ايبىن • 19 قاڭتار, 2024

جاۋىنگەردى شىڭداۋ مەكتەبى

180 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

قارۋلى كۇشتەردە تاربيە جۇمىسى ورگاندارىنىڭ تاريحى 1993 جىلعى 19 قاڭتاردان باستاۋ الادى. سول كۇنى پرەزيدەنت جارلىعىمەن كومانديرلەردىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارلارى ينس­تيتۋتى قۇرىلعان بولاتىن.

جاۋىنگەردى شىڭداۋ مەكتەبى

تاربيەشى وفيتسەرلەردىڭ بۇگىنگى قىز­مەتى مەن تىنىس-تىرشىلىگى تۋرالى قور­عانىس مينيسترلىگى تاربيە جانە يدەو­لو­­گيالىق جۇمىستار دەپارتامەنتىنىڭ باس­شىسى, ادىلەت پولكوۆنيگى تىلەۋحان باسقوجاەۆ ايتىپ بەردى. «اسكەري ورتادا «كوماندير ماجبۇرلەيدى, ال «زامپوليت» مۇنىڭ نە ءۇشىن قاجەت ەكەنىن تۇسىندىرەدى» دەگەن قالىپتاسقان قاعيدا بار. سونىمەن بىرگە ولاردىڭ «ساربازدار مەن وفي­تسەر جانىنىڭ ينجەنەرى» دەپ اتالۋى دا كەزدەيسوقتىق ەمەس. تاربيە جونىندەگى ورىنباسارلار سىندارلى ساتتە جەكە قۇ­رامنىڭ مورالدىق-پسيحولوگيالىق دايىندىعىمەن اينالىسادى. ال ۇرىس قيمىلدارى كەزىندە ولارعا ۇلكەن ساياسي جۇمىس جۇكتەلەدى», دەيدى ول.

ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى ساپتاعى سار­باز­داردىڭ ازاماتتىق قوعامعا قان­داي جۇكپەن ورالاتىندىعى دا تار­­بيە­شى وفي­تسەرلەرگە بايلانىستى. اس­كە­ري بولىم­دەردىڭ, قۇرامالاردىڭ جاۋىن­­گەر­لىك دايىندىق دارەجەسى, جەكە قۇ­رام­نىڭ مورالدىق دەڭگەيى مەن جاۋىن­گەر­لىك بەلسەندىلىگى تاربيە جۇمى­سىن ۇيىمداس­تىرۋدىڭ ساپاسىنا تىكەلەي قاتىستى.

«تاربيە جانە يدەولوگيالىق جۇمىس جونىندەگى ورىنباسارلار – مەملەكەتتىڭ قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى ساياساتىنىڭ باستى باعىتتاۋشى قۇرالى. ۇجىمداردا سالاماتتى مورالدىق-پسيحولوگيالىق كليماتتىڭ قالىپتاسۋى سولارعا جۇكتەلگەن. تاربيە مەن يدەولو­گيالىق جۇمىستىڭ نەگىزگى الەۋەتى اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ بويىندا پاتريوتتىق سانانى قالىپتاستىرۋعا جانە اسكەري بورىشتى ادال اتقارۋعا دەگەن قۇلشىنىستى ارتتىرۋعا, ارميانىڭ ءيميدجىن نىعاي­تۋعا, قارۋلى كۇشتەردە اسكەري-پات­ريوت­تىق جۇمىستى ۇيىمداستىرۋعا جانە ۇي­لەستىرۋگە باعىتتالعان», دەيدى ادىلەت پولكوۆنيگى.

ت.باسقوجاەۆ تاربيە جۇمىسىنىڭ قازىرگى نىساندارى مەن ادىستەرى قورعا­نىس ءمينيسترى مەن اسكەري باسقارۋ ورگان­دارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارى بەكىتەتىن باعدارلامالار مەن جوسپارلارعا سايكەس جۇزەگە اسىرىلاتىنىن, بۇل رەتتە ونىڭ نەگىزىنەن جەكە قۇرامنىڭ ءومىرى مەن دەن­ساۋلىعىن ساقتاۋعا باعىتتالعانىن ايتادى. قارۋلى كۇشتەردەگى تاربيە ماسەلەسى قورعانىس ءمينيسترى, گەنەرال-پولكوۆنيك رۋسلان جاقسىلىقوۆتىڭ ۇنەمى ءجىتى نازارىندا. ورتالىق اپپاراتتا وتەتىن ءار­بىر كەڭەستە سالا باسشىسى قارۋلى كۇش­تەر تۇرلەرى باس قولباسشىلارىنا, اسكەر تەكتەرى مەن وڭىرلىك قولباسشىلىق اسكەرلەرىنىڭ قولباسشىلارىنا, اسكەري ءبولىم كومانديرلەرىنە تاربيەسىز ءتارتىپتىڭ تۇل ەكەنىن ەسكەرتىپ, جەكە قۇرامدى اتا-بابالارىمىزدىڭ ەرلىگى, قازاقستاندىق پاتريوتيزم رۋحىندا تاربيەلەۋدى العا تارتادى.

