فوتو: اشىق دەرەككوز
– دايىندىق قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟
− 12 قاڭتاردان بەرى وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن قىرعىزستاننىڭ بوزتەرى بازاسىندا وتكىزىپ جاتىرمىز. ناۋرىز ايىنا دەيىن وسى ەلدە بولامىز.
– پاريج پاراليمپياداسىنان التىن الادى دەپ سەنگەن ساڭلاقتىڭ ءبىرى ءوزىڭ.
– ءۇمىتتى اقتاۋعا بارىمدى سالامىن. ەكى قاشىقتىقتا سىنعا ءتۇسىپ, ەلىمە پاراليمپيادانىڭ التىن مەدالىن تارتۋ ەتكىم كەلەدى. ءارى سول مەجەگە جەتۋ ءۇشىن بارىمىزدى سالىپ, الاڭسىز جاتتىعۋ جاساپ ءجۇرمىز.
– توكيو پاراليمپياداسىندا سىرقات كەدەرگى بولعانىن ايتىپ ەدىڭ. دەسە دە جاپونيا جەرىنەن قولا مەدالمەن ورالدىڭ.
– «جاۋ كەتكەن سوڭ قىلىشىڭدى تاسقا شاپ» دەيدى عوي. توكيو پاراليمپياداسى قارساڭىندا ءبىزدى تىم كەش وقشاۋلاپ قويدى ما دەپ پايىمدايمىن. سەبەبى توكيو تورىندەگى ءتورت جىلدىق دودانىڭ باستالۋىنا ءبىر اي ۋاقىت قالعاندا عانا ءبىزدى وقشاۋلادى. بىراق مەن وعان دەيىن-اق كوۆيد كەسەلىن جۇقتىرىپ العان ەكەم. كوماندانى تۇگەل وقشاۋلاپ ۇستاعانعا دەيىن مەن عانا ەمەس, جەكە باپكەرىم دە كوروناۆيرۋس كەسەلىنە شالدىعىپتى. ودان كەيىن وقشاۋلانىپ قورعانۋدىڭ اسا پايداسى بولعان جوق. اپتا سايىن ەكى مارتە سىناما تاپسىرامىز – وڭ ناتيجە كورسەتەدى. جاتتىعۋدىڭ دا ءمانى كەتتى, توكيوعا بارماي قالۋىمىز مۇمكىن ەدى. باستى ۋايىم سىناما قورىتىندىسى بولدى. تەك ۇشۋعا ءۇش كۇن قالعاندا عانا سىناما تەرىس ناتيجە كورسەتىپ, ساپارعا اتتاندىق. راسىن ايتۋ كەرەك, توكيو پاراليمپياداسىنا تىڭعىلىقتى ازىرلىك جۇرگىزىپ باردىم دەمەيمىن. كارانتين كەزىندە كوۆيد جۇقتىرىپ العانىمىز وراسان كەدەرگىسىن كەلتىردى. و باستا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانىم انىقتالعان سوڭ الاڭ كوڭىلمەن ءجۇرىپ جاتتىعۋدى ەمەس, سىرقاتتان ساقايىپ قۇلان-تازا ايىعۋدى ويلادىق. باپكەرىمىز ساتتار ەرعالي ۇلى دارىگەرلەرگە قاراتىپ, بىلىكتىلىگىنىڭ ارقاسىندا ءدارى-دارمەك بەرىپ, ەم-دومىن جاساپ جازىلدىم. وسىلاي الاڭ كوڭىلمەن ءجۇرىپ, جاتتىعۋدىڭ دا ءمانى كەتىپ بارعاندا بۇيىرعانى قولا مەدال بولدى.
– ازيا قۇرلىعىنداعى قارسىلاستارىڭنىڭ الەۋەتىن بىلتىر كۇزدە حانچجوۋدا وتكەن پارا ازيا ويىندارىندا كوردىڭ. پاريج پاراليمپياداسىندا الەمنىڭ تەگەۋرىندى جۇزگىشتەرىمەن بايگەگە تۇسەسىڭ.
– پارا ازيا ويىندارىنان التىن مەدال الدىم دەپ قارسىلاستارعا مۇرىن شۇيىرۋگە بولمايدى. مىناۋ وسال, اناۋ ءالسىز دەپ دە باعالاۋ ادىلەتتى ەمەس سپورتتا. كەشە كوپتىڭ كوزىنە تۇسە قويماعان سپورشى ەرتەڭ ايتۋلى دودالاردا توپ جارادى. دەسە دە الەمدىك رەيتينگتە كوش باستاپ نەمىس جۇزگىشى تۇر. ودان كەيىن مەن ەكىنشى ساتىدامىن. جەڭىستىڭ كىلتى – ەڭبەكتە. ەرىنبەي جاتتىعىپ, ەلدىڭ نامىسى سىنالاتىن سايىستا ەڭسەمىزدى ەڭكەيتپەۋ ءۇشىن بارىمىزدى سالۋىمىز كەرەك.
