الەۋمەتتىك باستامالار تۇپتەپ كەلگەندە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا باعىتتالادى. بۇل رەتتە ءاربىر وتباسىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ باسىمدىققا يە. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن ۇكىمەت جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جانە ازاماتتاردىڭ جالاقىسىن كوبەيتۋ جولىندا قىرۋار جۇمىس اتقاردى. بۇعان قوسا ءتۇرلى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك كومەك باعدارلامالارى ىسكە اسىرىلىپ, ءتيىستى ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا قاراجات ءبولىنىپ جاتىر.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وسى باعىتتاعى جۇمىستىڭ ماڭىزىن قاشاندا نازارىندا ۇستاپ وتىر.
«الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردىڭ كولەمى قىسقارماۋى كەرەك. بۇل شىنىمەن مۇقتاج ازاماتتاردىڭ پايداسىنا قايتا بولىنۋگە ءتيىس. مەملەكەت الەۋمەتتىك جاردەماقىسىز كۇنەلتە المايتىن توپتارعا قاجەتتى كومەك كورسەتەدى. الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردىڭ ءبارى جاردەماقىلار تولەۋگە ەمەس, ءونىمدى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا باعىتتالعان بەلسەندى الەۋمەتتىك ساياساتقا نەگىزدەلۋى كەرەك. بۇل «جالپىعا بىردەي جۇمىسپەن قامتۋ» قاعيداتىن ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى پرەزيدەنت بيىل كوكتەمدە وتكەن ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كەڭەيتىلگەن كەڭەستە.
گەوساياسي تۇراقسىزدىققا قاراماستان, رەسپۋبليكادا الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردىڭ بارلىعى مۇلتىكسىز ورىندالىپ جاتىر. سونداي-اق بيۋدجەتتىڭ مۇمكىندىگىنە قاراي زەينەتاقى, جاردەماقى جانە باسقا دا قولداۋ شارالارى ۇلعايىپ كەلەدى. وسى رەتتە primeminister.kz پورتالى ۇسىنعان دەرەكتەردى كەلتىرۋگە بولادى.
حالىق تابىسىن ارتتىرۋعا باستاعان قادامدار
- 11 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وڭىرلىك جۇمىسپەن قامتۋ كارتالارى اياسىندا 908,5 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستى. ونىڭ ىشىندە:
– 257,1 مىڭى – ۇلتتىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا;
– 294,3 مىڭى – بوس جۇمىس ورىندارىنا;
– 357,1 مىڭى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «10 مىڭ تۇرعىنعا 100 جۇمىس ورنى» باستاماسى اياسىندا جۇمىسقا تۇردى.
- حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنان شىققان ازاماتتارعا بيزنەس اشۋ ءۇشىن 400 اەك (شامامەن 1,3 ملن تەڭگە) كولەمىندە 9,1 مىڭ مەملەكەتتىك گرانت بەرىلدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە جاڭا تىگىن شەبەرحانالارى, ناۋبايحانالار, سۇلۋلىق سالوندارى, ءسۇت ءوندىرۋ جانە باسقا دا كاسىپورىندار جۇمىس ىستەي باستادى.
- مەملەكەت سۋبسيديالايتىن جۇمىس ورىندارىنا بيىل 196,3 مىڭ ادام جۇمىسقا تۇردى. ونىڭ ىشىندە:
– الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا – 17,3 مىڭ;
– جاستار پراكتيكاسىنا – 33,1 مىڭ;
– قوعامدىق جۇمىستارعا – 120,7 مىڭ;
– «العاشقى جۇمىس ورنى» جوباسى بويىنشا – 9,6 مىڭ;
– «ۇرپاقتار كەلىسىمشارتى» جوباسى بويىنشا – 488;
– «كۇمىس جاس» جوباسى بويىنشا 15,1 مىڭ ادام جۇمىسقا تارتىلدى.
- ناۋرىزدا 21 جاستان 35 جاسقا دەيىنگى ءوز ءىسىن باستاعىسى كەلەتىن نەمەسە كاسىپكەرلىكپەن اينالىسىپ جۇرگەن جاستار ءۇشىن 2,5% جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرۋ باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. ناتيجەسىندە, جالپى سوماسى 25,4 ملرد تەڭگەگە 5,4 مىڭ بيزنەس-جوبا ماقۇلداندى.
جاردەماقى جايى
- بيىل مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ۇلتتىق قور – بالالارعا» باستاماسىن ورىنداۋ تەتىگى ازىرلەنىپ, قاجەتتى زاڭنامالىق تۇزەتۋلەر قابىلداندى. جوبا 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستالادى. ەندى ۇلتتىق قوردىڭ ينۆەستيتسيالىق تابىسىنىڭ 50%-ى 18 جاسقا دەيىنگى بارلىق بالانىڭ اراسىندا ۇلەستىرىلەدى. وسىلايشا, جينالعان قاراجاتتى ءبىلىم الۋعا نەمەسە باسپانا ساتىپ الۋعا جۇمساۋعا بولادى.
- 2023 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قازاقستاندا 600 مىڭعا جۋىق ازاماتتىق قىزمەتشىنىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنىڭ جالاقىسىن جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 20%-عا كەزەڭ-كەزەڭمەن كوتەرۋ ءۇردىسى جالعاسىن تاپتى. ناتيجەسىندە, 2025 جىلعا دەيىن ولاردىڭ جالاقىسى 2 ەسەگە ارتادى. سالالىق مەملەكەتتىك ورگاندار دا وسىنداي جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر.
