قوناقتار الدىمەن پەتروپاۆلدا جۇمىس ىستەپ, يگىلىكتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ جۇرگەن كومپانيالار ءونىمىنىڭ كورمەسىمەن تانىستى. جاسىراتىنى جوق, مەيماندار پروۆينتسيادا قونىس تەپكەن فيرمالاردىڭ ونىمىنە ىسكەرلىك كوزقاراسپەن قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
كورمەدەن كەيىن فورۋم جۇمىسى جالپى وتىرىسپەن جالعاستى. وبلىس اكىمى عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆ ءوڭىر دامۋىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرىنە توقتالدى.
«2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ونەركاسىپ ءوندىرىسى 1,4 ملرد دوللار كولەمىنە جەتتى, ونىڭ 84 پايىزى وڭدەۋ وندىرىسىنە تيەسىلى بولدى. ال ەكونوميكاعا قۇيىلعان بارلىق ينۆەستيتسيانىڭ 40%-ى اۋىل شارۋاشىلىعىنا باعىتتالدى. سوڭعى ءۇش جىلدا وڭىرىمىزگە 2,2 ملرد دوللار كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. بىلتىر تىكەلەي شەتەل ينۆەستيتسياسىنىڭ كولەمى 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 2,6 ەسە ءوسىپ, 282 ملن دوللارعا جەتتى. بۇگىندە ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ 15 پايىزى ونەركاسىپكە تيەسىلى. بىلتىر ءوندىرىس كولەمى 1,4 ملرد دوللاردى قۇرادى. مۇنىڭ ىشىندە وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ۇلەسى باسىم. بۇگىندە وبلىسقا قۇيىلعان ينۆەستيتسيانىڭ 40 پايىزى اۋىل شارۋاشىلىعىنا باعىتتالىپ وتىر. وڭىردە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن ءارتاراپتاندىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇگىندە ەلىمىزدەگى ءاربىر ەكىنشى تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىنىڭ ءبىزدىڭ وڭىردەن اشىلعانىن ماقتان ەتەمىز. ءبىزدىڭ الدىمىزدا اگرارلى ەكونوميكادان اگرارلى-يندۋستريالدى ەكونوميكاعا كوشۋ مىندەتى تۇر. ءوڭىردىڭ ينۆەستورلارمەن سەرىكتەستىك الەۋەتى جوعارى. سىزدەردى ءار سالادا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە شاقىرامىن», دەدى وبلىس اكىمى.
سونىمەن بىرگە ول وڭىرگە كەيىنگى 3 جىلدا شەتەلدىك 15 كومپانيا كەلىپ, ەكونوميكانى دامىتۋعا ينۆەستيتسيا قۇيعانىن ايتتى. ال ينۆەستورلارعا 2019 جىلى قۇرىلعان «Qyzyljar» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنىڭ جەڭىلدىكتەرى مول ەكەنىن ەسكە سالدى. «Qyzyljar» ەلىمىزدەگى ەڭ جاس اەا بولسا دا, ونىڭ اۋماعىندا ءتورت بىردەي اسا ءىرى كومپانيا ءونىم شىعارىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, اۋىلشارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن قۇراستىراتىن «Claas» كونتسەرنى, «كازتەحماش» اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىس زاۋىتى, تىركەمە مەن باسقا دا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن قۇراستىراتىن «Reimann» فيرماسى جانە پەتروپاۆلدىڭ ەلەكترتەحنيكالىق زاۋىتى.
«قازىر 4 ءىرى كومپانيا ءوز جۇمىسىن باستاپ كەتتى. مۇنىڭ ۇستىنە 16 كومپانيا جالپى قۇنى 632 ملن دوللار بولاتىن جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. ناتيجەسىندە, ايماقتا 3 مىڭ جۇمىس ورنى پايدا بولماق. كەيىنگى ءۇش جىلدا قۇرىلىس كولەمى دە ارتىپ, 70 پايىزعا ءوستى. وبلىس ورتالىعىنىڭ جاڭا باس جوسپارىنىڭ اياسىندا جاڭا نىساندار بوي كوتەرىپ, ەسكى عيماراتتار جوندەلىپ جاتىر», دەدى عاۋەز تورسان ۇلى.
اكىمنەن كەيىن ءسوز العان ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى ابزال ابدىكارىموۆ كەيىنگى جىلدارى سولتۇستىك قازاقستاندا ينۆەستيتسيا تارتۋ ايتارلىقتاي وسكەنىن اتاپ ءوتتى.
«وتكەن جىلى «Qyzyljar» اەا-دا نەگىزگى كاپيتالعا قۇيىلعان قارجى كولەمى 17 پايىزعا ءوستى. ينۆەستورلار ءۇشىن مۇندا قولايلى جاعدايلار جاسالعان, سالىقتىق جەڭىلدىكتەر مەن ارىپتەستىكتىڭ وڭتايلى جولدارى قاراستىرىلعان», دەدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى امانعالي بەردالين مينيسترلىك تاراپىنان اتالعان سالانى قولداۋ شارالارى جايلى بايانداما جاسادى. بيىل پايىزدىق مولشەرلەمەنى سۋبسيديالاۋعا رەسپۋبليكا بويىنشا بارلىعى 85 ملرد تەڭگە بولىنسە, سونىڭ 10 ملرد تەڭگەسى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ شارۋالارىنا باعىتتالعان.
«باسىم باعىتتار بويىنشا سالىنعان قارجىنىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋ دە كوزدەلگەن. ەل ۇكىمەتىمەن ءىرى جوبالار بويىنشا كەلىسىمگە كەلگەن ستراتەگيالىق ينۆەستورلار جەر, تابىس, قوسىمشا قۇن سالىعىنان بوساتىلادى. وتكەن جىلى ەلدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا تارتىلعان قارجىنىڭ 17 پايىزى قىزىلجار وڭىرىنە باعىتتالىپ, 200 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. وڭىردەگى جوبالارعا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋ تاجىريبەسى ەل بويىنشا قولدانىسقا ەنگىزىلىپ جاتىر. بىلتىر وڭىردە تاۋارلى-ءسۇت فەرمالارىن سالۋعا 100 ملرد تەڭگە بولىنسە, بيىل دا وسىنشا كولەمدە قاراجات قاراستىرىلىپ وتىر», دەدى امانعالي بەردالين.
مىنبەگە كوتەرىلگەن يتاليالىق «Prosol» كومپانياسىنىڭ وكىلى سىرىم ابىلعازيەۆ وڭىردە اشىلاتىن ءوندىرىس ورنىنىڭ جوسپارىن تانىستىردى.
«Prosol» كومپانياسى بيوتەحنولوگيالىق ونىمدەردى تەرەڭ وڭدەۋمەن اينالىسادى. زاۋىت سولتۇستىك يتالياداعى ميلان قالاسىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان. قازىر قىتاي جانە امەريكا نارىعىنا شىعۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ءوندىرىستى كەڭەيتۋ ءۇشىن «Qyzyljar» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا زاۋىت قۇرىلىسىن سالۋدى قولعا الدىق. وندا بەلسەندى جەم-ازىقتىق اشىتقى وندىرىلەدى. سولتۇستىك قازاقستان – لوگيستيكالىق جاعىنان وتە ءتيىمدى ايماق. الەمدە بيوتەحنولوگيا ارقىلى مال ازىعىنىڭ قوسپالارىن شىعاراتىن 4 زاۋىت قانا بار. ءوزىم وسى سالانىڭ مامانى بولعاندىقتان, كەلەشەكتە مۇنداعى زاۋىتتى دا بۇل قاتارعا قوسقىم كەلەدى», دەدى سىرىم ابىلعازيەۆ.
كەيىنگى جىلدارى رەسەيدەن كەلىپ جاتقان ءوندىرىس ورىندارى دا كوپ. سولاردىڭ ءبىرى – «بەيكەرتون» سەرىكتەستىگى. كومپانيانىڭ كورشى ەلدە ءتۇرلى تاعام ونىمدەرىن شىعاراتىن ءۇش زاۋىتى بار. قىزىلجار وڭىرىندە سالىناتىن زاۋىتتا ۇزاق ساقتالاتىن نان ونىمدەرى مەن دوناتتار (پونچيك) وندىرىلەدى. سول سياقتى «ۋرالكران» كومپانياسى دا ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتا ءوندىرىس ورنىن اشقالى جاتىر. وندا جۇك كوتەرۋ كراندارى قۇراستىرىلىپ, سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيتىن بولادى.
فورۋمنىڭ ەكىنشى بولىگىندە جەرگىلىكتى جانە شەتەلدىك قۇرىلىس سالاسىنىڭ وكىلدەرى جوبالارىن تانىستىرىپ, تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى. جيىن سوڭىندا وبلىس اكىمى بۇگىنگى فورۋمعا كەلگەن ەلوردالىق ارىپتەستەرگە, بارشا ينۆەستورلارعا, قىتاي, رەسەي, يتاليا كومپانيالارىنىڭ وكىلدەرىنە العىسىن ءبىلدىردى.
ء«بىز ينۆەستورلارعا قولداۋ كورسەتىپ, جاڭا يدەيالار مەن تىڭ جوبالاردىڭ جۇزەگە اسۋىنا جاردەمدەسۋگە دايىنبىز. ءوڭىردىڭ لوگيستيكالىق ورنالاسۋى دا بيزنەس ءۇشىن ءتيىمدى. ال ءوڭىردىڭ ەڭ باستى بايلىعى – ادام كاپيتالى», دەدى جيىندى قورىتىندىلاعان ءوڭىر باسشىسى.
فورۋم بارىسىندا قالا اكىمدىگى «سولتۇستىك» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى, «Qyzyljar» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى وكىلدەرى مەن ينۆەستورلار اراسىندا قۇنى 128 ملرد تەڭگەنى قۇراعان 14 مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
