روبوتتاندىرۋدىڭ باستى ماقساتى – قىزمەتكەرلەردىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەۋ. ونىڭ ىشىنە بيزنەس-ۇدەرىستەردىڭ قۇنىن تومەندەتۋ, وپەراتسيالىق قاتەلىكتەردى جويۋ, اناليتيكالىق جۇمىس, كاسىبي شەشىمدەر قابىلداۋ سىندى تسيفرلىق قىزمەتتەر كىرەدى. وسى سالانىڭ ساڭلاعىنا اينالۋدى ماقسات ەتەتىن «Python RPا» كومپانياسى – ورتالىق ازياداعى بيزنەس-مىندەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋعا ارنالعان جالعىز ءوندىرۋشى. كومپانيانىڭ نەگىزىن «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا مالايزيا مۋلتيمەديا ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىپ كەلگەن مۇحاممەدجان دۇزەنوۆ قالاعان. ولار «BI Group», «وتباسى بانك», «Air Astana» جانە «RG Brands» سىندى كومپانيالارعا روبوت-اسسيستەنتتەر ازىرلەپ بەرەدى. روبوتتار قايتالاناتىن بۋحگالتەرلىك جانە HR تاپسىرمالاردى ورىنداۋعا كومەكتەسەدى. وسىلايشا, بيزنەس تاۋەكەلدەرىن ازايتا تۇسەدى. روبوتتىڭ شارشامايتىنىن, قاتەلەسپەيتىنىن ەسكەرسەك, كومپانيا تىركەلمەگەن كەلىسىمشارت نەمەسە سالىق تولەمەگەنى ءۇشىن ايىپپۇل المايتىن بولادى.
2021 جىلى قازاقستان جانە ورتالىق ازيا بويىنشا IT-ديرەكتورلار اراسىندا زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەن بولاتىن. تەحنولوگيالىق ينۆەستيتسيالار ۇزدىك 3 باسىمدىققا «ۇدەرىستى اۆتوماتتاندىرۋ جانە روبوتتاندىرۋدى» كىرگىزگەن. ءىس جۇزىندە بارلىق كومپانيا بەلگىلى ءبىر دارەجەدە بيزنەس-بولىمشەلەرگە بوتتار, BPMS نەمەسە RPA قۇرالدارىن ەنگىزۋدى قالايتىنىن ايتقان. سولاي كەيىنگى جىلدارى قۇلتەمىرلەر بيزنەس الەمىنە اقىرىن-اقىرىن ەنە باستادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, 2019 جىلى ءبىزدىڭ ەل نارىعىندا RPA تەحنولوگياسىن تۇسىنەتىن جالعىز كومپانيا «Python RPا» ەدى. مۇحاممەدجان دۇزەنوۆ اقش پەن باتىس ەۋروپا ەلدەرىندە RPA تەحنولوگيالارى كەڭىنەن قولدانىلاتىن بىلگەننەن كەيىن, بۇل يدەيانى ەلگە اكەلۋ تۋرالى ويلانا باستايدى. RPA – Robotic Process Automation دەگەندى بىلدىرەدى. ياعني ۇدەرىستەردى روبوت ارقىلى اۆتوماتتاندىرۋ. روبوتتار نەمەسە بوتتار ادام ورنىنا جۇمىس ىستەيدى ءارى بىرنەشە جۇيەنى بىرىكتىرە الادى.
«جولىمىز بولىپ, العاش رەت «Gedeon Richter» فارماتسەۆتيكالىق كومپانياسىنىڭ روبوت كومەكشىلەرىنە قىزىعىپ جۇرگەنىن كەزدەيسوق ءبىلىپ قالدىق. ولارعا تەحنولوگيا تۋرالى ايتىپ, كەلىسىمشارتقا وتىردىق. ءسويتىپ, «Gedeon Richter» امەريكالىق كومپانيانىڭ سەرىكتەسى اتاندى. سودان باعدارلامالىق جاساقتامانى ساتىپ, ەنگىزە باستادى. ءسويتىپ, يكەمدى اۆتوماتتاندىرۋ قۇرالىن دامىتا بەردىك. ونىڭ كومەگىمەن شاعىن باعدارلامالار جاسالدى. مىسالى, ونى قولدانۋ ءۇشىن باعدارلامالاۋدى ءبىلۋدىڭ قاجەتى جوق. بارلىعى وپ-وڭاي. روبوتتار ادام ورنىنا ارەكەتتەردى ورىندايدى: بەتتەردى اشادى, فايلداردى جۇكتەيدى, جىبەرەدى», دەيدى م.دۇزەنوۆ.
باسىندا بۇل تەحنولوگيا ەلدەگى كومپانيالار اراسىندا تانىمال بولا قويمادى. سەبەبى تاڭسىق ءونىمنىڭ قۇندىلىعىن ءتۇسىنۋ – قيىن ءىس. سولاي وندىرۋشىلەر وسى جاڭاشىلدىقتى ناسيحاتتاي باستاعان. تەحنولوگيا تۋرالى, ونىڭ كومپانيانىڭ تيىمدىلىگىن قالاي ارتتىرا الاتىنى تۋرالى كوپ ۇگىت جۇرگىزگەن. ەكىنشى ءبىر ماسەلەسى – باعاسىندا. ورتاشا كومپانيالاردىڭ RPA-نى الۋعا جاعدايى كەلمەگەن. مىسالى, RPA-نى ەنگىزۋ قىزمەتكەر سانى 1500-دەن كەم بيزنەستە ءوزىن-ءوزى اقتاماعان. وسىلايش, ولار ەلدەگى كومپانيالارعا نەعۇرلىم قولجەتىمدى باعدارلامالىق جاساقتاما ازىرلەۋدى قولعا العان.
