“كوگىلدىر وتىن” كوكجيەگىن كەڭەيتۋ – ۋاقىت تالابى
پارلامەنت سەناتىندا پالاتا ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى مۇحامبەت كوپەەۆ پەن الەكساندر ءسۋديننىڭ قاتىسۋىمەن ەلىمىزدىڭ گاز سالاسىن دامىتۋ جانە وڭىرلەردى گازداندىرۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان ۇكىمەت ساعاتى وتىرىسى بولدى. وعان ەكونوميكالىق جانە وڭىرلىك ساياسات كوميتەتىنىڭ باسشىسى نۇرلىعايىم جولداسباەۆا تورايىمدىق ەتتى.
مينيسترلىكتەر مەن مەكەمە باسشىلارى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ, “قازمۇنايگاز” ۇك” اق وكىلدەرى قاتىسقان شارانى اشا كەلىپ, ن.جولداسباەۆا 2010-2014 جىلدارعا ارنالعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جەدەل دامۋ ءجونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا وسى ماسەلەنى تالقىلاۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.
گاز سالاسىن دامىتۋداعى قاتىناستاردى رەتتەيتىن قۇقىقتىق بازانى قالىپتاستىرۋ تۋرالى سەناتور ەدىلباي يمانقۇلوۆ ءسوز سويلەدى. دەپۋتاتتىڭ پىكىرىنشە, بىرىڭعاي زاڭ اكتىسىن ازىرلەۋ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ۇلتتىق جانە اففيليرلىك مۇناي مەن گاز كومپانيالارىنىڭ قىزمەتى مەن قۇزىرەتتەرىن اجىراتۋعا, سالاعا ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن شارتتاردى بەلگىلەۋگە, قازاقستاننىڭ ءىرى گاز قۇبىرلارى ارقىلى گازدى تاسىمالداۋدى, ونىڭ ىشىندە ەل اۋماعى ارقىلى وتەتىن ءترانزيتتى رەتتەۋگە, ءتيىمدى الماسۋ وپەراتسيالارىنىڭ جۇيەسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مۇنايمەن بىرگە شىعاتىن ىلەسپە گازدى ۇلتتىق مەنشىككە بەرۋ تۋرالى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ بارىسىندا دەپۋتات ىلەسپە گازدى قابىلداۋ ماسەلەلەرىن زەرتتەۋ جونىندەگى ارنايى جۇمىس كوميسسياسىن قۇرۋدى ۇسىندى.
ۇكىمەت ساعاتىندا مۇناي جانە گاز مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى ك.سافينوۆ, “قازمۇنايگاز” ۇك” اق گازى بويىنشا باسقارۋشى ديرەكتورى ب.نازاروۆ, گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ە.كارىباەۆ سالانى دامىتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ءوز ويلارىن ورتاعا سالىپ, دەپۋتاتتاردىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى.
كاسىپورىن قىزمەتىنىڭ تانىستىرىلىمى
پارلامەنت سەناتىندا پالاتا توراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى مۇحامبەت كوپەەۆ پەن الەكساندر ءسۋديننىڭ قاتىسۋىمەن “تەڭىزشەۆرويل” جشس قىزمەتىنىڭ تانىستىرىلىمى بولدى. شاراعا پالاتانىڭ ەكونوميكالىق جانە وڭىرلىك ساياسات كوميتەتىنىڭ باسشىسى نۇرلىعايىم جولداسباەۆا تورايىمدىق ەتتى.
جۇمىستىڭ نەگىزگى باعىتتارى بويىنشا قول جەتكەن ناتيجەلەر تۋرالى دەپۋتاتتاردى حاباردار ەتە كەلىپ, كاسىپورىن باس ديرەكتورى ت.لەۆي كومپانيانىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارى مەن ۇستانىمدارى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
تانىستىرىلىم اياقتالعاننان كەيىن كومپانيانىڭ باس ديرەكتورى قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەن سالىق زاڭدارىنىڭ ورىندالۋىنا, قازاقستاندىق مازمۇندى ۇلعايتۋعا, مامانداردى وقىتۋ جانە دايارلاۋعا, قازاقستاندىق ماماندار ەڭبەگىنە اقى تولەۋگە بايلانىستى دەپۋتات-تاردىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى.
