تىرىسىندە تانىمال بولعان سۋرەتشى جايىندا بىرەر ءسوز. كوپشىلىك اراسىندا عالىم اتالىپ كەتكەن عابدىلعالىم قارجاسوۆ 1954 جىلى پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەرتىس اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. گوگول اتىنداعى الماتى كوركەمسۋرەت ۋچيليششەسىن تامامداعان. كسرو سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ, كەيىن قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى بولدى. پرەزيدەنت سىيلىعىنىڭ, قۇرمەت وردەنىنىڭ يەگەرى, كوركەمسۋرەت اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى. جەكە كورمەلەرى ەلىمىزدىڭ بىرنەشە قالاسىندا, رەسەيدە وتسە, جۇمىستارى تمد مەملەكەتتەرىندە, اقش پەن ەۋروپا ەلدەرىندەگى كورمەلەرگە قويىلعان.
ونەرتانۋشى ەلەنا دۋبوۆايانىڭ ايتۋىنشا, قابدىلعالىم ناسىر ۇلى – سۋرەت ونەرىندە جوعارى ينتەللەكتىمەن تانىمال بولعان ادام. ۇنەمى ىزدەنىستە ءجۇرىپ سالعان سۋرەتتەرى كورگەن جاندى تامسانتىپ قانا قويماي, وزگەشە الەمگە جەتەلەيتىن سيقىرعا يە.
«ونىڭ تاۋ پەيزاجدارىنان قۇرالعان «قويشىنىڭ قوسى», «بيىكتەگى ءۇي», «تاۋ» تسيكلدى كارتينالارى شىنايى الەمدى تانىپ, تۇستەردى كەرەمەت بەرە بىلگەندىگىمەن تاڭعالدىراتىن. «روزا», «قوڭىر», «اينۇر», «قازاقتىڭ كەلىندەرى-اي», «دالامنىڭ گۇلدەرى» سۋرەتتەرىندە سيۋجەت پەن پلاستيكالىق كورىنىستى سيمۆوليكالىق جيناقتاپ, حالىقتىق ويۋ-ورنەك سارىنىن اشا ءتۇستى. كەز كەلگەن ءتۇستى اشىق ءارى جارقىن تۇردە ۇسىنىپ, ماقامى شەبەرلىگىمەن ۇشتاسىپ جاتاتىن. الگى سۋرەتتەرگە قاراپ تۇرىپ, ونىڭ ىشكى الەمىنە ەنەسىڭ, ءوزىڭدى سونىڭ ءبىر بولشەگى رەتىندە سەزىنەسىن. ول بالا شاعىنان حالىق ونەرىمەن شۇعىلدانعان ادامداردىڭ اراسىندا ءجيى بولعان. ۇلتتىق ونەردىڭ بار كولوريتىن, ستيليستيكاسى مەن پوەتيكاسىن بويىنا جيناپ, سونى قىلقالامىنىڭ ورنەگىنە اينالدىردى. تۇپتەپ كەلگەندە بۇل شەبەرلىگى ونى ونەر شىڭىنا شىعاردى. 1999 جىلى حالىقارالىق سيمپوزيۋمگە قاتىسىپ, ناتيجەسىندە «تاسجارعان», «ارشالى ايماق», «ايان» سياقتى ايگىلى كارتينالارى دۇنيەگە كەلدى. الماتىداعى قاستەەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك مۋزەيدىڭ قورىندا, پاۆلودار مەن سەمەي, قاراعاندى كوركەمسۋرەت مۋزەيلەرىندە ونىڭ ەڭبەكتەرى ساقتالىپ تۇر. بۇدان باسقا ەۋروپانىڭ بىرنەشە ەلىندە شىعارىلعان جيناقتارعا سۋرەتتەرى ەنگەن», دەيدى ونەرتانۋشى.
سۋرەتشىنىڭ ءوزى 2016 جىلى 62 جاسىندا دۇنيەدەن وتسە دە, تۋىندىلارى مەن كەسكىندەمەلەرى وبلىستاعى مادەني ورىنداردى ايشىقتاپ, ەلدى مەكەندەردىڭ كوركىن كىرگىزىپ تۇر. «پاۆلودار وبلىستىق سۋرەتشىلەر وداعى» قب توراعاسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, كوركەمسۋرەت اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى وسەرباي شۇرانوۆ تانىمال سۋرەتشىنىڭ ەسىمىن وڭىردە ۇلىقتاۋ ماسەلەلەرى كەمشىن بولىپ تۇرعانىن قىنجىلا جەتكىزدى.
