قوعام • 30 قاڭتار, 2024

«بيىل 200-دەن اسا كىتاپ شىعارامىز»

334 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىندە ەلىمىزدە 300-گە جۋىق باسپا مەن 800-گە تارتا باسپاحانا جۇمىس ىستەيدى. سان ءتۇرلى باسپادان ءار جىلدارى مىڭ ءتۇرلى كىتاپ باسىلىپ شىعادى. وقتا-تەكتە وتەتىن جارمەڭكەلەردە بولماسا, قاي جەردەن قانداي كىتاپ شىعىپ جاتقانىن بىلمەيمىز. وسى رەتتە «فوليانت» باسپاسىنان بيىلعى جوسپارى مەن وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىن سۇراپ كوردىك.

«بيىل 200-دەن اسا كىتاپ شىعارامىز»

كىتاپ دۇكەندەرىنە ءجيى باس سۇعا­تىن وقىرمان بۇل باسپانى جاقسى بىلەدى. باسپا قازاق جازۋ­شى­لارىنىڭ تاڭداۋلى شىعار­­م­الارىن, الەم ادەبيەتىنىڭ وزىق تۋىن­دىلارىن قازاق تىلىندە ۇسى­نا وتىرىپ, وقىرمانداردىڭ ۇز­دىك شىعارمالاردى انا تىلىندە وقۋى­نا ۇلەس قوسىپ كەلەدى. «فو­ليانت» باسپاسىنىڭ باس رەداكتورى فاريدا توباشالوۆا 2023 جىل ۇجىم ءۇشىن تابىستى بولعانىن ايتادى.

«باسپامىزدىڭ كىتاپ قور­جى­نى قازاق تىلىندەگى 150 كىتاپ­پەن تولىقتى. ونىڭ 60-قا جۋى­عى – كوركەم ادەبيەت, 70-ءى – بالا­لار­عا ارنالعان, 20-سى نون-فيكشن جانرىنداعى كىتاپتار. اتاپ وتسەك, اين رەندتىڭ 3 كىتاپ­تان تۇراتىن «اتلانت سىلكىندى» اتتى انتيۋتوپيالىق رومانىن اعىلشىن تىلىنەن اۋدارىپ شى­عاردىق. سونىمەن قاتار ماريو پيۋزونىڭ «وكىل اكە», نەمىس عالىمى روبەرت كيندلەردىڭ «ستا­ليندىك كوشپەندىلەر», گرەگوري دەۆيد روبەرتستىڭ «شانتارام», مارگارەت ميتچەللدىڭ «جەل وتىن­دەگى تاعدىرلار», رەماركتىڭ «سالتانات قاقپاسى» سياقتى الەم­گە تانىمال تۋىندىلار قا­زاق تىلىندە باسىلىپ شىقتى. بالا­لارعا بازارلىق رەتىندە بايانعالي ءالىمجانوۆتىڭ «400 ءتاتتى تاقپاعى» مەن كەڭەس وراز­بەك ۇلىنىڭ «تۇران باھا­دۇرلە­رى نەمەسە ەر, بي, ناردىڭ ەر­لىك جورىقتارى» اتتى كىتاپتارى دا جاس وقىرمانعا ۇسىنىلدى», دەي­دى باس رەداكتور.

مۇنداعى كوركەم ادەبيەتتىڭ ءوزى ء«سوز-مارجان», «الەمدىك كلاسسيكا», «ۇزدىك شەتەل ادەبيەتى», «ۇزدىك بەستسەللەر», «نوبەل سىي­لىعىنىڭ يەگەرى», «التىن تامىر», «شىتىرمان وقيعالار», «الەمدىك دەتەكتيۆ شەبەرلەرى», «بۇگىنگى پروزا» اتتى 9 سەريامەن شىعادى.

«ال بيىلعى جوسپارعا كەلسەك, وسى جىلى 200-دەن اسا كى­تاپ شىعارۋدى كوزدەپ وتىرمىز. اسىرەسە بالالار ادەبيەتىنە ۇلكەن ءمان بەرىپ وتىرمىز. سون­دىقتان قازاق بالالار جازۋشىلارى­نىڭ شىعارمالارىن كوپتەپ شى­عارۋ ماقساتىندا «قازاق بالالار ادەبيەتى» اتتى جاڭا سەريانى قولعا الدىق. بۇل سەريامەن س.بەگا­لين, ب.سوقپاقباەۆ, س.مۇراتبەكوۆ, س.ءجۇ­نىسوۆ, ت.رىمجانوۆ سىندى جازۋشىلاردىڭ شى­عارمالارىن جاڭا فورماتتا, ەرەكشە ديزاينمەن شىعارامىز. سونداي-اق جاڭا اۆتور ءامىر شىڭ­عىسحاننىڭ «زامان. كەنتاۆردىڭ با­سىنان كەشكەندەرى» اتتى فان­تاس­­تيكالىق حيكاياتى جاقىندا وقىر­مانعا ۇسىنىلادى», دەدى ف.توباشالوۆا.

