ۇكىمەت • 06 اقپان, 2024

ۇكىمەتتە وسى ۋاقىتقا دەيىن قانشا پرەمەر-مينيستر اۋىستى؟

270 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا بۇعان دەيىن 11 پرەمەر-مينيستر بولعان. قازىر ولاردىڭ اراسىندا ءالى شەندى قىزمەتتە جۇرگەنى دە, سوتتالىپ كەتكەنى دە بار, دەپ جازادى Egemen.kz Massaget.kz سايتىنا سىلتەمە جاساپ. 

ۇكىمەتتە وسى ۋاقىتقا دەيىن قانشا پرەمەر-مينيستر اۋىستى؟

فوتو: https://primeminister.kz/

سەرگەي تەرەششەنكو تاۋەلسىزدىك العان 1991 جىلعى 16 جەلتوقساننان باستاپ 1994 جىلعا دەيىن باسقارعان. ول - قازاقستان تاريحىنداعى العاشقى پرەمەر-مينيستر. ساراپشى ايبار ولجاەۆتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, تەرەششەنكونىڭ كەزىندە ەكونوميكا ءتورت جىل بويى قاتارىنان قۇلاعان. ال قازاقستان تاريحىنداعى ەڭ ۇلكەن قۇلدىراۋ, مينۋس 12 پايىز 1994 جىلى بولعان.

ساياساتتاعى جۇمىسىنان كەيىن سەرگەي تەرەششەنكو كاسىپكەرلىك قىزمەتكە كەتكەن. ول جاڭا وندىرىستەر اشىپ, فەرمالار مەن سۋ ەلەكتر ستانتسيالارىن سالعان. ول بىلتىر 72 جاسىندا قايتىس بولدى. 

ەكىنشى پرەمەر شەتەلدە تۇرادى. قازاقستان تاريحىنداعى ەكىنشى پرەمەر-مينيستر - اكەجان قاجىگەلدين. ول 3 جىل, ياعني 1994-1997 جىلدار ارالىعىندا ۇكىمەت باسشىسى بولدى. ساراپشى ايبار ولجاەۆتىڭ پىكىرىنشە, قاجىگەلدين - ەلدى مينۋستان پليۋسكە شىعارعان العاشقى پرەمەر.

1998 جىلى ول پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا ءوز كانديداتۋراسىن ۇسىندى. كەيىن پارتيالاردىڭ قۇرامىنا ءوتىپ, توراعا قىزمەتىن دە اتقاردى. اشىق دەرەككوز مالىمەتىنە سۇيەنسەك, 1999 جىلى وعان حالىقارالىق ىزدەۋ جاريالاندى.

سونىمەن قاتار دەرەكتەردە ونىڭ 20 جىلدان اسا ۋاقىت بويى ۇلىبريتانيادا تۇرىپ جاتقانى ايتىلادى. دەگەنمەن بۇرىنعى ۇكىمەت باسشىسى ءالى كۇنگە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى قازاقستان تۋرالى پىكىرىن ءبىلدىرىپ تۇرادى.

ءۇشىنشى پرەمەر دە قايتىس بولعان. قازاقستان تاريحىنداعى ءۇشىنشى پرەمەر-مينيستر - نۇرلان بالعىمباەۆ. ول 2015 جىلى 68 جاسىندا اتىراۋ قالاسىندا قايتىس بولدى. 

ءتورتىنشى پرەمەر - قازىرگى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ 1999-2002 جىلدار ارالىعىندا پرەمەر-مينيستر قىزمەتىن اتقاردى. توقاەۆ 2019 جىلى پرەزيدەنت بولىپ تاعايىندالدى. ساراپشى ايبار ولجاەۆتىڭ ايتۋىنشا, قاسىم-جومارت توقاەۆ تاۋەلسىز ەل تاريحىندا ەكونوميكانىڭ ءبىر جىلدىق ءوسۋ قارقىنىن 10 پايىزدان اسىرعان العاشقى پرەمەر بولدى.

بەسىنشى پرەمەر ەڭ از ۋاقىت وتىرعان. 2002-2003 جىلدار ۇكىمەت باسشىلىعىنا يمانعالي تاسماعامبەتوۆ كەلدى. 

بىلتىر يمانعالي تاسماعامبەتوۆ ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى قىزمەتىنە كىرىستى. ال بۇعان دەيىن رەسەيدە ەلشى بولدى.

التىنشى پرەمەر شقو-نى دا, ۇكىمەتتى دە ۇزاعىراق باسقارعان. دانيال احمەتوۆ 2003-2007 جىلدار ارالىعىندا پرەمەر-مينيستر بولدى.