ت.لەۆي سونداي-اق ءوندىرىستىڭ قورشاعان ورتاعا اسەرىن ازايتۋ, ايماقتىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدى ينۆەستيتسيالاۋ ماسەلەلەرىنە دە توقتالدى, دەپ حابارلادى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
شاردارالىق مەيماندار ءماجىلىس ۇيىندە بولدى
بۇعان دەيىن حابارلانعانىنداي, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ شاردارا اۋدانىنان استاناعا ارنايى كەلگەن ارداگەرلەر مەن مەكتەپ وقۋشىلارى ءماجىلىس ۇيىندە دە بولدى. ولار پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى تولەبەك قوسمامبەتوۆپەن جۇزدەستى, دەپ حابارلادى وسى پالاتانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
مەيماندار اراسىندا تىل ەڭبەككەرلەرى, قۇرمەتتى دەمالىستاعى ەڭبەك ارداگەرلەرى مەن تۇرمىستىق جاعدايى تومەن وتباسىلاردان شىققان 15 وقۋشى بار. بۇل ساپاردى شاردارا اۋدانىنىڭ اكىمدىگى ۇيىمداستىردى.
وڭتۇستىك وڭىردەن كەلگەن مەيماندار پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىس زالىن, ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ زاڭمەن جۇمىس ىستەۋ ورىندارىن ارالاپ كوردى. دەپۋتات ت.قوسمامبەتوۆ وڭىردەن كەلگەن زەينەتكەرلەر مەن شاكىرتتەرگە پارلامەنتتىڭ قۇرىلىمى, زاڭ شىعارۋ تاجىريبەسى تۋرالى ايتىپ بەردى. “بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇستىمىزدەگى جىلعى “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارىنا سايكەس جۇمىستار جۇزەگە اسىرىلۋدا. پارلامەنت دەپۋتاتتارى ەلىمىزدىڭ دامۋى ءۇشىن اسا ماڭىزدى زاڭ جوبالارىن تالقىلاۋ ۇستىندە. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ اتىنا جانە مينيسترلەرگە تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا بايلانىستى دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدايمىز. ماقساتىمىز – حالىقتىڭ مۇقتاجدارىنا بيلىك ورگاندارىنىڭ نازارىن اۋدارۋ”, – دەدى دەپۋتات مەيماندارعا قاراتىپ.
ءوز كەزەگىندە وڭتۇستىكقازاقستاندىقتار ەلوردانىڭ ساۋلەتى مەن ءسان-سالتاناتىن تاماشالاپ, مارتەبەلەرى وسكەنىن ايتتى جانە وركەنيەتكە بەت تۇزەگەن مەملەكەتىمىزدىڭ كەلەشەگىنە دەگەن ۇلكەن سەنىمدەرى بار ەكەنىن جەتكىزدى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن سايلاۋ مايلىباەۆ.
دەپۋتاتتارمەن كەزدەستى
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى نۇرتاي سابيليانوۆ سەمەي قالاسىنىڭ ورتا مەكتەپتەرىنىڭ ۇستازدارى جانە وقۋشىلارىمەن كەزدەستى. ول مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلاردى استانانى, ونىڭ كوركەم دە اسەم ورىندارىن, سونىڭ ىشىندە حالىق قالاۋلىسىنىڭ جۇمىس ورنى – پارلامەنت ءماجىلىسىن كورىپ قايتسىن دەگەن ويمەن شاقىرعان.
