جادىگەر • 24 قاڭتار, 2024

باۋكەڭنىڭ كوڭىل ايتۋى

3561 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

1973 جىلدىڭ 18 ساۋىرىندە جازۋشى, قوعام قاي­رات­كەرى, اكادەميك ءسابيت مۇقانوۆ 73 جاسىندا الماتى قالا­سىندا دۇنيەدەن ءوتتى.

باۋكەڭنىڭ كوڭىل ايتۋى

ء«سابيتتىڭ ءومىرى مەن ەڭبەگى جازۋشى­نىڭ ءبىر باسىنىڭ ەرەكشەلىگىن عانا بايان ەتپەيدى. ول قازاق ادەبيەتىنىڭ تاريحىن­داعى اسا كۇردەلى ءداۋىردىڭ وسكەن جولىن, ىزدەنگەن مۇددەسىنە جەتكەن ءورىسىن دە بايان ەتەدى», دەپ زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ ايتقانداي, سابەڭ ءسوز جوق ءوز ءداۋىرىنىڭ تارلان قالامگەرى بولعانى انىق. كوزى تىرىسىندە بيىك­تەن ءتۇسىپ كورگەن جوق. جارىقتىق ءومى­رىنىڭ سوڭىندا دا سول بيىكتى اڭسا­عان ەكەن.

«كادىمگى ءسابيت مۇقانوۆ» اتتى ەستە­لىكتەر جيناعىندا ورىس جازۋ­شى­سى الەكسەي براگين, ناۋقاسى مەڭ­دەپ ءسوۆميننىڭ اۋرۋحاناسىندا جاتقان سابەڭنىڭ القىمىنا اجال تىرەلىپ, باقيعا اتتانار شاقتا جارى ماريامعا ايتقان سوڭعى ءسوزىن كەل­تىرەدى. ء«ماريام مەنى قايدا ءتۇسى­رىپ بارادى مىنالار؟ مەن تومەنگە ەمەس, تاۋعا شىققىم كەلەدى», دەپتى مار­­قۇم («كادىمگى ءسابيت مۇقانوۆ». ەستە­لىك­تەر جي­ناعى (قۇراستىرعان: س.شاي­مەر­دەنوۆ, ق.ەرگوبەكوۆ). – الماتى: جازۋشى, 1984. 295-ب).

زامانداسى عابيت مۇسىرەپوۆ ايت­قان­داي, ونىڭ دارىنىنىڭ قاينار كوزى – حالىقتىڭ قالىڭ ورتاسى مەن قازاق­تىڭ كەڭ بايتاق دالاسى ەدى. سوندىقتان دا شىعار ونىڭ ءولىمى كۇللى بۇقارا­نى قاي­عىرتتى. جازۋشىنىڭ قازاسى حا­قىندا «سوتسياليستىك قازاقستان» گازە­تىندە 1973 جىل, 20 ءساۋىر, №93 سا­نى رەسمي قازا­ناما جاريالانىپ, وعان قازاقستان كومپارتيا­سى ورتا­­لىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى سەكرەتارى د.ا.قوناەۆتان باس­تاپ, بارلىق رەسپۋب­ليكا دارگەيىندەگى اتقامىنەرلەر كوڭىل ايتىپتى.

گازەتتىڭ كەلەسى كۇنگى (21 ءساۋىر, №94) سانىندا اقىن عافۋ قايىربەكوۆتىڭ جوق­تاۋ جىرى جاريالانىپتى. وندا:

«كوزىم كۇيىپ بارادى جاستان مەنىڭ,

تاعدىر شىركىن, تاس پا ەدىڭ, تاستان با ەدىڭ,

قايران سابە, سۋىماي جاتىر ءالى,

تابانىڭمەن كەپ-كەشە باسقان جەرىڭ.

 

ارقاشان دا داڭقىڭ بار سوعان سەنبەك,

قالدىردىڭ سەن باي مۇرا, ەرەن ەڭبەك,

تومدارىڭدى قولتىقتاپ بارا جاتقان,

سان ۇرپاقتىڭ جۇرەگى سوعار سەن دەپ...»

دەپ جازىلىپتى.

وسىلاي الماتىلىقتار شەجىرە-جازۋشى ءسابيت مۇقانوۆتى 21 ءساۋىر كۇنى اقتىق ساپارعا شىعارىپ سالادى. بىراق بۇل شارۋانىڭ ىشىندە قاھارمان اتامىز باۋىرجان مومىش ۇلى بولا الماپتى. سەبەبى سىرقاتتانىپ, اۋرۋحانادا جاتقان. سويتسە دە, جازۋشىنىڭ جارىنا حات جازىپ, كوڭىل ايتقان ەكەن. حاتتا: «قادىرلى جەڭگەم ءماريام, قاراقتارىم بالالار! ابزال اعام ساكەڭنىڭ الىس ساپار سالعانىنا قاتتى قايعىرىپ جاتىرمىن. باسىنا بارۋىما دوكتورلار رۋحسات ەتپەي وتىر. اۋىر قايعىلارىڭىزعا ورتاقپىن. ورنى تولماس ابزال اعامنىڭ جاتقان جەرى تورقا بولسىن. ب.مومىش ۇلى. 20.04.73 ج. بولنيتسا».

بۇل جادىگەر قازىر س.مۇقانوۆ پەن ع.مۇسىرەپوۆتىڭ ادەبي-مەموريالدىق مۋ­زەي كەشەنىنىڭ قورىندا ساقتاۋلى تۇر. مۋزەي قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنا قارا­عاندا, بۇل حات-جادىگەردى جارىنىڭ قۇجات-قاعازدارىمەن بىرگە ءماريام مۇقانوۆا تاپسىرىپتى. 

سوڭعى جاڭالىقتار