«قورعانىس مينيسترلىگى تاربيە جۇ­مى­سىنىڭ نەگىزگى اسپەكتىلەرى بويىن­شا اسكە­ري رەگلامەنتتەردى ازىر­لەپ, ولاردى اسكەرلەرگە ەنگىزدى. لاۋا­زىم­دى تۇلعالارعا جۇرگىزىلەتىن ۇيىم­داس­­تىرۋشىلىق جانە پراكتيكالىق قىز­مەت­تىڭ باعىتتارى مەن ماقساتتارى, مىن­دەتتەرى مەن نىساندارى, ادىستەرى مەن الگوريتمدەرى ناقتى رەتتەلگەن دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى. وتكەن جى­لى تاجىريبەمىزگە ءبىلىم بەرۋ گرانت­تارى مەن نەسيەلىك دەمالىس­تار بەرۋ­دى ەنگىزدىك. «وقيعالار مەن قۇقىق بۇزۋ­شىلىقتاردىڭ ناقتى الدىن الۋ ادىستەمەسى», «وفيتسەرلەردىڭ جينالىسىن ۇيىمداستىرۋ ءتارتىبى», «سالاماتتى ءومىر سالتىن بەكىتۋ بويىنشا قۇقىقتىق, پراكتيكالىق, الدىن الۋ شارالارىنىڭ جيىنتىعى», «اسكەري قىزمەت وتكەرۋ كە­زەڭىندە مەرزىمدى قىزمەت اسكەري قىزمەت­شىلەرىنىڭ اتا-انالارىنا ارنالعان جادىناما» سياقتى ادىستەمەلەر مەن جوسپارلار تيىمدىلىگىن دالەلدەدى», دەدى  تاربيە جانە يدەولوگيالىق جۇمىستار دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى.

جالپى, اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ بويىن­دا ءپاتريوتيزمدى قالىپتاستىرۋ, جاس­تاردى اسكەري-پاتريوتتىق رۋحتا تار­بيەلەۋ ماسەلەلەرى – قورعانىس مينيسترلىگى ءۇشىن قىزمەتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى. ت.باسقوجاەۆ مەم­لەكەتتىك-قۇقىقتىق دايىندىق جانە اق­پاراتتاندىرۋ جۇيە­سىندە جەكە قۇرامعا مەملەكەت باسشى­سىنىڭ باعدارلامالىق قۇجاتتارى, حالىققا جولداۋلارى ءتۇ­سىندى­رىلىپ تۇراتىنىن, تاربيە جۇمىسى ساعات­تارىندا قوعامدىق كەلىسىم مەن ەل حال­قىنىڭ بىرلىگىن نىعايتۋعا ىقپال ەتەتىن مادەني, ەتنوستىق, تىلدىك جانە ءدىني الۋان تۇرلىلىككە نەگىزدەلگەن نەگىزگى قۇن­دىلىقتار اشىلاتىن دارىستەر مەن اڭگىمەلەر وتكىزىلەتىنىن جەتكىزدى. «تاربيە جانە يدەولوگيالىق جۇمىس جونىندەگى ورىنباسار ادامداردىڭ ءتىلىن تاۋىپ, ولاردى تۇسىنە دە, ىنتالاندىرا دا بىلۋگە ءتيىس. قارۋلى كۇشتەر دامىعان ۇستىنە دامي تۇسەدى. ايتسە دە ارميانىڭ كۇشى بۇرىنعىداي ساربازداردىڭ, تانكتەر مەن ۇشاقتاردىڭ سانىمەن انىقتالمايدى. باۋىرجان مومىش ۇلى ءبىزدى «ۇرىستاعى ەڭ قاتەرلى قارۋ – ادام جانى, وعان قا­جەتتى وق-ءدارى – رۋحاني ازىق بولماق» دەپ ۇيرەتتى», دەيدى ول.

ءبىز قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ وكى­لىنەن جاسوسپىرىمدەردى اسكەرگە شاقىرۋ جۇمىستارى, جالپى ولاردىڭ وقالى كيىم كيىپ, وتان الدىنداعى پارىزىن ورىنداۋعا قۇلشىنىسىن ارتتىرۋ باعى­تىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار جا­يىندا سۇرادىق. ونىڭ ايتۋىنشا, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى اسكەري-پاتريوتتىق تاربيەلەۋ ماقساتىمەن 2018 جىلى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە فيليالدارى بار «جاس سارباز» اسكەري-پاتريوتتىق قوزعالىسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى قۇرىلعان. قازىرگى ۋاقىتتا 280 مىڭنان اسا ۇل مەن قىزدى قامتيتىن 8000-عا جۋىق اسكەري-پاتريوتتىق ۇيىم جۇمىس ىستەيدى ەكەن. «جاس سارباز» قوزعا­لىسىنىڭ نەگىزىندە ءتورت جۇزگە جۋىق «سمارت سارباز» ۇيىرمەسى قۇرىلىپ, ولاردىڭ قۇرامىنا 6 مىڭنان اسا تاربيە­لەنۋشى كىرگەن. بۇل ۇيىرمەلەردە بالالار پاتريوتتىق ءىس-شارالارعا قاتىسۋمەن قوسا وزدەرىنىڭ تەحنيكالىق يدەيالارىن دا جۇزەگە اسىرا الادى.