بۇل وقيعا بالالارعا ۇلكەن اسەر ەتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا ۇستازدار, وقۋشىلار مەن ولاردىڭ اتا-انالارى نە كورگەندەرى, قانداي كوڭىل كۇيدە بولعاندارى تۋرالى ايتتى. “مەن بايتەرەك كەشەنىن, پرەزيدەنتتىك مادەنيت ورتالىعىن جانە تاعى باسقا اسەم عيماراتتاردى كورگەنىمە باقىتتىمىن. ماعان استانامىز وتە ۇنادى”, – دەپ 6 سىنىپ وقۋشىسى ءالىجان انۋاربەكوۆ قۋانىشىمەن ءبولىستى.
وقۋشىلار العان اسەرلەرىن كەزەگىمەن ايتىپ, اسىرەسە, “وتان-انا” مونۋمەنتىن كورگەندە بويلارىندا رۋح پايدا بولعانىن جەتكىزدى. وزدەرىنىڭ جەكە ويلارىن مۇعالىمدەر مەن اتا-انالار دا ءبىراۋىزدان بىلايشا ءبىلدىردى: “بۇل ساپار بالالارعا تەك كوڭىلدى ءارى قۋانىشتى ساپار عانا بولىپ قويماي, كەلەشەگىنە, وي-سانالارىنا جانە دە ازامات بولىپ قالىپتاسۋىنا زور ىقپال ەتتى”. سونىمەن قاتار, ۇستازدار دەپۋتاتقا ارنايى حات تابىس ەتىپ, ءبىلىم سالاسىنىڭ ماسەلەلەرىنە كوڭىل اۋدارۋىن ءوتىندى.
كەزدەسۋدەن كەيىن ءماجىلىس عيماراتى بويىنشا ەكسكۋرسيا ءوتتى. بالالارعا قوس پالاتانىڭ بىرلەسكەن وتىرىس زالىن, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جالپى وتىرىس زالىن, ءباسپاسوز ورتالىعىن جانە دەپۋتاتتىڭ جۇمىس كابينەتىن كورۋگە مۇمكىندىك بەرىلدى. پارلامەنتشى مەن بالالاردىڭ ۇمىتىلماس كەزدەسۋى فوتوسۋرەتكە تۇسۋمەن جانە ىزگى نيەت بىلدىرۋمەن اياقتالدى.
گاۋھار قادىرسىزوۆا, ايجان ءامىرحانوۆا.
حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جولىندا
سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, ۇقشۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ ساياسي ماسەلەلەر جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى احان بيجانوۆ باستاعان قازاقستاندىق پارلامەنتتىك دەلەگاتسيا ۇيىمنىڭ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ ەرەۆاندا بولعان العاشقى كوشپەلى وتىرىسىنا قاتىسىپ قايتتى. ارمەنيا ۇلتتىق جينالىسىنىڭ عيماراتىندا وتكەن وتىرىستىڭ كۇن ءتارتىبىن تالقىلاۋعا رەسەي, ارمەنيا, بەلارۋس, تاجىكستان پارلامەنتشىلەرى قاتىستى.
وتىرىستا ءسوز سويلەگەن ا.بيجانوۆ قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋىنىڭ ساباقتاستىعى مەن جاڭالىقتارىنا قاتىستى ماسەلەلەرگە نازار اۋداردى. ەقىۇ-نىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, ونى جەر ءجۇزىنىڭ ءۇش قۇرلىعىنداعى 56 ەلدى بىرىكتىرەتىن ەرەكشە ۇنقاتىسۋ الاڭى رەتىندە دامىتۋ جونىندەگى قازاقستاننىڭ نيەتى جانە ەلىمىزدىڭ ءتوراعالىق ەتۋ تۇجىرىمداماسى تۋرالى ايتا كەلىپ, سەناتور ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم سالاسىنداعى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ وڭ تاجىريبەسى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
سەناتور ۇقشۇ جانە ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەيالارى اياسىنداعى پارلامەنتشىلەردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن تەرەڭدەتۋ پارلامەنتارالىق ۇنقاتىسۋدىڭ ماڭىزدى بۋىنى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. “بۇگىن ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمىنىڭ, ونىڭ ىشىندەگى پارلامەنتتىك قۇرامداسىنىڭ ماڭىزى ارتىپ كەلەدى, ويتكەنى, ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگى حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ قازىرگى جۇيەسىندە ورنىقتى دامۋدىڭ اسا ماڭىزدى فاكتورى”, دەدى ا.بيجانوۆ.