«بىزدە ءۇش ۇستانىم بار. ءبىرىنشىسى – جىلدامدىققا نازار اۋدارۋ. پلاتفورمادا روبوتتاردى وڭاي ءارى جىلدام جاساۋعا بولادى. ول ءۇشىن كەرەمەت باعدارلاماشى بولۋدىڭ قاجەتى جوق. ەكىنشىسى – ءبىزدىڭ شەشىمىمىز الدەقايدا ارزان. ءۇشىنشىسى – Python تىلىندەگى پلاتفورما. بۇل كليەنتتەرگە وزدەرىنىڭ روبوتتارىن ءبىزدىڭ سەرۆەرمەن باسقارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەڭ باستىسى, بىزدە تاجىريبە بار. بيزنەستە روبوتتاردى قالاي پايدالانۋعا بولاتىنى تۋرالى 200-دەن استام ءىس جينادىق. ەشتەڭەنى ىزدەۋگە ۋاقىت جۇمساۋدىڭ قاجەتى جوق. ولاردى مازىردەن تاڭداي الاسىز», دەپ ءتۇسىندىردى كومپانيا باسشىسى.
سونىمەن بۇل روبوتتار قانداي تاپسىرمالاردى ورىنداي الادى؟ وندىرۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا, بۋحگالتەرلىك ەسەپتە, ساتىپ الۋدا, IT-سالادا ۆيرتۋالدى كومەكشىنىڭ قولداۋىمەن ۇزدىكسىز قايتالاناتىن ارەكەتتەردى جاسايدى. مىسالى, بۋحگالتەريادا توقسان سايىن ىشكى بۋحگالتەرلىك جۇيەدەگى سالىقتار بويىنشا دەرەكتەردى, ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرالاردى مەملەكەتتىك پورتالداعى دەرەكتەرمەن سالىستىرۋ قاجەت. نەگىزىنەن بۇل جۇمىس ورىندالۋ ءۇشىن Excel فايلى جۇكتەلىپ, ءماتىن تەرىلىپ, سالىستىرىلۋى كەرەك. بۇل كوپ ۋاقىتتى قاجەت ەتەدى. ادام قاتەلەسىپ بىردەڭەنى ۇمىتىپ كەتۋى دە مۇمكىن. روبوت مۇنى بەرىلگەن الگوريتم بويىنشا اۆتوماتتى تۇردە جاسايدى. تاعى ءبىر مىسال كەلتىرەيىك, ەلىمىزدەگى جۇمىس بەرۋشىلەر سايتىندا ەڭبەك شارتتارىن جاساۋ جانە بۇزۋ تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنۋعا مىندەتتى. ول قىزمەت enbek.kz سايتىندا 3-5 كۇن ىشىندە ورىندالۋى شارت. كادرلار مۇنى قولمەن ىستەيدى. قاتەلەسىپ, مەرزىمىن وتكىزىپ الۋى دا مۇمكىن. ال روبوت-كومەكشى شارتتاردى ادامنىڭ قاتىسۋىنسىز-اق تىركەيدى. روبوتتار تاۋارلاردىڭ نەمەسە قىزمەتتەردىڭ ءتۇسۋ قۇجاتتارىنا ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرالاردى بايلانىستىرا الادى, دەبيتورلىق بەرەشەك تۋرالى ەسەپتەر جاساي الادى, كونتراگەنتتەردى نەمەسە دەبيتورلاردىڭ سەنىمدىلىگىن تەكسەرە الادى.
«روبوتتار اناليتيكا ءۇشىن دەرەكتەردى جارنامالىق كابينەتتەردەن تۇسىرەدى. كوبىنەسە RPA بانكتەرگە ەنگىزىلەدى. سالىستىرۋعا بايلانىستى كوپتەگەن شىعىن دا بار. ءبىز تەمىرجول كومپانيالارىمەن دە جۇمىس ىستەيمىز. سونداي-اق قولدانۋشىلار اراسىندا «BI Group» قۇرىلىس كومپانياسى, «QazCloud» بۇلتتى ينفراقۇرىلىم وپەراتورى, «قوستاناي مينەرالدارى» بار. ساتۋ تسيكلدەرى ۇزاق, 6-9 اي. نەگىزگى كەدەرگى – پسيحولوگيالىق كەدەرگى. وتاندىق باعدارلامالىق جاساقتامانى ساتىپ الۋ مادەنيەتى جوق», دەيدى مۇحاممەدجان.
دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ انىقتاماسىنا سۇيەنسەك, قازىر ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيانى باستان وتكىزىپ جاتىرمىز. ول تاۋار وندىرۋشىلەردى, ديستريبيۋتورلاردى, تۇتىنۋشىلاردى ءبىر جەلىگە بىرىكتىرە تۇسەدى. قىسقاشا ايتقاندا, ءوندىرىستى روبوتتاندىرۋ ۇدەرىسى باياعىدا باستالىپ كەتتى. ءار جىل سايىن روبوتتەحنيكانىڭ پايىزدىق ۇلەسى ەسەلەنىپ كەلەدى. بۇل ءۇردىس ءبىزدىڭ ەلگە دە تابان تىرەيتىنى انىق. تەك جولى اشىق بولۋى كەرەك-اق.
