– تالعات بولات ۇلى, سول ءبىر وتتى جىلدارعا ورالايىقشى. كوزبەن كورىپ, بەل ورتاسىندا ءجۇردىڭىز عوي...
– ارينە, اسكەردە قىزمەت ەتىپ جۇرگەن كەزىمىزدە مايدان دالاسىنا توپ ەتە قالارىمىزدى باسىندا بىلمەدىك قوي. 1985–1987 جىلدارى جالالابادتاعى №66 بريگادادا ارتيللەريالىق ديۆيزوننىڭ كوپماقساتتى جەڭىل بروندالعان اۋىر جۇك كولىگىندە ديۆيزيون كومانديرى مارينوۆ, باتارەيا كومانديرى ريابيچەنكو سىندى باسشىلاردىڭ جۇرگىزۋشى-مەحانيگى بولدىم. ديۆيزياداعى اسا ءىرى قارۋ-جاراق ساپىندا «د-130» گاۋبيتسالارى, 40 ۇڭعىلى «گراد» كاتيۋشالارى بار ەدى.
– ءسىز ايتقان سوعىس قارۋلارى جاۋدىڭ يمانىن ۇيىرەدى. ديۆيزيادا مۇنداي قارۋ-جاراعى بار سىزدەر جاۋىنگەرلىك ارەكەتتەرگە دە ءجيى قاتىسقان شىعارسىزدار؟
– ءوز باسىم ءسىز ايتىپ وتىرعان ناعىز جاۋىنگەرلىك ارەكەتتەر دەپ شەشەنستانداعى سوعىس ءىس-قيمىلدارىن ايتار ەدىم. ال بىزدىكىن وپەراتسيا دەۋگە بولادى. زەر سالساڭىز, ەكەۋى – ەكى ءتۇرلى. مەن ءوزىم ەڭ ءىرى دەگەن 25 وپەراتسياعا قاتىسىپپىن. ۇساق-تۇيەگىن ەسەپتەمەگەندە. مۇنداي جورىقتاردىڭ ءوزى 15-20 كۇنگە دەيىن سوزىلاتىن ەدى. مىسالى, ارنايى جاساق نەمەسە بارلاۋ ۆزۆودى مالىمەتتەرىن نەگىزگە الىپ, ءبىر قىشلاق ماڭىنداعى تاۋلار مەن توبەلەرگە زەڭبىرەك وعىن جاۋدىرامىز. بىراق ارتيللەريا قولداۋى اسا قاجەت. ەشقانداي جاساق ونسىز جورىققا شىعا المايدى. اۋعانستان جەرى تاۋلى ايماق بولعاندىقتان, زەڭبىرەك پەن كاتيۋشالار كومەگى اۋاداي قاجەت. مۇنداي وپەراتسيالار, ءتىپتى, تۇندە دە جالعاسىپ جاتۋشى ەدى. قازىر قاراپ وتىرساق, وسىنىڭ بارلىعى كورگەن تۇستەي.
– وسى سوعىسقا وڭىرىمىزدەن باس-اياعى 2 مىڭ سارباز اتتانىپ, ونىڭ 86-سى شەيىت كەتتى دەگەن دەرەك ايتىلىپ ءجۇر. وسى دەرەك شىندىققا جاناسا ما؟
– ءيا, وبلىسىمىزدان 2 مىڭ سارباز اتتانعانى راس. ال شەيىت كەتكەن 86-سىنىڭ 82-ءسى – مەرزىمدى اسكەري بورىشىن وتەپ جۇرگەندەر. اسكەري قىزمەتتەن تىس 4 ازاماتتىق تۇلعا دا بار. اۋعان سوعىسىنا قاتىسقان قاھارماندار تۋراسىندا «بوزداقتار» كىتابى جارىققا شىققان ەدى. سول كىتاپتا دا 86 جاۋىنگەردىڭ اتى اتالادى. مۇنىمەن قوسا, ەسىمدەرى قاراعاندىداعى جەڭىس ساياباعى مەموريالىندا قاشالىپ جازىلىپ تۇر. جىل سايىن 15 اقپاندا اتالعان مەموريال الدىندا جينالىپ, تاعزىم ەتەمىز.
– اسىرەسە وسى ءبىر كۇنى قان مايدانداعى كۇندەر ەسىڭىزگە تۇسەتىن شىعار...
– ونىڭىز راس. كۇنىمىزبەن قوسا ارپالىسپەن وتكەن ءتۇنىمىز دە ەسكە تۇسەدى. اۋعانستان اۋماعىنا كەلگەنىمە 4 اي وتەر-وتپەس ۋاقىتتا العاش رەت اجالمەن بەتپە-بەت كەلگەن كەزىم ەسىمنەن كەتپەيدى. ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىندا ۇزىن-سونار اۆتوكولوننا جولعا شىقتى. ءبىر مەزەتتە گراناتومەت گۇرس ەتە قالدى. كوزدى اشىپ-جۇمعانشا گراناتا الدىمىزدا كەلە جاتقان «زيل-131» اۆتوكولىگىنىڭ كابيناسىنا ءتيىپ, ك ۇلىن كوككە ۇشىردى. مارقۇم جۇرگىزۋشىسى جەتىمدەر ۇيىندە وسكەن جىگىت ەدى. وتقا ورانعان كولىك كۇنى بۇگىنگە دەيىن كوز الدىمدا قالىپ قويدى.
– وت كەشكەن ءوڭىردى قايتا ءبىر كورۋگە كەلىسەر مە ەدىڭىز؟
– بىلتىر 15 جەلتوقساندا اۋعانستان ەلشىلەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدىك. ءبىر جارىم ساعات بويى ءبىز سول جاقتا كوز جۇمعان ساربازداردىڭ سۇيەگىن تاۋىپ, ەلگە جەتكىزۋ دەيتىن ماڭىزدى ماسەلەنى قاراستىردىق. ەكى جىل بويى وسى ىسكە قاتىستى قۇجاتتار جيناۋمەن جۇگىردىك. وسى ماقساتپەن اۋعان توپىراعىن قايتا باسۋعا نيەتتىمىن. كابۋل قالاسىنا دەيىن بارماقپىز. ءبىزدىڭ ەڭ ۇلكەن پارىزىمىز وسى بولماق!
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن –
قاسىمحان عالىم
«Egemen Qazaqstan»
قاراعاندى وبلىسى