ەقىۇ-نىڭ كەزەكتى ءسامميتىن وتكىزۋ جونىندەگى قازاقستان باستاماسىنا بايلانىستى دەپۋتات مۇنداي ماڭىزدى فورۋمعا حالىقارالىق ءومىردىڭ ەرەكشە ماسەلەلەرى ەنگىزىلۋى مۇمكىن ەكەنىن اتادى. ءبىرىنشى كەزەكتە, بۇل بىرىڭعاي قاۋىپسىزدىك كەلبەتىن قالىپتاستىرۋ, “كورفۋ ۇدەرىستەرىن” جۇزەگە اسىرۋ, اۋعانستاندى قالپىنا كەلتىرۋ جانە وعان كومەك بەرۋ. ا.بيجانوۆتىڭ پىكىرىن-شە, جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋلەردىڭ كۇن تارتىبىنە ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىمدى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى باعدارلاما ازىرلەۋ تۋرالى ماسەلەنى ەنگىزۋگە دە بولار ەدى. قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى سونداي-اق ۇقشۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر پارلامەنتتەرىنىڭ ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنداعى حالىقارالىق سالانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى جونىندەگى ءوزارا ءىس-قيمىلىن ۇيلەستىرۋ جونىندە دە ءسوز سويلەدى.
قىرعىزستانداعى ىشكى ساياسي جاعدايدى تالقىلاي كەلىپ, وتىرىسقا قاتىسۋشىلار وسى ەلدەگى جاعدايدى حالىقارالىق قۇقىقتارعا سايكەس تۇراقتاندىرۋعا مۇددەلى ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. پارلامەنتشىلەر سونداي-اق ەۋروپالىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى كەلىسىم جوباسىن بىرلەسە وتىرىپ ىلگەرىلەتۋ, ۇقشۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ مەكتەپ باعدارلاماسىنا تاريحي ەستەلىك ساباقتارىن ەنگىزۋ, بەلارۋس جانە رەسەيدىڭ وداقتىق پارلامەنتتىك جينالىسىنا ۇقشۇ پا جانىنداعى بايقاۋشى مارتەبەسىن بەرۋ تۋرالى ماسەلەلەردى قارادى, دەپ حابارلادى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
مەيماندار اراسىندا تىل ەڭبەككەرلەرى, قۇرمەتتى دەمالىستاعى ەڭبەك ارداگەرلەرى مەن تۇرمىستىق جاعدايى تومەن وتباسىلاردان شىققان 15 وقۋشى بار. بۇل ساپاردى شاردارا اۋدانىنىڭ اكىمدىگى ۇيىمداستىردى.
وڭتۇستىك وڭىردەن كەلگەن مەيماندار پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىس زالىن, ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ زاڭمەن جۇمىس ىستەۋ ورىندارىن ارالاپ كوردى. دەپۋتات ت.قوسمامبەتوۆ وڭىردەن كەلگەن زەينەتكەرلەر مەن شاكىرتتەرگە پارلامەنتتىڭ قۇرىلىمى, زاڭ شىعارۋ تاجىريبەسى تۋرالى ايتىپ بەردى. “بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇستىمىزدەگى جىلعى “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارىنا سايكەس جۇمىستار جۇزەگە اسىرىلۋدا. پارلامەنت دەپۋتاتتارى ەلىمىزدىڭ دامۋى ءۇشىن اسا ماڭىزدى زاڭ جوبالارىن تالقىلاۋ ۇستىندە. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ اتىنا جانە مينيسترلەرگە تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا بايلانىستى دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدايمىز. ماقساتىمىز – حالىقتىڭ مۇقتاجدارىنا بيلىك ورگاندارىنىڭ نازارىن اۋدارۋ”, – دەدى دەپۋتات مەيماندارعا قاراتىپ.
