قوعام • 22 اقپان, 2024

بەس ميلليون تەڭگەسىن بەرە سالعان...

112 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

اڭقاۋ پەتروپاۆلدىق ءوزىن «بانك قىزمەتكەرىمىن» دەپ تانىستىرىپ, سوزىنە سەندىرگەن الاياقتىڭ «اقشاڭىزدى قاۋىپسىز شوتقا اۋدارىڭىز, ايتپەسە قاپىدا قالاسىز» دەگەنىنە كونىپ, 5 ميلليون تەڭگەسىن اۋدارىپ جىبەرگەن. وكىنىشتىسى, مۇنداي الاياقتاردى انىقتاۋ وڭاي ەمەس. ۇزاق ۋاقىت ماڭداي تەرمەن جيناعان دۇنيەسىنەن ءبىر-اق ساتتە ايىرىلعان جابىرلەنۋشىنىڭ دە جاعدايى ءماز ەمەس.

بەس ميلليون تەڭگەسىن بەرە سالعان...

پەتروپاۆل پوليتسەيلەرى ينتەرنەت الاياقتىقتىڭ كوبەيۋىنە جول بەرمەس ءۇشىن ءتۇرلى شارا جاساپ ءجۇر. قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ ءبىرىنشى ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ساۋدا ۇيلەرىندە جادىنامالار تاراتىپ, ادامداردى الداپ-ارباۋدىڭ نەگىزگى سحەمالارىن كورسەتىپ, ولاردان قالاي ساقتانۋدى ءتۇسىندىرىپ كەلەدى.

الاياقتار دا كەيىنگى كەزدەرى بەلسەندى «جۇمىس ىستەپ» جاتىر. تەك جىل باسىنان بەرى ءبىرىنشى پوليتسيا ءبولىمىنىڭ اۋماعىندا عانا جەلىلىك الاياقتىقتىڭ 30 فاكتىسى تىركەلدى. بۇل وتكەن جىلدىڭ ساي­كەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە كوپ. قىلمىسكەرلەر «بانك­تەن قوڭىراۋ شالۋ», ءوزىن «پوليتسيا قىزمەتكەرىمىن» دەپ تانىستىرۋ سياقتى سحەمالاردى ءجيى قولدانادى. كەيىنگى كەزدەرى «ۇيا­لى بايلانىس وپەراتورى» بولىپ قوڭىراۋ سوعۋ «ستسەناريى» پايدا بولدى. ولاردىڭ بارلىعى ادامداردى ۇرەيلەندىرىپ, ۇلكەن نەسيە الۋعا كوندىرۋگە جانە اق­شانى بەلگىلى ءبىر «قاۋىپسىز شوت­قا» اۋدارۋعا – ءىس جۇزىندە الاياق­تاردىڭ قولىنا تۇسىرۋگە باعىتتالعان. جوعارىدا ايتقان پەترو­پاۆلدىق ءدال وسى سحەمادان زارداپ شەككەن.

«ەگەر بىرەۋ ءسىزدىڭ شو­تىڭىزعا قاۋىپ ءتونىپ تۇر, ۇيالى بايلانىس ءنومىرى ءوشىرىلۋى مۇمكىن نەمەسە م ۇلىككە تىيىم سالىنا­دى دەپ قورقىتاتىن بولسا, اسى­عىس شەشىم قابىلداماڭىز. حا­بار­­لانعان اقپاراتتى رەسمي ار­نالار ارقىلى قايتا تەكسە­رىڭىز. قوڭىراۋ شالۋشىدان ونىڭ قالا­لىق ءنومىرىن سۇراپ, اقپارات­تى ۇيىم­نىڭ رەسمي تەلەفونى ارقى­لى حابارلاسىپ تەكسەرۋگە بو­لادى. الاياقتار قالالىق ءنومىر بەرمەيدى. كۇدىكتىنىڭ قوڭى­راۋىن العان سوڭ, سويلەسۋدى دەرەۋ توقتاتىپ, «102» ارناسىنا قوڭىراۋ شالىڭىز», دەيدى ءبىرىنشى پوليتسيا ءبولىمىنىڭ باسشىسى, پوليتسيا پودپولكوۆنيگى تىلەگەن ءالجانوۆ.

«سونىمەن قاتار قانداي جاع­داي بولماسىن نومىرلەردى, PIN-كودتاردى جانە بانك كارتالاردىڭ CVV-كودتارىن, SMS ارقىلى كەلەتىن كودتاردى ەشكىمگە بەرمەڭىز. ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ قىسىمىمەن تەلە­فوندارعا قاشىقتان قاتىناۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «AnyDesk», «TeamViewer» جانە باسقا وسى سياقتى باعدارلامالاردى ورنات­پاڭىز, – دەيدى مامان. – سەبەبى بۇل باعدارلامالار الاياقتارعا ازا­­ماتتاردىڭ قۇرىلعىسىن باس­­قا­­رۋ­عا جانە ونىڭ اتىنان وپەرا­تسيا­­-
لار جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى».