«اسكەرلەردە قوعامدىق تاربيەلىك ماڭىزى بار ءىس-شارالار تۇراقتى نەگىزدە وتكىزىلىپ تۇرادى. ونىڭ ىشىندە «ايبىندى اسكەر» اسكەري-پاتريوتتىق اكتسياسى, اسكەري ماماندار اراسىندا «اسكەر تارلانى» بايقاۋى, «سارباز ساحناسى» سارباز اندەرى فەستيۆالى, رەسپۋبليكالىق «جاس سارباز» اسكەري-پاتريوتتىق اندەر فەستيۆالى بار. وتكەن جىلى «ايبىن» اسكەري-پاتريوتتىق جاستار جيىنى حالىق­ارالىق دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلىپ, وعان ازەربايجان رەسپۋبليكاسى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاس پاتريوت­تارى قاتىستى. جىل سايىن قورعانىس مي­نيسترلىگىنىڭ كەشەندى اقپاراتتىق-ءتۇسىن­دىرۋ توبى وڭىرلەرگە شىعىپ تۇرادى. وسىنداي ساپارلار بارىسىندا «جاڭا قازاقستاننىڭ تىرەگى – ايبىندى جاستار» اسكەري-پاتريوتتىق اكتسياسىن وتكىزۋ داستۇرگە اينالعان. ونىڭ ماقساتى – جاس­تاردى اسكەري-پاتريوتتىق تاربيەلەۋ. توپ مۇشەلەرى مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەردە كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىپ, مەرزىمدى اسكەري قىزمەت اياقتالعاننان كەيىن اسكەري جانە ازاماتتىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋ شارتتارىن, مەرزىمدى اسكەري قىزمەت وتكەرۋ كەزىندە جوعارى وقۋ ورىندارىنا تۇسۋگە دايىندىق ءتارتىبىن, نەسيەلەر بويىنشا جەڭىلدىكتەر بەرۋ ماسەلەلەرىن تۇسىندىرەدى», دەدى ادىلەت پولكوۆنيگى.

سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك اسكە­ري-تاريحي مۇراجاي قىزمەتكەرلەرى ما­دەنيەت ۇيلەرىندە ەكسپوناتتار مەن اسكەري جابدىقتار, ارتەفاكتىلەر مەن جەكە زاتتار كەڭىنەن قامتىلعان ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس باتىرلارى مەن اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرىنىڭ كورمەسىن ۇيىمداستىرىپ تۇرادى. قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ ورتا­لىق ءانسامبلى ۇلتتىق ۇلان حورىمەن بىرگە قالالارعا كونتسەرتتىك باعدارلامامەن بارىپ ءجۇر. ت.باسقوجاەۆ بۇعان قوسا اسكەري قىزمەت­شىلەردىڭ بالالارى ءۇشىن گارنيزونداردا سۋرەت سالۋ, حورەوگرافيا, مۋزىكالىق اسپاپتاردا ويناۋدى ۇيرەتۋ, ۆوكال, قولونەر, تىلدەردى ۇيرەنۋ, توقىما, ۇلت­تىق ويىندار بويىنشا ۇيىر­مەلەر, ءجۇزۋ, كاراتە, بوكس, گيمناس­تيكا, قازاق كۇرەسى, فۋتبول سەكىلدى سپورت سەكتسيا­لارى جۇمىس ىستەيتىنىن, ءبىلىم كۇنى قار­ساڭىندا اسكەري قىزمەتشىلەر مەكتەپ­تەردە «ەرلىك ساباقتارىن» وتكىزىپ, «مەك­تەپكە جول» اكتسياسى تۇراقتى تۇردە ۇيىم­داستىراتىنىن جەتكىزدى.

«وسىنداي ءىس-شارالار وسكەلەڭ ۇرپاق­تى اسكەري-پاتريوتتىق تاربيەلەۋدىڭ وزەكتى پروبلەمالىق ماسەلەلەرىن شەشۋگە كوپ مۇمكىندىك بەرەدى. قارۋلى كۇشتەردىڭ ءيميدجىن ارتتىرۋعا, وسكە­لەڭ ۇرپاقتىڭ بويىندا پاتريوتيزم سەزىمىن جانە ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن قالىپتاستىرۋعا وڭ ىقپال ەتەدى», دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى ول. 

سوڭعى جاڭالىقتار