«عالىم دۇنيەدەن وتكەن سوڭ ارادا بەس جىل وتكەندە وبلىس ورتالىعىنداعى №1 كوركەمسۋرەت مەكتەبىنە ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسالعان. الايدا مەكتەپ ۇجىمىنىڭ كەلىسىمى بولمادى ما, سوڭى سيىرقۇيىمشاقتانىپ كەتتى. تورايعىروۆ كوشەسىندەگى سۋرەتشىلەر شەبەرحاناسىنىڭ ىرگەسىنە مەموريالدىق تاقتا ورناتىلدى. مەكتەپكە ەسىمىن ۇسىنىپ وتىرعانىمىز, سۋرەتشى كوزى تىرىسىندە ءبىلىم ۇياسىمەن ۇنەمى بايلانىستا بولدى. وزگە قىلقالام شەبەرلەرىمەن بىرگە ونەر بايقاۋلارىنا قازىلىق ەتىپ, جاس تالانتتاردىڭ اشىلۋىنا ىقپال ەتتى. ءىس-شارالارعا قولداۋ جاساپ تۇردى. ول مەكتەپتە جۇمىستارى دا ساقتالىپ تۇرعان بولۋى كەرەك», دەيدى ول.
قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى رىسپەك ستىباەۆ عالىم اعامەن ءبىر اۋىلدا تۋعان. ول بالا شاعىنان كوپشىل, شىعارماشىل ازامات بولدى دەپ ەسكە الادى. قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ كوبى يگەرە بەرمەيتىن كولوريست ونەرىن مىقتاپ مەڭگەرگەن, ءتۇس قانىقتىلىعى ءار سۋرەتىندە سايراپ تۇراتىن دەيدى. قازاقتىڭ ۇلتتىق تاريحي تۇلعالارىن كارتيناعا بەينەلەگەن. جازۋشى روللان سەيسەنباەۆتىڭ, وزگە دە تانىمال قالامگەرلەردىڭ كىتاپتارىنا كەسكىندەر سالعان. سونىڭ ءبىرى پاراسى – اباي قۇنانباەۆ جايىندا جازىلعان كىتاپتار شوعىرى. ەلگە تانىمال تالاي شاكىرتتى باۋلىعان. قازىرگى كۇنى الماتىداعى قاستەەۆ اتىنداعى مۋزەيدە ەڭبەك ەتەتىن ءناديا باجەنوۆا دا عالىم اعانى ۇستازى رەتىندە قۇرمەت تۇتادى. رىسپەك ستىباەۆ اتالعان مەكتەپكە جەرلەسىمىزدىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىستى قولدايتىنىن جەتكىزدى.
پاۆلودار قالالىق مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ بولىمىنەن سۇراپ بىلگەنىمىزدەي, بۇعان دەيىن ع.قارجاسوۆتىڭ اتىنا كوشە بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس جەرگىلىكتى ءماسليحات تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ, بۇگىندە رەسپۋبليكالىق ونوماستيكا كوميسسياسىنا جول تارتىپتى. ايتسە دە نەبارى 4-5 ۇيدەن تۇراتىن شاعىن كوشەنى ايگىلى جەرلەسىمىزگە بەرۋ ويعا سىيىڭقىرامايدى. ورتالىق كوشەلەر قۇپتالماسا, بۇگىندە ەكىنشى پاۆلودار اۋماعىندا قانشاما كونە اتاۋلار سىڭسىپ تۇر. وسىنى نازارعا الاتىن ادام تابىلماعانى وكىنىشتى.
ن.نۇرمۇحامەدوۆ اتىنداعى وبلىستىق كوركەمسۋرەت مۋزەيىنىڭ باسشىسى اقەرتىس سولتانباەۆ جالپى قازىرگى كۇنى بەلگىلى تۇلعالاردىڭ ەسىمىن عيماراتتار مەن كوشەلەرگە بەرۋدىڭ قيىندىقتارى مول ەكەنىن ايتادى. ماسەلەن, ناعىمبەك نۇرمۇحامەدوۆتىڭ ەسىمىن وبلىستىق مۋزەيگە بەرۋ ءۇشىن 8 جىل ۋاقىت جۇمسالعان. وبلىس باسشىلارى اۋىسقان سايىن ماسەلە شەگەرىلىپ قالا بەرەدى. ونىڭ ۇستىنە ۇسىنىلعان ازاماتتىڭ ەسىمى ومىردەن وتكەن سوڭ رەسپۋبليكاداعى تاريحي تۇلعالار تىزىمىنە ەنگىزىلۋى كەرەك. سوندىقتان ەڭ اۋەلى وبلىس ورتالىعىندا كوشە اتالسا, سوسىن بارىپ مەكتەپكە ەسىمىن بەرۋ تۋرالى وبلىس اكىمىنە حات جازىلىپ, كەيىن جاۋاپتى مينيسترلىككە ۇسىنىس جولدانادى.
پاۆلودار وبلىسى