– بالا كۇنىڭدە اياعىڭ سىنىپتى, كوزىڭنىڭ كورۋ قابىلەتى قاي كەزدەن تومەندەدى؟
– كوزدىڭ كەسەلى ءبىزدىڭ تۇقىمدا بار. بالا كۇنىمنەن كورۋ قابىلەتىم تومەن بولدى. ەسەيگەندە ءتىپتى كۇشەيدى. سپورتپەن كاسىبي شۇعىلدانعان كەزەڭدە اۋىر جاتتىعۋ جاسايسىڭ, سۋعا جۇزەسىڭ, مۇنىڭ بارلىعى دا كوزدىڭ كورۋ قابىلەتىنە كەرى اسەر ەتتى. ال ەندى اياعىمدى بالا كەزىمدە اۋلادا ويناپ ءجۇرىپ, سىرعاناقتان قۇلاپ سىندىرىپ الدىم.
– سۋداعى سپورت تۇرلەرى ءبىزدىڭ ەلدە جالپىحالىقتىق سيپات الماۋىنا نە سەبەپ دەپ پايىمدايسىڭ؟
– مەنتاليتەت قابىلداي المايتىن شىعار. قازاقتىڭ قانىنا بەلدەسۋ, جۇدىرىقتاسۋ جاقىن دەپ كۇرەس, بوكسقا ءۇيىرمىز. فۋتبول ۇيىرمەسىنە بەرگىمىز كەلەدى بالامىزدى. ال ءسىز ايتقانداي سۋ سپورتى ونىڭ ىشىندە ءجۇزۋدىڭ پايداسى ۇشان-تەڭىز ەكەنىن جەتە تۇيسىنە الماي تۇرمىز. سپورتشى جاستايىنان سۋدا وسسە, ءجۇزۋدى بىلسە, ەسەيگەن سوڭ كەز-كەلگەن سپورتقا اۋىسقاندا كەڭ تىنىستاۋىنا مۇمكىندىگى زور بولادى. سەبەبى ءجۇزۋ – ادامنىڭ تىنىس جۇيەسىن شيراتادى. تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى جۇزۋدەن ءبىر سپورتشى بىرنەشە قاشىقتىقتا سايىسقا ءتۇسىپ جۇلدەگە تالاسا الادى. مىسالى ايگىلى امەريكالىق جۇزگىش مايكل فەلپس. جازعى وليمپيادا ويىندارىنا بىرنەشە رەت قاتىسىپ, ءبىر ءوزى 22 التىن مەدال يەلەندى. فەلپس دوداعا تۇسكەن ساتتەن-اق اقش ايباتتانىپ شىعا كەلەتىن. ويتكەنى ءبىر ءوزى بىرنەشە التىن مەدال ولجالايدى. جۇگىرۋ سپورتىندا دا سونداي. جەڭىل اتلەت بىرنەشە قاشىقتىقتا سىنعا تۇسە الادى. ساننان گورى ساپاعا جۇمىس ىستەيمىز دەسەك سپورتتىڭ وسىنداي تۇرلەرىن تۇلەتۋگە كۇش سالعانىمىز ءجون. وسى ۇعىم-تۇسىنىكتى مۇقىم ەل زەردەسىنە توقىعاندا عانا ءجۇزۋ سپورتى كەڭ تارالاتىن شىعار.
فوتو: paralympic.kz
– دۇرىس-اق, دەسە دە ءدال كۇرەس نە بولماسا بوكس سەكىلدى ءجۇزۋدى جاپپاي ۇيرەتۋگە ءبىزدىڭ ينفراقۇرىلىم كوتەرە مە؟ جەتىسپەيدى عوي.
