شارۋاشىلىق • 19 اقپان, 2024

عارىشتىق سۋرەتتەر ارقىلى ەگىستىكتى باقىلاۋ: وتاندىق فەرمەرلەر زاماناۋي تەحنولوگيانى پايدالانا ما؟

240 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

Agritech سالاسى (اگروتەحنولوگيا) قازاقستاندا 2020 جىلدان باستاپ كەڭىنەن تارالا باستادى. بۇگىندە قازاقستان فەرمەرلەرىنە اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىنىڭ جاي-كۇيى تۋرالى اقپاراتتى قوسىمشادان اۆتوماتتى تۇردە الىپ وتىرۋ مۇمكىندىگى بار. Egistic فەرمەرلەر قولدانباسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جاندوس كەرىمقۇلوۆ تەحنولوگيا ەگىستىكتەردەگى پروبلەمالاردى شەشە الا ما جانە فەرمەرلەرگە قاي جاعىنان پايدا بەرەدى دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.   

عارىشتىق سۋرەتتەر ارقىلى ەگىستىكتى باقىلاۋ: وتاندىق فەرمەرلەر زاماناۋي تەحنولوگيانى پايدالانا ما؟

قۋات اۋەسباي

Egistic - اۋىل شارۋاشىلىعىن باسقارۋدىڭ وتاندىق ERP جۇيەسى, تەلەفون ارقىلى ەگىستىكتەردىڭ جاي-كۇيىن باقىلاۋعا كومەكتەسەدى. قۇرىلتايشى كومپانيانىڭ اتاۋىن قازاقشالاپ «ەگىن القابى, ەگىس دالاسى» ماعىناسىنداعى ەگىستىك سوزىمەن بايلانىستىرىپ قويدى. ارينە ونى اعىلشىنشا وقىسا دا ەكىنشى ماعىنا شىعادى - E-GIS. سەرۆيس قوسىمشاسىندا ەگىستىكپەن اينالىسۋشىلار وسىمدىك جاپىراقتارىنداعى ىلعال مەن ازوت مولشەرى, داقىلداردىڭ پىسەتىن ۋاقىتى, ارامشوپتەردىڭ نەمەسە اۋرۋلاردىڭ پايدا بولۋى سياقتى ماڭىزدى ءارى قاجەت اقپاراتتى الا الادى جانە ونى الدىن الۋعا جاقسى مۇمكىندىك تۋادى. سونىمەن قاتار تەحنيكانىڭ جۇمىسىن جانە ونىڭ ناقتى ۋاقىتتاعى قوزعالىسىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بار, وعان قوسا ءار ەگىستىكتە داقىلدار تاريحىن ساقتاۋعا, قويمالارداعى قورلاردى قاداعالاۋعا وڭاي ءارى ىڭعايلى بولادى.  

شارۋالار بارلىق اقپاراتتى اەروعارىشتىق سۋرەتتەردەن الادى: «عارىشتىق سۋرەتتە ينفراقىزىل كانال بار, ول جەردەن شاعىلىسقان كەزدە فوتوسينتەز پروتسەسىنىڭ تىعىزدىعىن كورسەتەدى. بۇل فەرمەرلەرگە پروبلەمالىق ايماقتاردى انىقتاۋعا, ەگىستىك اناليتيكاسىن رەتروسپەكتيۆادا الۋعا جانە بيىلعى جىلى قانشا ونىمگە سەنۋگە بولاتىنىن تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار ءسىز ءارتۇرلى ەگىستىكتەردەگى ەگىس ناتيجەلەرىن سالىستىرا الاسىز جانە وسىلاي جاقسى ناتيجەگە قانداي تەحنولوگيالار سىزگە جاقسى اسەر ەتكەنىن زەردەلەي الاسىز», دەپ ءتۇسىندىردى جاندوس كەرىمقۇلوۆ. 

قۇرىلتايشىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە فەرمەرلەر ءۇشىن ۇلكەن پروبلەما - ەگىستىكتەردىڭ بۇكىل كەشەنىن باقىلاۋ. ورتاشا ءبىر القاپ 2*2 شاقىرىم اۋماقتى الىپ جاتىر, ولاردىڭ سانى 20-30 بىرلىككە جەتۋى مۇمكىن. تەحنولوگيا ۇدەرىستەردى ەداۋىر جەڭىلدەتۋگە جانە شەشىم قابىلداۋدى تەزدەتۋگە كومەكتەسەدى. القاپتاردىڭ يەسى كەز-كەلگەن ۋاقىتتا قوسىمشاعا كىرىپ, تەحنيكانىڭ قاي جەردە ەكەنىن, ءبىر اۋىسىمدا قانشا گەكتار وڭدەلگەنىن كورە الادى. قول ەڭبەگى ايتارلىقتاي بوساتىلادى, قارا كۇشتى باسقا قاجەتتىلىكتەرگە باعىتتاۋعا بولادى. مىسالى, وسىنداي قوسىمشانى پايدالانۋشىلاردىڭ ءبىرى 1 جىل ىشىندە ىشىندە شامامەن 50 ميلليون تەڭگە ۇنەمدەگەنىن ايتتى. 

قىزمەتتى قازىردىڭ وزىندە 5000-نان استام فەرمەر پايدالانادى. ولاردىڭ كوبى قوستاناي, اقمولا, پاۆلودار جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنان ەكەن. ءبىزدىڭ جۇيە اۋىلشارۋاشىلىق كاسىپورىندارىنىڭ باسشىلارى, اگروبيزنەسمەندەر اراسىندا دا تانىمال. كومپانيا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىندار بۇگىندە جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزىپ, ۋاقىتپەن قاتار ءجۇرىپ دامي بەرۋ كەرەك. 

بولاشاقتا تەحنولوگيا ايماقتاعى سۋ تاپشىلىعى سياقتى وتكىر پروبلەمالاردى بولجاي بىلەتىن بولادى جانە ونى الدىن الۋعا قاتىستى جولداردى كورسەتە الادى. ماسەلەن, سەرۆيس وتكەن جىل فەرمەرلەر ءۇشىن ونىمدىك پەن تۇسىمدىك تۇرعىسىنان قيىن بولعانىن كورسەتتى. جازدا جاۋىن-شاشىننىڭ جەتكىلىكسىز بولۋى جانە كۇزدە ارتىق مولشەردە جاۋعانى وندىرىلەتىن ءونىم ساپاسىنىڭ ناشارلاۋىنا اكەلدى: «ەگەر بۇرىن فەرمەرلەر ءوز استىعىن 120-160 مىڭ تەڭگەگە ساتسا, بۇگىندە ولار تونناسىن 50-70 مىڭنان ساتادى. وسىنداي قيىن جاعدايلارعا تاپ بولماس ءۇشىن بۇگىندە فەرمەرلەر شارۋاشىلىقتى باسقارۋدىڭ وڭتايلاندىرىلعان ادىستەرىن پايدالانۋى كەرەك».

جاندوس كەرىمقۇلوۆ باسىندا كومپانيانىڭ دامۋىنا اكسەلەراتسيا جانە ينكۋباتسيا باعدارلامالارىنا قاتىسۋ وڭ اسەر ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى: ء«بىز Kazakhstan Digital Accelerator-عا قاتىسقان ەدىك. باستاپقى كەزەڭدەردە ءسىز جالعىز نەمەسە شاعىن كومانداڭىز عانا بولسا جانە يدەيانى بىرگە جۇزەگە اسىرۋ, دۇرىس بيزنەس-پروتسەستى قۇرۋ, قۇجاتتاردى جيناۋ, سەرىكتەستەرمەن تانىسۋ قاجەت بولعان جاعدايدا, وسىنداي بەلگىلى جوبالارعا قاتىسۋ كومپانيا ءۇشىن ترامپلينگە اينالادى, وسۋگە سەبەپشى بولادى.