بىلتىر 16 ماۋسىمدا دانيال احمەتوۆ شقو اكىمى قىزمەتىنەن بوساتىلدى. ول 2014 جىلعى قاراشادان باستاپ شقو اكىمى قىزمەتىنە تاعايىندالعان ەدى. دانيال احمەتوۆ قازىر جەڭىل اتلەتيكا فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى بولىپ وتىر.

جەتىنشى پرەمەر سوتتالىپ كەتكەن. كارىم ءماسىموۆ 2007-2012, 2014-2016 جىلدار ارالىعىندا قازاقستان ۇكىمەتىن باسقاردى. الايدا ول قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن سوتتالدى. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ باسشىسى قىزمەتىن اتقارعان كارىم ماسىموۆكە بىلتىر 24 ساۋىردە استانانىڭ قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق سوتى ۇكىم شىعارعان بولاتىن. 

سوت ءىستى «اسا قۇپيا» دەگەن بەلگىمەن قارادى. كارىم ءماسىموۆ قر قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 175-بابىنىڭ 1-بولىگى, 179-بابىنىڭ 3-بولىگى, 362-بابىنىڭ 4-بولىگىنىڭ 3-تارماعى بويىنشا كىنالى دەپ تانىلىپ, 18 جىل باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. سونىمەن بىرگە مەملەكەتتىك قىزمەتتە ءومىر بويى قىزمەت ەتە المايدى جانە مۇلكى تاركىلەنەدى. كارىم ءماسىموۆ گەنەرال شەنى مەن مەملەكەتتىك ناگرادالارىنان دا ايىرىلدى. 

سەگىزىنشى پرەمەر دە جازاسىن وتەپ شىققان. سەرىك احمەتوۆ 2012-2014 جىلدار ارالىعىندا پرەمەر-مينيستر بولدى.

احمەتوۆ تە سوتتى بولعان ەدى. ەكس-پرەمەر مينيسترگە قاتىستى ءىس 2015 جىلدىڭ 10 تامىزىندا باستالعان بولاتىن. ناتيجەسىندە سەرىك احمەتوۆ 10 جىلعا سوتتالدى.

ال بىرنەشە ايدان سوڭ سەرىك احمەتوۆتىڭ كەلتىرىلگەن شىعىندى وتەگەنى - قازىناعا 430 ميلليون تەڭگەدەن اسا اقشا تولەگەنى بەلگىلى بولدى. كەيىنىرەك ەكس-پرەمەردىڭ جاقىندارى مەن دوستارى مەملەكەتكە تاعى ەكى ميلليارد تەڭگە تولەدى. سوت وسىنىڭ بارلىعى ەسكەرە وتىرىپ, سوتتالعان سەرىك احمەتوۆتىڭ جازاسىن 10 جىلدان 8 جىلعا قىسقارتتى. وسىلايشا سەرىك احمەتوۆ 2017 جىلدىڭ 21 قىركۇيەگىندە بوستاندىققا شىقتى.

توعىزىنشى پرەمەر شەندى قىزمەتتە. باقىتجان ساعىنتاەۆ 2016-2019 جىلدار ارالىعىندا ۇكىمەتتى باسقاردى. جۋىردا باقىتجان ساعىنتاەۆ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ توراعاسى قىزمەتىنە سايلاندى. بۇل تۋرالى رف پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستە ايتتى. بۇعان دەيىن ساعىنتاەۆ الماتى قالاسىنىڭ اكىمى قىزمەتىن اتقاردى.

ونىنشى پرەمەر شەتەلدە ءجيى كوزگە ءتۇسىپ ءجۇر. اسقار مامين 2019-2022 جىلدار ارالىعىندا ۇكىمەتتى باسقاردى. قازىر ول الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى شەتەلدەن ءجيى كوزگە تۇسەدى. ماسەلەن, بۇعان دەيىن تاشكەنتتەگى ماراپاتتاۋ سالتاناتتارىنىڭ بىرىندە ءجۇردى.

ال كەيىن فۋتبول فەدەراتسياسىنىڭ ەكس-پرەزيدەنتى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ پەن ەكس پرەمەر-مينيستر اسقار مامين ىستانبۇلدا وتكەن چەمپيوندار ليگاسىندا جۇرگەن جەرىنەن كوزگە ءتۇستى. ودان كەيىن تاعى دا پرەمەر-ءمينيستردىڭ تۇركيا ەلىندە جۇرگەنى جايلى ۆيدەو الەۋمەتتىك جەلىدە تاراپ كەتتى.

ون ءبىرىنشى پرەمەر-مينيستر - ءاليحان سمايىلوۆ. ول 2022-2024 جىلدار ارالىعىندا ۇكىمەتتى باسقارىپ, كەشە وتستاۆكاعا كەتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار