«قۋاتتى ايماقتار – ەل دامۋىنىڭ درايۆەرى» ۇلتتىق جوباسى ازاماتتاردىڭ ءومىر سۇرۋىنە قولايلى جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان. ۇلتتىق جوبانىڭ ماقساتى – حالىقتىڭ نەگىزگى قىزمەتتەرگە تەڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق جاعدايدى, كولىك بايلانىسىن جاقسارتۋ جانە ەلدىڭ ترانزيتتىك الەۋەتى مەن حالىقتىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرۋ.
جوبا اياسىندا ەرتىس-بايان جەرىنە قونىس اۋدارعانداردىڭ ءبىرى – شولپان ەرماحانوۆا. ول ۇلىمەن بىرگە بىلتىر قىزىلوردا وبلىسىنان پاۆلودار قالاسىنا كوشىپ كەلدى. شولپان عانيقىزىنىڭ ماماندىعى – كىتاپحاناشى. مۇندا ول بىردەن جۇمىسقا ورنالاسقانىن ايتادى.
– كىتاپحانا جۇيەسىندە 10 جىلدان استام تاجىريبەم بار. بۇل جاققا كەلۋىمە ۇلىمنىڭ اللەرگيالىق اۋرۋى سەبەپ بولدى. دارىگەرلەر ءارتۇرلى ەمدەۋ شاراسىن قولدانىپ كوردى, بىراق ەشبىر ەم-دوم كومەكتەسپەدى. اقىرى ۇلىمدى قاراپ جۇرگەن دارىگەردىڭ ۇسىنىسى بويىنشا كليماتى جايلى وزگە وڭىرگە قونىس اۋدارۋعا بەل بۋدىق. استانا نەمەسە پاۆلودار قالالارىنىڭ ءبىرىن تاڭداۋىم كەرەك بولعان. كەرەكۋدى قۇپ كوردىم. دوستارىم ارقىلى وڭتۇستىك وڭىرلەردەن ەرىكتى تۇردە قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسى بارىن ءبىلدىم. پاۆلودار قالاسىنا كوشىپ كەلگەن سوڭ «مانساپ ورتالىعىنا» حابارلاسىپ, كوشى-قون باعدارلاماسىنا قاتىسۋعا نيەت تانىتتىم. مەنى بىردەن س.تورايعىروۆ اتىنداعى وبلىستىق كىتاپحاناعا جۇمىسقا الدى. كەيىن س.بايازيتوۆ اتىنداعى بالالار وقۋ ورتالىعىنا اۋىستىم, – دەپ ءبولىستى ءوزى جايىندا ش.ەرماحانوۆا.
ايتۋىنشا, 5 جىل بويى اللەرگياسى قيناپ كەلگەن ۇلى مۇندا قونىس اۋدارعالى دەرتىنەن جازىلا باستاپتى. دەنساۋلىق جاعدايى جاقسارىپ, قازىرگى كۇنى بوكس ۇيىرمەسىنە بارىپ ءجۇر. ءماشھۇر ءجۇسىپ اتىنداعى مەكتەپتىڭ 7-سىنىبىندا وقيتىن ءجاسوسپىرىم وزىنە دوستار تاۋىپ ۇلگەرگەن.
شولپان عانيقىزى مۇندا كەلگەنىنە وكىنبەيتىنىن جەتكىزدى. تۇرىپ جاتقان پاتەرىنىڭ جالداۋ اقىسىنىڭ باسىم بولىگىن بيۋدجەت كوتەرەدى. وتباسىنا كوشىپ كەلگەنى ءۇشىن سۋبسيديا دا تولەنگەن. ەندى جاعدايى جەتسە, بانك ارقىلى پاتەر ساتىپ الۋعا بەل بايلادى.
وڭتۇستىكتەن كەلگەندەر قاتارىندا كاسىبىن جولعا قويىپ ۇلگەرگەن جاندار دا بارشىلىق. مىسال ءۇشىن, ءنۇريا ماناتوۆا سوناۋ الماتى قالاسىنان قونىس اۋدارعان. ول «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بويىنشا كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋدى ءتامامداپ, كاسىپكەرلىككە قادام باستى. بيزنەس جوسپارىن ءتۇزىپ, «ۇلتتىق ستيلدەگى فوتو جانە بەينەتۇسىرىلىمدەر ءۇشىن ەتنوفوتوستۋديا» اشۋعا بيزنەس گرانت يەلەندى.