مىسالى, ءبىز استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىندا (احقو) تىركەلگەنبىز. مۇندا تىركەلگەنىمىزدىڭ باستى ارتىقشىلىعى – وسى ارقىلى ينۆەستورلارمەن مامىلە قۇرىپ, كەلىسىمگە كەلە الدىق. ەگەر شەتەلدىك ينۆەستور ءسىزدىڭ كومپانياڭىزعا ينۆەستيتسيا سالعىسى كەلسە, بۇل ورتالىق ءسىز ءۇشىن بارىنشا قاۋىپسىز يۋريسديكتسيا سانالادى, ويتكەنى مۇندا ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارى مەن كومپانيا قۇقىقتارىن قورعايتىن الەم بويىنشا مويىندالعان جۇيە جۇمىس ىستەيدى. ءوز مامىلەلەرىن قۇرىلىمدايتىن قازاقستاننىڭ كوپتەگەن ستارتاپتارى, مەنىڭ ويىمشا, كوپ جاعدايدا احقو-نى تاڭدايدى». 

ەلدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ەgistىc قىزمەت قوسىمشاسىن كرەديتتەۋ جانە اگروقۇرىلىم بويىنشا فينتەح-سەرۆيسكە ترانسفورماتسيالاۋ جوسپارلانىپ جاتىر. بارلىق فۋنكتسيالار ءبىر جۇيەدە بىرىكتىرىلەتىن بولادى. پايدالانۋشى بىرىڭعاي پلاتفورما ارقىلى ساقتاندىرۋعا نەمەسە كرەديتتەۋگە ءوتىنىش بەرە الادى, بۇل جۇمىستى بانكتەر مەن قارجى ينستيتۋتتارى ءۇشىن اشىق ەتەدى: «بۇگىندە ءبىزدىڭ سەرۆيستە سوعان قوسىلعان اشىق كاداسترلىق دەرەكتەر بازاسى بار. ءبىز دە اگروسكورينگ جۇرگىزە الامىز, ياعني بەلگىلى ءبىر پايدالانۋشىنىڭ سوڭعى 5 جىلداعى ونىمدىلىگى قالاي وزگەرگەنىن, تەحنولوگيانىڭ قانشالىقتى قارقىندى قولدانىلاتىنىن جانە ت.ب. رەتروسپەكتيۆادا كورە الامىز», دەپ ءتۇسىندىردى سەرۆيس جەتەكشىسى. 

كومپانيا باسشىسى بانكتەردىڭ اگروبيزنەسمەندەرگە نەسيە بەرۋگە نەمەسە مەملەكەتتەن قارجى الۋعا كوبىرەك مۇمكىندىك بەرۋ ءۇشىن اقپاراتتىڭ وسى ءتۇرىن قابىلداۋعا دايىندىعىن وزەكتى ماسەلە دەپ اتادى: «قازاقستان استىعىن ساتاتىن نارىقتار بولعان يران, اۋعانستان سياقتى كوپتەگەن ەلدەردەگى ساتۋدى بۇگىندە رەسەي يەلەنىپ وتىر, سوندىقتان ءبىزدىڭ اۋىلشارۋاشىلىق وكىلدەرىن قورعاۋ جانە ەكسپورتتىق الەۋەتتى ارتتىرۋ تۋرالى ويلانۋ كەرەك». 

كومپانيانىڭ باستى جوسپارىنا فەرمەرلەرگە ارنالعان سۋپەر قوسىمشالار باعىتىن دامىتۋ كىرەدى. ونىڭ ىشىندە ماركەتپلەيستى, تەحنيكانى جالداۋ ءىسىن, كونسۋلتاتسيالاردى, HR-سەرۆيستى جانە ت. ب. ەنگىزۋ بار. 

قۋات اۋەسباي

سوڭعى جاڭالىقتار