تاياۋ كۇندەرى شىمكەنت قالاسىندا بولعان ءبىر وقيعانى ايتا كەتسەك. قازىرگى كۇنى تانىسۋ بۇرىنعىداي كوزبە-كوز ەمەس, الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى جۇزەگە اساتىنى بەلگىلى. بۇل جولى دا جاستار «داستۇردەن» جاڭىلماي, ءبىر-ءبىرىن الدىمەن ۆيرتۋالدى الەمدە بىلىسكەن. قىز شىمكەنتتە, جىگىت بولسا جەر شالعايى – ماڭعىستاۋدا. بىراق ارادا مىڭداعان شاقىرىم قاشىقتىق جاتقانى بىلاي تۇرسىن, ءتىپتى قىزدىڭ پىكىرىن دە قاپەرگە الماعان سابازىڭ وعان ۇيلەنۋگە شەشىم قابىلدايدى.
وسى ويمەن شىرايلى قالاعا ات باسىن تىرەگەن ول تاڭعى ۋاقىتتا قىزدىڭ ديپلومالدى تاجىريبەدەن ءوتىپ جاتقان مەديتسينالىق مەكەمەگە كەلەدى. مەكەمەنىڭ انىقتاما بيۋروسىندا ءوزىن جەتكىزۋشى دەپ تانىستىرىپ, بويجەتكەنگە سىرتقا شىعۋىن وتىنگەن. قىز دالاعا شىققان بويدا ونى كۇشتەپ كولىككە وتىرعىزىپ, «ماڭعىستاۋ قايداسىڭ» دەپ تارتىپ وتىرعان.
پوليتسيا وقيعا تۋرالى حابار الا سالىسىمەن, جەدەل ىزدەستىرۋ شارالارىنا كىرىستى. «Toyota Alphard» كولىگىن ۇستاۋعا تۇران اۋداندىق پب-نىڭ جەدەل ۋاكىلدەرى جۇمىلدىرىلىپ, كورشى وڭىرلەرگە باعىتتاما جىبەرىلدى. قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە اۆتوكولىك جارتى تاۋلىك ىشىندە «الماتى – سامارا» تاس جولىندا, جالاعاش اۋلىنىڭ ماڭىندا ۇستالدى. بۇگىندە ەر ادام قاماۋعا الىنىپ, تەرگەۋ ارەكەتتەرى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
بۇدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن شىمكەنت قالالىق پروكۋراتۋراسىندا «قىز الىپ قاشۋعا» قاتىستى جاعدايلار تالقىلانعان جيىن وتكەن بولاتىن. قالا پروكۋرورى عابيت مۇقانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەسكىلىكتىڭ قالدىعى سانالاتىن «الىپ قاشۋ», قازىرگى تۇسىنىكپەن ايتقاندا «ادام ۇرلاۋ» وقيعالارى وڭىردە ءالى دە ازايماي تۇر. ماسەلەن كەيىنگى ەكى جىلدا وسىنداي 25 دەرەك تىركەلگەن. بۇل – ارينە تىركەلگەندەرى. كوبىنە-كوپ مۇنداي جاعدايلار دىتتەگەن جەرىنە جەتىپ, قىزدىڭ باسىنا ورامال جاۋىپ, كەلىن بولۋعا كوندىرۋمەن اياقتالاتىنى بەلگىلى.
بۇنى پروكۋرورلار دا راستايدى. ولاردىڭ مالىمەتىنشە, قىز الىپ قاشۋ بويىنشا قوزعالعان قىلمىستىق ىستەردىڭ كوبى سوتقا دەيىن جەتپەيدى. سەبەبى قالىڭدىقتار «كۇيەۋ جىگىتتىڭ» ۇيىنە ءوز ەركىمىزبەن كەلدىك دەپ ارىز جازعاندىقتان, قىلمىس قۇرامىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى ءىس توقتاتىلادى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي جاعدايدا, وكىنىشكە قاراي, كەيبىر جاس قىزداردى ۇيىنە قايتۋعا ۇيات بولادى دەپ, ەركىنەن تىس نەكەگە تۇرۋعا ماجبۇرلەيتىن كورىنەدى. عابيت مۇقانوۆ ومىرلىك اق نەكە الداۋ مەن زورلىق-زومبىلىقتان باستالماۋى كەرەك ەكەنىن ەسكەرتە كەلە: «الىپ قاشۋ – قاتە شەشىم. ءبىز جاستارعا جاۋاپكەرشىلىك پەن اق نەكەنى ناسيحاتتاۋىمىز كەرەك», دەيدى.