«بۇل جاقتاعى جۇرتتىڭ ۇلتتىق سالت-ءداستۇر مەن كيىمگە, ءتۇرلى بەزەندىرۋلەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعى جوعارى ەكەنىن ءبىلىپ جاتىرمىز. مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن ءوزىمنىڭ جەكە ستۋديامدى اشىپ, قازىر كوپشىلىككە فوتو جانە بەينەتۇسىرۋ قىزمەتىن كورسەتەمىن. فوتوايماقتاعى دەكوراتسيا ۇلتتىق ۇلگىدە جابدىقتالىپ, بەزەندىرىلگەن. توي-تومالاقتاردا فوتوايماقتار قۇرامىز, كيىمدەر ۇسىنامىز. باستىسى, تۇراقتى تۇتىنۋشىلار قالىپتاسىپ كەلەدى. كەرەكۋگە كوشىپ كەلگەنىمە وتە قۋانىشتىمىن. جاڭا تۇرعىلىقتى جەرىمدە بارلىق قاجەتتى تولەمدى الدىم, كاسىبىمدى اشتىم. ەڭ باستىسى, ءوزىمنىڭ سۇيىكتى ىسىممەن اينالىسىپ جاتىرمىن», دەيدى ءنۇريا نۇرتايقىزى.
پاۆلودار وبلىسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى الميرا ديسيۋپوۆانىڭ دەرەگىنشە, ادامداردى ەرىكتى قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسى اياسىندا وڭىرگە 2017-2023 جىلدار ارالىعىندا جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردەن 17 838 ازامات (3738 وتباسى) قونىس اۋدارعان. كوشىپ كەلگەن ازاماتتار وبلىس بويىنشا بارلىق اۋدان-قالالاردا شوعىرلانعان. كۆوتا كولەمى جىل سايىن ۇلعايىپ كەلەدى. سالىستىرمالى تۇردە الساق, 2017 جىلى ءوڭىر 468 ادامدى قابىلداسا, بىلتىر 3352 ادام كوشىپ كەلگەن.
2024 جىلى پاۆلودار وبلىسىنا سىرتتان كەلەتىن قانداستار مەن قونىس اۋدارۋشىلاردى قابىلداۋعا 3505 ادامعا كۆوتا ءبولىنىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە قانداستارعا – 902, ىشكى قونىس اۋدارۋشىلارعا 2603 كۆوتا بولىنگەن.
«كوشىپ كەلۋشىلەردى وبلىستىڭ بارلىق قالاسى مەن اۋدانىندا (3 قالا, 10 اۋدان) ورنالاستىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. پاۆلودار وبلىسىنا مەديتسينا, ءبىلىم بەرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, قىزمەت كورسەتۋ جانە مادەنيەت سالالارىنا ماماندار قاجەت. مۇنى كوشى-قون بارىسىندا ەسكەرەتىن بولامىز. قونىس اۋدارۋشىلاردى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا 2023 جىلدان باستاپ تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ ءۇشىن باسپانا قۇنىنىڭ 50 پايىزىن قۇرايتىن, بىراق 4 ملن تەڭگەدەن اسپايتىن مولشەردە قارجىلىق كومەككە قۇقىعى بار ەكونوميكالىق ۇتقىرلىق سەرتيفيكاتى ەنگىزىلدى. جىل قورىتىندىسى بويىنشا پاۆلودار وبلىسىندا 542 وتباسىنا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ ءۇشىن ەكونوميكالىق ۇتقىرلىق سەرتيفيكاتتارى تولەندى», دەيدى ا.ديسيۋپوۆا.
بىلتىر تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 542 وتباسىنا ۇتقىرلىق سەرتيفيكاتى بەرىلىپتى. جالپى, كوشى-قون باعدارلاماسىنىڭ قاعيدالارى مەن تالاپتارى قونىس اۋدارىپ كەلىپ جاتقانداردىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىنداي-اق. جەرگىلىكتى جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارى ەڭبەكپەن قامتىپ, ءبىر جىلعا باسپاناسىن جالداپ بەرىپ, ءتىپتى يپوتەكاعا پاتەر السا, العاشقى جارناسىن دا تولەپ, ءتۇرلى كومەك قولدارىن سوزىپ وتىر.
وڭىرلىك ستاتيستيكا دەپارتامەنتى بىلتىر جەلتوقسان ايىندا پاۆلودار وبلىسىندا تۇرىپ جاتقان حالىقتىڭ سانى 754 369 ادامعا جەتكەنىن حابارلادى. 2023 جىلعى قاڭتار-قاراشا ايلارىندا حالىقتىڭ تابيعي ءوسىمى 2 839 ادامدى قۇراعان. مۇنداي وڭ وزگەرىس كەيىنگى جىلدارى كەڭىنەن بايقالىپ وتىر. كوشى-قون باعدارلاماسىنىڭ كەرەگەسى كەڭەيەر بولسا, تەرىسكەيدەگى حالىقتىڭ سانى بۇدان دا ەسەلەنە تۇسەرىنە ءشۇبامىز جوق.
پاۆلودار وبلىسى
