتىنىن ايتتى. ەندى فرانتسۋزدار كەلەسى ويىنىن 17 ماۋسىمدا مەكسيكامەن وتكىزەدى. وسى ماتچ ءزيزيدىڭ وتانداستارى ءۇشىن جاۋاپتى باسەكەنىڭ بولاتىنى ءسوزسىز.
كەلەسى كۇنى ۆ توبىندا ونەر كورسەتەتىن كوماندالاردىڭ العاشقى كەزدەسۋلەرى ءوتتى. ارگەنتينا نيگەريا قۇراماسىمەن كەزدەسسە, وڭتۇستىك كورەيا گرەكيامەن سىنعا ءتۇستى. مۇندا اتاقتى مارادونانىڭ جىگىتتەرى قارسىلاستارىن 1:0 ەسەبىمەن جەڭىسكە جەتتى. قولدا بار دەرەكتەرگە قاراعاندا, “البيسەلەستەنىڭ” باپكەرىن جەڭىسىمەن ۆەنەسۋەلانىڭ پرەزيدەنتى ۋگو چاۆەس قۇتتىقتاپتى. “مەنىڭ قىمباتتى دوسىم ديەگو! ارگەنتينا قانداي تاماشا ونەر كورسەتتى. بۇل ماتچ كۇندەلىكتى ومىردەگى كوپتەگەن پروبلەمالاردى ۇمىتۋعا جاعداي جاسادى. سەنىڭ جىگىتتەرىڭنىڭ قارسىلاستارىنىڭ قاقپاسىنا كەمىندە بەس دوپ سوعۋعا مۇمكىندىگى بار ەدى”, – دەلىنگەن حاتتا. وسى جەردە كەيبىر ادامدار كوگىلدىر ەكراننان سۇيىكتى كومانداسىنىڭ ويىنىن الاڭسىز كورىپ جاتسا, باسقا بىرەۋلەرى فۋتبول كورگەنى ءۇشىن اجال قۇشتى دەسەك سەنە الاسىز با؟ سوماليدىڭ استاناسى موگاديشونىڭ ماڭىندا ارگەنتينا مەن نيگەريا كوماندالارىنىڭ اراسىندا ءوتىپ جاتقان كەزدەسۋ كەزىندە وسىنداي وقيعا بولىپتى. وندا ءبىر توپ مۇزداي قارۋلانعان ادامدار ءدامحانادا فۋتبول قاراپ وتىرعانى ءۇشىن ەكى ادامدى اتىپ, ونشاقتىسىن قاماۋعا الىپتى. ازىرشە مۇنى قانداي توپتاردىڭ ىستەگەنى ايتىلماي وتىر. كەيبىر دەرەكتەرگە قاراعاندا, مۇنداي ارەكەتتەر سوڭعى كەزدەرى سوماليدەگى ەشكىمگە باعىنبايتىن راديكالدى توپتاردىڭ قولىمەن ىستەلىنۋدە. وسىنداي جابايى ارەكەتتەر ارقىلى ولار وزدەرى “ەرىككەننىڭ ەرمەگى” دەپ ەسەپتەيتىن فۋتبولدىڭ ناسيحاتتالۋىنا قارسىلىق بىلدىرگىسى كەلەتىن كورىنەدى.