سونداي-اق ول بىلتىر جاس جا­زۋ­شىلاردى قولداۋ ماقسا­تىن­دا «بۇگىنگى پروزا» اتتى جاڭا سەريا اشىلىپ, جادىرا شا­مۇ­راتوۆانىڭ «ساندىق», الىشەر راحاتتىڭ «ماحابباتىم – سon­stant. پاراللەل» روماندارى شىق­قانىن اتاپ ءوتتى. بيىل دا وسى سەريا جالعاسىپ, ۇلاربەك دالەي, قاناعات ابىلقايىر, باقىتگۇل سار­مەكوۆا, ميرا شۇيىنشاليە­ۆا, قويشىبەك مۇباراك, ەسبول نۇراحمەت, اياگۇل مانتاي, ەربولات ابىكەن, باسقا دا جازۋشىلار­دىڭ كىتاپتارى جارىق كورمەك.

«قازاق ادەبيەتىنىڭ وزىق تۋىن­دىلارى مەن قازاق مادە­نيەتى تۋرالى كىتاپتاردى باسىپ­ شىعارۋعا ارنالعان تاعى ءبىر جاڭا جوبانى قولعا الدىق. جوبا اياسىندا ۇلتىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرى, ادەت-عۇرپى, تانىمى, ءتىلى مەن ءدىلى جايىندا اق­پاراتتىق-تانىمدىق كىتاپتار مەن قازاقتىڭ ءتول ادەبيەتىنىڭ پروزا-پوەزيالىق تۋىندىلارى جارىق كورەدى. ءوز وقىر­مان­دارىمىز بەن شەتەلدىكتەرگە دە قازاق حالقىن «ەتنوس» رەتىندە تانىتۋ ماقساتىندا كىتاپتاردى قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلىندە باسىپ شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەيدى باس رەداكتور.

اتالعان جوبا اياسىندا شىعا­تىن «قازاق قازىناسى» سەرياسىندا قازاقتىڭ ماتەريالدىق جانە رۋحاني مادەنيەتى تۋرالى كەڭىنەن باياندايتىن بولات بوپاي ۇلى­نىڭ «قازاق كادەسى», «كيىز ءۇي – عالام مودەلى», «قازاق مىنەزى» جانە باسقا دا قۇندى كىتاپتار باسىلىپ شىعادى. بەلگىلى ەتنوگراف اقسەلەۋ سەيدىمبەكتىڭ بىرنەشە كىتابى, قازاق كلاسسيك جازۋشىلارىنىڭ شىعارمالارىن اعىلشىن تىلىندە شىعارۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.

سونىمەن قاتار بەلگىلى قا­لام­گەرلەردىڭ مەرەيتويى دا ەلەۋ­سىز قالمايدى. بيىل جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلىنىڭ تۋعانىنا 135 جىل, ءسابيت دونەنتاي ۇلىنا 130 جىل تولادى. وسىعان وراي باس­پا­دان ج.ايماۋىت ۇلىنىڭ «قارت­قوجا», س.دونەنتاي ۇلىنىڭ «كور­كەمتاي» شىعارمالارىن باسىلىپ شىقپاق.

ايتا كەتەيىك, «فوليانت» ­باس­­پاسى جىلدا ەلوردا تورىندە «Eurasian Book Fair» ەۋرازيا­لىق حالىقارالىق كىتاپ كورمە-جار­مەڭكەسىن ۇيىمداستىرادى. كورمە الىس-جاقىن شەتەلدەردەن – تۇركيا, قىتاي, رەسەي, باسقا دا ەلدەر مەن وتاندىق باسپالاردى جانە كىتاپ دۇكەندەرىن ءبىر الاڭ­عا بىرىكتىرۋدى, ەلدەگى باسپا ءىسى يندۋسترياسىن دامىتۋدى كوزدەيدى. اتالعان كورمە بيىل 17-21 ءساۋىر ارالىعىندا 6-رەت وتكەلى وتىر. 

سوڭعى جاڭالىقتار