الاياقتار بايلانىسقا شىق­قان­دا قىراعىلىق تانىتىپ جۇر­گەن ادامدار دا بار. وبلىستىڭ ءبىر تۇرعىنى پوليتسياعا كەلىپ, قايىن اتاسىن الاياقتاردىڭ ارباۋىنان قالاي قۇتقارعانىن ايتىپ بەرگەن. «قايىن اتاممەن ءبىر شارۋالار بويىنشا كەزدەسۋگە كەلىسكەن ەدىك. ۋادەلەسكەن جەرگە كەلسەم ول تەلەفون ارقىلى الدە­بىرەۋمەن ەمەن-جارقىن سوي­لە­سىپ وتىر ەكەن. تۇتقانىڭ ار جا­عىنداعى ەر ادام كۇدىك تۋعىزاتىن ۇسىنىستار ايتىپ جاتتى. قايىن اتام: «مىنە شىقتىم, سالدەن سوڭ كەلەمىن. تەرمينال «Dostyq mall» ساۋدا-ساتتىق ورتالىعىندا ما؟ قازىر جەتەمىن», دەگەن سوز­دەر­دى جەدەل ايتىپ, ماعان سول ورتالىققا جەتكىزۋدى ءوتىندى. مە­نىڭ «ول كىم؟» دەگەن سۇراعىما: «مەن پوليتسياعا الاياقتى ۇستاۋعا كومەكتەسىپ جاتىرمىن. قازىر اقشا اۋدارامىن, كەيىن ونى بىردەن استانادا قولعا تۇسىرەدى», دەپ ءماز بولىپ تۇر. سويتسەم, ونىڭ تەلەفونىنا الدەبىرەۋلەر حابارلاسىپ, «استانا قالاسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتىنەنبىز» دەگەن ەكەن. بانكتەگى ەسەپشوتىنا الاياقتار قول جەتكىزگەنىن, ەگەر قايىن اتام نەسيە السا, الاياقتى ۇستاۋعا بولاتىنىن ايتقان. مەن: «بۇل – الاياقتار! ساق بولىڭىز. اڭگىمەنى دوعارىپ, تۇتقانى قويا سالىڭىز», دەسەم, قايىن اتام تىڭدايتىن ەمەس. ەگەر مەنىمەن كەزدەسپەگەندە, نەسيە الىپ, الاياق­­تاردىڭ قارماعىنا تۇسەيىن دەپ تۇر», دەيدى ول.

«قايىن اتامنىڭ قولىنان تەلەفونىن زورعا الىپ, الگىمەن سىپايى سويلەسە باستادىم. «ەسىمىڭىز, شەنىڭىز جانە قالالىق جۇمىس تەلەفونىڭىزدى ايتىڭىزشى», دەگەن ەدىم, ار جاقتاعى جاس جىگىت باستىرمالاتىپ: «ول نە ءۇشىن كەرەك؟ ونى قايتەسىز؟» دەگەن سۇراقتارىن جاۋدىردى. مەن دە قالىساتىن ەمەسپىن. «سەندەردى تەكسەرۋ ءۇشىن», دەپ ەدىم, جارقىن شىققان داۋىس بىردەن ءوشىپ, تۇتقانى قويا سالدى. قايىن اتاما الاياقتاردىڭ ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ قانداي بولاتىنىن ايتىپ بەرىپ, وعان حابارلاسقان ءنومىردى قايتا تەرۋدى ۇسىندىم. ء«نومىر ءبىزدىڭ جۇيەمىزدە تىركەلمەگەن» دەگەن داۋىستى ەستىگەننەن كەيىن عانا ول كىسى ءوزىن الاياقتاردىڭ الداپ سوقپاق بولعانىنا كوزى جەتتى», دەيدى جىگىت.

وكىنىشكە قاراي, مۇنداي مىسالدار كوپ. سوندىقتان «بانكتىڭ قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنەنبىز», «باي­لانىس وپەراتورىمىن», «پولي­تسيادان قىلمىستىق ىسكە قاتىس­تى حابارلاسىپ تۇرمىن» دەگەن قوڭىراۋلارعا سەنبەگەن ءجون. وبلىستىق پد ءباسپاسوز قىزمە­تىنىڭ وكىلى يگور مەرتسالوۆ: «ەستەرىڭىزدە بولسىن, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى تەلەفون ارقىلى جەدەل ارەكەتتەر جۇرگىزبەيدى. ادام­داردان تەك ارنايى شاقىرتۋ قاعازىن جىبەرگەن سوڭ جاۋاپ الۋ­عا قۇقىلى. قارجىلىق وپەرا­تسيا­لارمەن بايلانىستى كەز كەل­گەن اق­پاراتتى تەك رەسمي ارنالار ار­قى­لى تەكسەرىپ العان ءجون», دەيدى.

 

پەتروپاۆل 

سوڭعى جاڭالىقتار