وسى توپتا وڭتۇستىك كورەيا مەن گرەكيا اراسىندا وتكەن كەزدەسۋ 2:0 ەسەبىمەن كورەيلەردىڭ پايداسىنا شەشىلدى. بۇل ماتچ ازىرشە ەڭ از كورەرمەندەر جينالعان كەزدەسۋ رەتىندە تىركەلىپ وتىر. ونى 31 513 ادام عانا تاماشالاپتى. قازىر كورەيانىڭ وسى جەڭىسىنەن كەيىن ونىڭ بيىلعى باسەكەنىڭ سەنساتسياسى بولادى دەگەن پىكىرلەر ايتىلۋدا. دەگەنمەن, تاعى ءبىر دەرەكتەردەن تەك وڭتۇستىك قانا ەمەس, وسى جىلعى جارىستا سولتۇستىك كورەيانىڭ دا ازۋلى كوماندالارمەن يىق تەڭەستىرىپ باسەكەلەسە الاتىنىن كورۋگە بولادى. وڭتۇستىك كورەياعا كەلسەك, ونى سەنساتسيا بولۋدان قالعان كوماندا دەسەك, ارتىق ايتقاندىعىمىز ەمەس. بىزگە 2002 جىلى الەم چەمپيوناتىندا جارتىلاي فينالعا جەتكەن قۇرامانى ارادا سەگىز جىل وتكەن سوڭ سەنساتسيا بولاتىن كوماندا دەۋ ارتىق سياقتى. ال كحدر-ءدى سەنساتسيا جاساي الاتىن كوماندا دەۋىمىز مۇمكىن. ەگەر ول ءوزىنىڭ توبىندا برازيليادان ءبىر دوپ ەسەبىمەن ۇتىلىپ, پورتۋگاليا جانە كوت د يۆۋارمەن تەڭ تۇسسە وسىنىڭ ءوزىن سەنساتسيا دەۋگە بولادى. ايتقانداي, قازىر وڭتۇستىك جانە سولتۇستىك كورەيانىڭ اراسىندا الەم چەمپيوناتىن ترانسلياتسيالاۋعا بايلانىستى داۋ شىعىپ جاتقان كورىنەدى. وڭتۇستىكتەگى SBS تەلەارناسى وزدەرىنىڭ كەلىسىمىنسىز كحدر-ءدىڭ مەملەكەتتىك تەلەۆيدەنيەسىن الەم چەمپيوناتىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىن, دەمالىس كۇندەرى بولعان ويىنداردىڭ ءبارىن زاڭسىز تاسپاعا ءتۇسىرىپ, كورسەتتى دەپ ايىپتاۋدا. ونىڭ ۇستىنە وڭتۇستىك كورەيا سولتۇستىكتەگى كورشىلەرىنە گرەكيامەن وتكىزگەن العاشقى ماتچىن زاڭسىز بولسا دا ادەيى كورسەتپەي تاستادى دەپ كىنالاۋدا. مۇنداي وقيعا ەكى ەلدىڭ اراسىندا الەم چەمپيوناتى وتكەن سايىن ءجيى قايتالانىپ تۇرادى. 2002 جىلى وڭتۇستىك كورەيا مەن جاپونيادا جالاۋىن كوتەرگەن الەمدىك دودا كەزىندە كحدر-دىڭ ويىنداردى زاڭسىز تاسپاعا ءتۇسىرگەنى ءۇشىن قوس ەلدىڭ اراسىندا كادىمگىدەي جانجال بولا جازداعان. ال 2006 جىلى سولتۇستىك كورەيا ازيا تىنىق مۇحيتى تاراتۋ ارناسىنىڭ جاساعان جەڭىلدىكتەرىمەن ءمۋنديالدى تاماشالاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. سول كەزدە اتالمىش ارنا كومەككە كەلمەگەندە ەكى ەل اراسىنداعى جاعداي تاعى دا ۋشىعىپ كەتەر ەدى. ەندى بيىلعى وقيعانىڭ نەمەن اياقتالاتىنى ازىرشە بەلگىسىز.
سول كۇنى س توبىنا تۇسكەن الجير مەن سلوۆەنيا, انگليا مەن اقش قۇرامالارىنىڭ اراسىندا كەزدەسۋلەر ءوتتى. بۇل ماتچتاردا سلوۆەندەر قارسىلاستارىن 1:0 ەسەبىمەن جەڭسە, اعىلشىندار مەن امەريكالىقتار اراسىنداعى ويىن 1:1 بولىپ تەڭ اياقتالدى.
ال جەكسەنبى كۇنى D توبىندا ونەر كورسەتەتىن گانا مەن سەربيا اراسىنداعى ماتچ 1:0 ەسەبىمەن بىتسە, گەرمانيا اۆستراليانى 4:0 ەسەبىمەن ۇتتى. ءسويتىپ, سەربتەر 1998 جىلدان بەرى الەم چەمپيوناتىندا بەسىنشى رەت جەڭىلىس تاپتى. سول جىلى فرانتسيادا وتكەن باسەكەدە ول 1/8 فينالدا گوللانديادان 1:2, 2006 جىلى توپتىق كەزدەسۋدە ودان تاعى دا 0:1, ارگەنتينادان 0:6, كوت د يۆۋاردان 2:3 ەسەبىمەن ۇتىلعان بولاتىن. ال گەرمانيا بولسا, التىنشى رەت الەم چەمپيوناتتارىنداعى العاشقى ويىندارىن جەڭىپ وتىر. “نەمىس ماشيناسى” 1990 جىلى يۋگوسلاۆيانى – 4:1, 1994 جىلى بوليۆيانى – 1:0, 1998 جىلى اقش-تى – 2:0, 2002 جىلى ساۋد ارابياسىن – 8:0, 2006 جىلى كوستا-ريكانى – 4:2 ەسەبىمەن تىزە بۇكتىرگەن ەدى.
تاعى ءبىر اتاپ وتەتىن نارسە, بۇرناعى كۇنى اۆستراليامەن وتكىزگەن ماتچتا 20 جاسار توماس ميۋللەر 1970 جىلى وتكەن الەم چەمپيوناتىندا ۇلتتىق قۇراما ساپىندا العاشقى كەزدەسۋدە دوپ سوققان ءوزىنىڭ فاميليالاسى گەرد ميۋللەردىڭ جولىن قايتالادى. جالپى, الەمدىك دودالاردا “نەمىس ماشيناسىندا” ءۇش ميۋللەر ونەر كورسەتىپتى. ونىڭ ءبىرىنشىسى, جاڭاعى گەرد, ەكىنشىسى – ديتەر, ءۇشىنشىسى – حانس. وسىلاردىڭ ىشىندە حانس قانا قارسىلاستار قاقپاسىنىڭ كىلتىن تابا الماپتى. ال باسقالارى بىرنەشە دوپتىڭ اۆتورى اتانعان فۋتبولشىلار.
گەرمانياعا قاتىستى تاعى ءبىر دەرەك, وسى كەزگە دەيىن ءۇش مارتە الەم چەمپيونى اتانعان قۇراما بيىلعى باسەكەدە تاعى دا باس ءجۇلدەنى جەڭىپ الۋدان ءۇمىتتى ەكەندىكتەرىن بىلدىرۋدە. بۇل ەلدىڭ ۇكىمەتى ول ءۇشىن مىناداي كولەمدە سىياقى دا تاعايىنداپ قويىپتى. ەگەر قۇراما ۇزدىك سەگىزدىككە, ياعني شيرەك فينالعا شىعاتىن بولسا كوماندانىڭ ءاربىر ويىنشىسى 50 000 ەۋرودان الادى ەكەن. ال جارتىلاي فينالعا جولداما الاتىن بولسا, 100 000 ەۋرو, فينالعا شىقسا 150 000 ەۋرونى قالتاسىنا باسادى. ال الەم چەمپيونى اتانىپ جاتسا يواحيم لەۆانىڭ شاكىرتتەرى 250 000 ەۋرودان ساناپ الاتىن كورىنەدى.
اڭگىمە سىياقىعا قاراي ويىستى عوي. ەندەشە, باسقا ەلدىڭ قۇرامالارىن دا ايتا كەتەيىك. ولاردىڭ كەيبىرەۋلەرى مىناداي كولەمدە اقشا دايىنداپ وتىر. برازيليا بيىل التىنشى مارتە الەم چەمپيونى اتانسا, ويىنشىلارىنىڭ ارقايسىسى 500 000 اقش دوللارىن الادى ەكەن. ەستەرىڭىزدە بولسا, “پەنتاكامپەوندەر” 2002 جىلى ارقايسىسى 250 000 دوللاردان ساناپ العان بولسا, 2006 جىلى ولار چەمپيون بولعان جاعدايدا 300 000 دوللاردى الاتىن ەدى. ال يسپانيا بيىلعى باسەكەدە ايدارىنان جەل ەسسە ويىنشىلارىنا قينالماي 500 000 ەۋرو بەرەمىز دەپ وتىر. 2008 جىلى يسپاندار ەۋروپا چەمپيونى اتانعاندا ارقايسىسى 250 000 ەۋرونى يەمدەنگەن بولاتىن.