– ارينە ول جاعى دا بار, ەل بولىپ كوڭىل بولەمىز دەسەك ءجۇزۋ كەشەندەرىن دە كوپتەپ سالۋ قولعا الىنادى دەپ ويلايمىن. جاڭا ساپا دەگەندى بەكەر ايتقام جوق. جالپى وليمپيادا ويىندارىندا ەلدەردىڭ كورسەتكىشى سپورتشىلاردىڭ جەڭىپ العان التىن مەدالىمەن قۇندى, سوعان قاراي سارالانادى. مىسالى سوڭعى وتكەن توكيو جازعى وليمپياداسىنىڭ قورىتىندىسىن قاراڭىز. 27 سپورت تۇرىنەن 96 سپورتشى قاتىسىپ, 8 قولا مەدالدى مىسە تۇتتىق. ءبىزدىڭ الدىمىزدى وراپ, 1 التىن مەدال يەلەنگەن بەرمۋد, فيدجي, ەستونيا, پۋەرتو-ريكو ەلدەرى جوعارى شىعىپ كەتتى. ءتىپتى تۇركمەنستاننىڭ سپورتشىلارى مىنەز تانىتىپ, 1 كۇمىس, 1 قولا مەدالمەن باسىم تۇردى. فەلپس سىندى ساڭلاقتى وسىرگەن اقش ەلىنىڭ سپورتشىلارى توكيو تورىنەن 39 التىن مەدال ەنشىلەسە, سونىڭ كوپشىلىگىن ءجۇزۋ سپورتىنان الدى. جالپىكوماندالىق ەسەپتە 8 قولا مەدالمەن ءبىز 82-ورىندى مىسە تۇتتىق. 8 قولا جۇلدە دەگەننەن ەسكە تۇسەدى, 2008 جىلى بەيجىڭدە وتكەن جازعى وليمپيادا ويىندارىندا امەريكالىق جۇزگىش ايگىلى مايكل فەلپس ءبىر ءوزى 8 التىن مەدال ولجالادى. سپورتتىڭ جىلناماسىنا اتىن قاشاپ كەتكەن ساڭلاقتىڭ بيىگىنە جاقىن-جۋىقتا ەكىنىڭ ءبىرى شىعا المايتىن شىعار. مۇنىڭ ءبارىن نە ءۇشىن ايتىپ وتىرمىن؟ جالعان اتاق, داۋرىقپا داڭق دارەجەمىزدى تۇسىرمەسە جاقسارتپايدى. جالپىحالىقتىق سيپات العان, كوپشىلىكتىڭ كوڭىلى قۇلايتىن سپورت تۇرلەرىن دامىتۋعا قارسى ەمەسپىن, بىراق ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن سالماقتاي بىلگەن ءجون دەر ەدىم. 180 سپورت ءتۇرىن دامىتامىز دەپ جالاڭ كەۋدەمىزدى سوعىپ جۇرە بەرسەك كورسەتكىش تە قۇلدىرايدى.
ءجۇزۋ سپورتىنا قاتىستى مىنا جايتتى ەسكە سالعىم كەلەدى. بالا جەتكىنشەك شاعىندا ءجۇزۋدى بىلسە, كەز-كەلگەن سپورتقا تەز بەيىمدەلىپ كەتەدى. ايگىلى بوكسشى اعايىندى كليچكولار دا بوكسقا اۋىسپاس بۇرىن جۇزۋمەن شۇعىلدانىپ, سپورت شەبەرى ءنورماتيۆىن ورىنداعان. كەيىن كاسىپقوي بوكستا جارقىراپ كورىنىپ, چەمپيوندىق بەلبەۋدى يەلەندى. مۇنداي مىسالدى كوپتەپ تىزە بەرۋگە بولادى.
– توكيو پاراليمپياداسىندا سىرقاتىڭ سەبەپ بولدى. الدا ءپاريجدىڭ دوداسى تۇر.
– قىرعىزستانداعى وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنان كەيىن بىرنەشە حالىقارالىق تۋرنير بار. ناۋرىز ايىندا يتاليادا, ماۋسىمدا فرانتسيادا دوداعا قاتىسۋىمىز مۇمكىن, دايىندىقتى باعامداۋ ءۇشىن. ودان كەيىن پاريج پاراليمپياداسى. ەلىمدى التىن مەدالمەن قۋانتقىم كەلەدى, كولدەنەڭ كەدەرگى كيلىگىپ كەتپەسە ەكەن دەپ تىلەپ ءجۇرمىن. ءوزىمنىڭ قولايىما ءدوپ كەلەتىن 100 مەترگە براسس ادىسىمەن جۇزۋدەن پاريج پاراليمپياداسىنىڭ التىن مەدالىن الۋعا بارىمدى سالامىن. ءۇش جىل بۇرىنعى سايىستا كوروناۆيرۋستى سىلتاۋ ەتتىك. ەندى اياناتىن ەشتەڭە جوق.