«كوبىنە-كوپ الىپ قاشۋ ارەكەتتەرىن ۇيلەنەتىن جىگىتتىڭ ءوزى عانا ەمەس, قاسىنداعى دوستارىمەن بىرلەسىپ جاسايتىنى بەلگىلى. ەگەر جاعدايدىڭ ارتى قىلمىستىق ءىس قوزعاۋعا الىپ باراتىن بولسا, تەك قىزدى ايەلدىككە العىسى كەلگەن جىگىت قانا ەمەس, ونىڭ قاسىنداعى كومەكشىلەرى دە جازاعا تارتىلاتىنىن كوبى تۇسىنبەيدى», دەيدى پروكۋرورلار.
«قىز الىپ قاشۋ ارەكەتتەرى ءمان-جايلارعا بايلانىستى ادامدى ۇرلاۋ (قىلمىستىق كودەكستىڭ 125-بابىمەن 15 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ قاراستىرىلعان) نەمەسە باس بوستاندىعىنان زاڭسىز ايىرۋ (قىلمىستىق كودەكستىڭ 126-بابى, 10 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ كوزدەگەن) دەپ سارالانۋى مۇمكىن. اتالعان باپتار بويىنشا قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى ىستەر جاريالى ايىپتاۋ iستەرi بولىپ ەسەپتەلەدى. مۇنداي جاعدايدا بۇل iستەر بويىنشا قىلمىستىق قۋدالاۋ جابiرلەنۋشiنiڭ شاعىم بەرگەن-بەرمەگەنىنە قاراماستان جۇزەگە اسىرىلادى», دەدى شىمكەنت قالاسىنىڭ پروكۋرورى عابيت مۇقانوۆ.
كەيىنگى ۋاقىتتا قوعامدا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق پروبلەماسى كوتەرىلىپ تۇرعاندا «قىز الىپ قاشۋدى» ءداستۇر ەمەس, قىلمىس دەپ سانايتىندار قاتارى دا ارتقان. اتا زاڭىمىز بويىنشا ەر مەن ايەلدىڭ قۇقىعى تەڭ. ەشكىم ەشكىمدى ءماجبۇرلى تۇردە ءوز دەگەنىنە كوندىرۋگە, ەركىنەن تىس الىپ قاشۋعا جول بەرىلمەيدى. ال نەكە ەكى جاقتىڭ كەلىسىمىمەن جۇزەگە اسۋعا ءتيىس. «نەكە (ەرلى-زايىپتىلىق) جانە وتباسى تۋرالى» زاڭنىڭ 9-بابى 1-تارماقشاسىندا «نەكە قيۋ (ەرلى-زايىپتى بولۋ) ءۇشىن نەكەگە وتىراتىن (ەرلى-زايىپتى بولاتىن) ەركەك پەن ايەلدىڭ ەرىكتى ءارى تولىق كەلىسىمى جانە ولاردىڭ نەكە (ەرلى-زايىپتىلىق) جاسىنا تولۋى قاجەت» دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلعان. ءبىز ايتىپ وتىرعان اڭگىمە قىزدى ەركىنەن تىس الىپ قاشۋ جاعدايلارى تۋرالى. ال قىزدىڭ كەلىسىمەن «الىپ قاشۋ», ارتىنشا ونىڭ اتا-اناسىنا حابار بەرۋ – باسقا اڭگىمە.