ءوز كەزەگىندە وڭتۇستىكقازاقستاندىقتار ەلوردانىڭ ساۋلەتى مەن ءسان-سالتاناتىن تاماشالاپ, مارتەبەلەرى وسكەنىن ايتتى جانە وركەنيەتكە بەت تۇزەگەن مەملەكەتىمىزدىڭ كەلەشەگىنە دەگەن ۇلكەن سەنىمدەرى بار ەكەنىن جەتكىزدى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن سايلاۋ مايلىباەۆ.
دەپۋتاتتارمەن كەزدەستى
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى نۇرتاي سابيليانوۆ سەمەي قالاسىنىڭ ورتا مەكتەپتەرىنىڭ ۇستازدارى جانە وقۋشىلارىمەن كەزدەستى. ول مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلاردى استانانى, ونىڭ كوركەم دە اسەم ورىندارىن, سونىڭ ىشىندە حالىق قالاۋلىسىنىڭ جۇمىس ورنى – پارلامەنت ءماجىلىسىن كورىپ قايتسىن دەگەن ويمەن شاقىرعان.
بۇل وقيعا بالالارعا ۇلكەن اسەر ەتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا ۇستازدار, وقۋشىلار مەن ولاردىڭ اتا-انالارى نە كورگەندەرى, قانداي كوڭىل كۇيدە بولعاندارى تۋرالى ايتتى. “مەن بايتەرەك كەشەنىن, پرەزيدەنتتىك مادەنيت ورتالىعىن جانە تاعى باسقا اسەم عيماراتتاردى كورگەنىمە باقىتتىمىن. ماعان استانامىز وتە ۇنادى”, – دەپ 6 سىنىپ وقۋشىسى ءالىجان انۋاربەكوۆ قۋانىشىمەن ءبولىستى.
وقۋشىلار العان اسەرلەرىن كەزەگىمەن ايتىپ, اسىرەسە, “وتان-انا” مونۋمەنتىن كورگەندە بويلارىندا رۋح پايدا بولعانىن جەتكىزدى. وزدەرىنىڭ جەكە ويلارىن مۇعالىمدەر مەن اتا-انالار دا ءبىراۋىزدان بىلايشا ءبىلدىردى: “بۇل ساپار بالالارعا تەك كوڭىلدى ءارى قۋانىشتى ساپار عانا بولىپ قويماي, كەلەشەگىنە, وي-سانالارىنا جانە دە ازامات بولىپ قالىپتاسۋىنا زور ىقپال ەتتى”. سونىمەن قاتار, ۇستازدار دەپۋتاتقا ارنايى حات تابىس ەتىپ, ءبىلىم سالاسىنىڭ ماسەلەلەرىنە كوڭىل اۋدارۋىن ءوتىندى.
كەزدەسۋدەن كەيىن ءماجىلىس عيماراتى بويىنشا ەكسكۋرسيا ءوتتى. بالالارعا قوس پالاتانىڭ بىرلەسكەن وتىرىس زالىن, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جالپى وتىرىس زالىن, ءباسپاسوز ورتالىعىن جانە دەپۋتاتتىڭ جۇمىس كابينەتىن كورۋگە مۇمكىندىك بەرىلدى. پارلامەنتشى مەن بالالاردىڭ ۇمىتىلماس كەزدەسۋى فوتوسۋرەتكە تۇسۋمەن جانە ىزگى نيەت بىلدىرۋمەن اياقتالدى.
گاۋھار قادىرسىزوۆا, ايجان ءامىرحانوۆا.
حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جولىندا
سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, ۇقشۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ ساياسي ماسەلەلەر جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى احان بيجانوۆ باستاعان قازاقستاندىق پارلامەنتتىك دەلەگاتسيا ۇيىمنىڭ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ ەرەۆاندا بولعان العاشقى كوشپەلى وتىرىسىنا قاتىسىپ قايتتى. ارمەنيا ۇلتتىق جينالىسىنىڭ عيماراتىندا وتكەن وتىرىستىڭ كۇن ءتارتىبىن تالقىلاۋعا رەسەي, ارمەنيا, بەلارۋس, تاجىكستان پارلامەنتشىلەرى قاتىستى.