الەم چەمپيوناتىنىڭ العاشقى ءۇش كۇنىنە قورىتىندى جاساساق, ازىرشە مۋنديال بىرقالىپتى وتۋدە. دەگەنمەن, كەيبىر وقىس وقيعالاردىڭ بولىپ جاتقانى الەم چەمپيوناتىن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ كوڭىلىنە كىربىڭ دە تۇسىرۋدە. وعان مىسال رەتىندە اتالمىش جارىسقا ارنالعان ستاديونداردى سالعان ادامداردىڭ جالاقىنى ءوسىرۋ جونىندە تالاپ قويىپ, ۋ-شۋ شەرۋگە شىعىپ جاتقاندارىن, باۋكەسپە ۇرىلاردىڭ تۋريستەر مەن جۋرناليستەردى قوناق ۇيلەردە توناپ كەتكەندەرىن ايتۋعا بولادى. مىسالى, جاقىندا ۋرۋگۆاي – فرانتسيا كەزدەسۋىنىڭ الدىندا وڭتۇستىكامەريكالىق ەكى ازاماتتىڭ اقشاسىن سەيفتەن بەلگىسىز بىرەۋلەر الىپ كەتىپتى. مۇنىڭ الدىندا سونداي سۋىق قولدىلار يسپانيا مەن پورتۋگاليانىڭ ءتىلشىسى جانە ءفوتوتىلشىسىن قوناق ۇيدە جاتقان جەرلەرىندە تاپانشا كەزەپ, بۇكىل اپپاراتۋراسى مەن اقشاسىن توناپ كەتكەن ەدى. ول ۇرىلار قازىر ۇستالىپ, 15 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ وتىر.
كوگىلدىر ەكرانداعى كەزەكتى كورسەتىلىم
| № |
كۇنى |
ويىندار |
مازمۇنى |
ارنالار |
باستالۋ |
| |
|
|
|
|
ۋاقىتى |
| 1 |
26.06 |
1ا – 2ۆ |
1/8 فينال |
ەل ارنا |
19.45 |
| 2 |
26.06 |
1س – 2D |
1/8 فينال |
حابار |
00.15 |
| 3 |
27.06 |
1D – 2س |
1/8 فينال |
ەل ارنا |
19.45 |
| 4 |
27.06 |
1ۆ – 2ا |
1/8 فينال |
حابار |
00.15 |
| 5 |
28.06 |
1ە – 2F |
1/8 فينال |
ەل ارنا |
19.45 |
| 6 |
28.06 |
1G – 2H |
1/8 فينال |
حابار |
00.15 |
| 7 |
29.06 |
1F – 2E |
1/8 فينال |
ەل ارنا |
19.45 |
| 8 |
29.06 |
1ن – 2G |
1/8 فينال |
حابار |
00.15 |
| 9 |
02.07 |
53 – 54 |
شيرەك فينال |
ەل ارنا |
19.45 |
| 10 |
02.07 |
49 – 50 |
شيرەك فينال |
حابار |
00.15 |
| 11 |
03.07 |
52 – 51 |
شيرەك فينال |
ەل ارنا |
19.45 |
| 12 |
03.07 |
55 – 56 |
شيرەك فينال |
حابار |
00.15 |
| 13 |
06.07 |
58 – 57 |
جارتىلاي فينال |
حابار |
00.15 |
| 14 |
07.07 |
59 – 60 |
جارتىلاي فينال |
حابار |
00.15 |
| 15 |
10.07 |
61 – 62 |
ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن |
حابار |
00.15 |
| 16 |
11.07 |
61 – 62 |
فينال |
حابار |
00.15 |
داستان كەنجالين.