اتاپ ايتقاندا, مەكتەپكە دەيىنگى جانە ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى پەداگوگتەرىنىڭ, ىشكى ىستەر جانە قورعانىس ورگاندارى جۇيەسىنىڭ جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى پەداگوگتەرىنىڭ, بىلىكتىلىگى جوعارى مەديتسينا ماماندارىنىڭ جالاقىسى كوتەرىلدى.
قۇتقارۋشىلارعا (لاۋازىمدىق جالاقىنىڭ 70%-ى), سونداي-اق مەملەكەتتىك ورمان كۇزەتى قىزمەتكەرلەرىنە, تابيعاتتى قورعاۋ مەكەمەلەرىنىڭ مەملەكەتتىك ينسپەكتورلارىنا, جانۋارلاردى قورعاۋعا مامانداندىرىلعان ۇيىمداردىڭ ينسپەكتورلارىنا جانە ت.ب. (لاۋازىمدىق جالاقىنىڭ 100%-ى) دەنساۋلىققا جانە ادام ومىرىنە زيان كەلتىرۋى مۇمكىن جۇمىس ءۇشىن قوسىمشا تولەم بەلگىلەندى.
بۇعان قوسا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا:
– 1 قاڭتاردان باستاپ بالا كۇتىمى بويىنشا مەملەكەتتىك جاردەماقى تولەۋ مەرزىمى 1 جاستان 1,5 جاسقا دەيىن ۇلعايتىلدى;
– 1 شىلدەدەن باستاپ «التىن القا» نەمەسە بۇرىن «باتىر انا» اتاعىن العان, I جانە II دارەجەلى «انا داڭقى» وردەندەرى تابىستالعان كوپ بالالى انالارعا بەرىلەتىن جاردەماقى مولشەرى 6,4 اەك-تەن 7,4 اەك-كە دەيىن ۇلعايتىلدى;
– 1 شىلدەدەن باستاپ جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى تولەمدەرىن, مۇگەدەكتىگى جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ بويىنشا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقىلاردى, ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقىلاردى الۋشىلار قايتىس بولعان جاعدايدا جەرلەۋگە ارنالعان بىرجولعى تولەم مولشەرى 15,7 اەك-تەن 35 اەك-كە دەيىن ۇلعايتىلدى.
- 1 قاڭتاردان باستاپ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن تولەنەتىن بارلىق جاردەماقىنىڭ مولشەرى 8,5%-عا كوبەيدى. بۇل شامامەن 2 ملن ادامعا اسەر ەتتى.
سونىمەن قاتار 1 شىلدەدەن باستاپ مۇگەدەكتىگى بار جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان ادامدار ءۇشىن جاردەماقى مولشەرى تاعى 14,5%-عا ۇلعايتىلدى. بۇل جاردەماقىنىڭ جىلدىق ماندە 23%-عا ءوسۋىن قامتاماسىز ەتتى.
1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا بارلىق جاردەماقى الۋشىلاردىڭ سانى شامامەن 2 ملن ادامدى قۇرايدى. تولەمدەردى جاساۋعا 1 قاڭتاردان باستاپ بارلىعى 1,1 ترلن تەڭگەدەن اسا قاراجات جۇمسالدى.
- 1 قاڭتاردان باستاپ ەلىمىزدە ىنتىماقتى زەينەتاقى 10,5%-عا ءوستى. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەڭ تومەنگى بازالىق زەينەتاقى مولشەرى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 54%-ىنان 60%-ىنا دەيىن, ال ىنتىماقتى زەينەتاقىنى ەسەپتەۋ ءۇشىن قولدانىلاتىن ەڭ جوعارى تابىس مولشەرى 46-دان 55 اەك-كە دەيىن ۇلعايتىلدى. ناتيجەسىندە, 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا جيىنتىق زەينەتاقىنىڭ ورتاشا مولشەرى 120 838 تەڭگە بولدى.
1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا قازاقستاندا 2,3 ملن زەينەتكەر بار. بيىل 1 قاڭتاردان باستاپ زەينەتاقى تولەۋگە بارلىعى 3 ترلن تەڭگەدەن اسا قاراجات جۇمسالدى.
- وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى اياسىندا تابىسى كەدەيلىك شەگىنەن تومەن وتباسىلارعا پرواكتيۆتى تۇردە الەۋمەتتىك قولداۋ تاعايىنداۋ ەنگىزىلدى. تولەم تاعايىندالاتىن ادامعا SMS-حابارلاما جىبەرىلەدى, ول جاۋاپ رەتىندە ءوز كەلىسىمىن بەرۋى قاجەت. ءوتىنىشتى رەسىمدەۋ جانە جاردەماقى نەمەسە تولەم تاعايىنداۋ اۆتوماتتى رەجىمدە جۇرگىزىلەدى. سودان كەيىن قاراجات تولەم الۋشىنىڭ بانك شوتىنا اۋدارىلادى.
- 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك (ااك) 113,6 مىڭ وتباسىنان 595,7 مىڭ ادامعا تاعايىندالدى. بيىل وسى ماقساتتارعا بيۋدجەتتەن 65 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ااك-ءتىڭ نەگىزگى ماقساتى – اقشالاي تولەم تۇرىندە قولداۋدى جۇزەگە اسىرۋ جانە وتباسىنىڭ ەڭبەككە قابىلەتتى مۇشەلەرىن جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا تارتۋ ارقىلى وتباسىن قيىن ومىرلىك جاعدايدان شىعارۋ كوزدەلگەن.