وتىرىستا ءسوز سويلەگەن ا.بيجانوۆ قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋىنىڭ ساباقتاستىعى مەن جاڭالىقتارىنا قاتىستى ماسەلەلەرگە نازار اۋداردى. ەقىۇ-نىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, ونى جەر ءجۇزىنىڭ ءۇش قۇرلىعىنداعى 56 ەلدى بىرىكتىرەتىن ەرەكشە ۇنقاتىسۋ الاڭى رەتىندە دامىتۋ جونىندەگى قازاقستاننىڭ نيەتى جانە ەلىمىزدىڭ ءتوراعالىق ەتۋ تۇجىرىمداماسى تۋرالى ايتا كەلىپ, سەناتور ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم سالاسىنداعى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ وڭ تاجىريبەسى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
سەناتور ۇقشۇ جانە ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەيالارى اياسىنداعى پارلامەنتشىلەردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن تەرەڭدەتۋ پارلامەنتارالىق ۇنقاتىسۋدىڭ ماڭىزدى بۋىنى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. “بۇگىن ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمىنىڭ, ونىڭ ىشىندەگى پارلامەنتتىك قۇرامداسىنىڭ ماڭىزى ارتىپ كەلەدى, ويتكەنى, ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگى حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ قازىرگى جۇيەسىندە ورنىقتى دامۋدىڭ اسا ماڭىزدى فاكتورى”, دەدى ا.بيجانوۆ.
ەقىۇ-نىڭ كەزەكتى ءسامميتىن وتكىزۋ جونىندەگى قازاقستان باستاماسىنا بايلانىستى دەپۋتات مۇنداي ماڭىزدى فورۋمعا حالىقارالىق ءومىردىڭ ەرەكشە ماسەلەلەرى ەنگىزىلۋى مۇمكىن ەكەنىن اتادى. ءبىرىنشى كەزەكتە, بۇل بىرىڭعاي قاۋىپسىزدىك كەلبەتىن قالىپتاستىرۋ, “كورفۋ ۇدەرىستەرىن” جۇزەگە اسىرۋ, اۋعانستاندى قالپىنا كەلتىرۋ جانە وعان كومەك بەرۋ. ا.بيجانوۆتىڭ پىكىرىن-شە, جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋلەردىڭ كۇن تارتىبىنە ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىمدى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى باعدارلاما ازىرلەۋ تۋرالى ماسەلەنى ەنگىزۋگە دە بولار ەدى. قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى سونداي-اق ۇقشۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر پارلامەنتتەرىنىڭ ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنداعى حالىقارالىق سالانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى جونىندەگى ءوزارا ءىس-قيمىلىن ۇيلەستىرۋ جونىندە دە ءسوز سويلەدى.
قىرعىزستانداعى ىشكى ساياسي جاعدايدى تالقىلاي كەلىپ, وتىرىسقا قاتىسۋشىلار وسى ەلدەگى جاعدايدى حالىقارالىق قۇقىقتارعا سايكەس تۇراقتاندىرۋعا مۇددەلى ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. پارلامەنتشىلەر سونداي-اق ەۋروپالىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى كەلىسىم جوباسىن بىرلەسە وتىرىپ ىلگەرىلەتۋ, ۇقشۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ مەكتەپ باعدارلاماسىنا تاريحي ەستەلىك ساباقتارىن ەنگىزۋ, بەلارۋس جانە رەسەيدىڭ وداقتىق پارلامەنتتىك جينالىسىنا ۇقشۇ پا جانىنداعى بايقاۋشى مارتەبەسىن بەرۋ تۋرالى ماسەلەلەردى قارادى, دەپ حابارلادى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
