تۇرعىندار نەگە الاڭدايدى؟

«24 قاراشا كۇنى ۇلىمنىڭ ۇيلەنۋ تويىن وتكىزىپ, ۇيگە كەلسەك, تەرەزە شالقاسىنان اشىق جاتىر. ءۇي ءىشى استان-كەستەڭ, اياق الىپ جۇرگىسىز. با­­لام­نىڭ نوۋتبۋگى مەن ايفونىن, جيناپ جۇرگەن قاراجاتى مەن مە­­نىڭ قول سومكەمدەگى ۇساق-تۇيەك تيىن-تەبەندەرىمدى الىپ ۇلگەرىپتى. اۋدان­دىق پوليتسيا بولىمىنە تەلەفون سوعىپ, ءمان-جايدى ايتتىق. ساعات تۇنگى بىردە شاقىرعان ۋچاسكەلىك پوليتسيا تاڭعى تورتكە تاياۋ كەلىپ, جوعالعان زاتتاردى تىزىمگە الىپ كەتتى. نە ءوتىنىش جاز­دىر­مادى, نە ساۋساق, اياق ىزدەرىن ال­مادى. سوندا بۇل توناۋ ءىسى قالاي انىق­­تالادى؟ وسى جاعدايدان سوڭ ءوزى­مىزدىڭ ەسىمىز اۋىپ قالدى», دەيدى ءۇيى تونالعان دينا نۇسىپبەكوۆا.

ءۇي توناۋ مۇنىمەن بىتپەگەن. جاپا شەككەن دينا نۇسىپبەكوۆانىڭ اي­تۋىنشا, ىلە-شالا كورشىسىنىڭ ۇيىنەن قىمبات باعالى سۋ جاڭا تەلەۆيزوردى قولدى قىلعان ۇرىلار تاعى 3-4 ۇيگە كىرىپ, باعالى بۇيىمدارىن الىپ كەتكەن. سونىمەن ون شاقتى كۇننىڭ ىشىندە باس-اياعى 20-عا جۋىق ءۇيدىڭ تەرەزەسىنەن تۇسكەن كانىگى ۇرىلاردىڭ تايراڭداعان بۇل ارەكەتىنەن شوشىعان حاسانوۆ كوشەسىنىڭ تۇرعىندارى جيىلىپ, شۋ شىعاردى. ولار اۋىلدىق ۋچاسكەلىك پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءوز ىسىنە سالعىرت قاراعانىنا اشۋلى. بۇل ماسەلەگە الماتى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىلىعى دا بەيجاي قاراماي, شۇعىل شارا قابىلداپ, پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار جۇرگىزدى.

قىزىلقايرات اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ قۇرامىنا شىمبۇلاق, التىن ءدان, باي­بۇلاق, المالىق, امانگەلدى, رىس­قۇلوۆ, بەرەكە جانە ورمان اۋىلدارى كىرەدى. 2010 جىلعى ساناق بويىنشا حالىق سانى – 17656, وكرۋگ بويىن­شا 174 كوشە بار.

«بۇگىندە اۋىلداردا حالىق سانى ارتىپ كەلەدى. جاڭا شاعىن اۋدان­دار پايدا بولدى. سوعان ساي اتقارى­لار جۇمىستاردىڭ دا اۋقىمى كەڭەيىپ وتىر. ەكى جىل بۇرىن قى­زىل­قاي­رات اۋلىنداعى استانا كوشە­س­ىنە قيىر­شىق تاس توسەلسە, وتكەن جىلى تەمىروۆ, روزىباكيەۆ, جاندو­سوۆ كوشەلەرىنە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى جانە جاقانوۆ, حاسانوۆ كوشەلەرىنە مارشرۋتتىق ادىسپەن جول جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. جول جوندەۋ جۇمىستارى رىسقۇلوۆ, بەرەكە, باسقا دا اۋىلداردا اتقارىلدى. جاسى­راتىنى جوق, 20-30 جىل جوندەۋ كورمە­گەن كوشەلەر دە جوق ەمەس. جاڭا قۇرىلىستار بويىنشا 8 كوشەگە اسفالت توسەلدى. ەندىگى كەزەكتە ەلەكتر جارىعى تارتىلادى. سوعان قاراماستان اۋىل ىرگەسىنىڭ كەڭەيۋىنە بايلانىستى ماسەلەنىڭ ءبىرى بىتسە, ەكىنشىسى تۋىندايدى.

كەيىنگى ەكى جىلدا وكرۋگتە 25-كە جۋىق كوشە ەلەكتر جارى­عى­مەن قامتاماسىز ەتىلدى. ۇرلىق جاسال­عان حاسانوۆ كوشەسىنە بىلتىر مار­شرۋتتىق جوبامەن تاس توسە­لىپ, 2200 مەتر جارىقتاندىرۋعا بيۋد­جەت­تىك ءوتىنىم بەرىلدى. كەلەر جىلى جارىقتاندىرىلادى. بۇدان وزگە المالىق, امانگەلدى, بايبۇلاق, التىن ءدان جانە شىمبۇلاق اۋىلدارىن تالعار توپتىق سۋاعارىنا قوسۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. رىس­­قۇ­لوۆ اۋلىنىڭ سۋ جۇيەسىن قايتا جاڭعىرتۋ جانە سالۋ جوباسى ازىرلە­نىپ جاتىر. 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا قىزىلقايرات اۋلى­نا 900 ورىندىق جانە بايبۇلاق اۋلىنا 1200 ورىندىق مەكتەپتەر سالۋ جوسپاردا بار», دەپ اۋىلدىڭ جاي-جاپسارىن تىلگە تيەك ەتكەن قى­زىلقايرات اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ازامات سەيىتوۆ بەينەباقىلاۋ كامەرالارى الەۋمەتتىك نىساندار مەن دۇكەندەردە ورناتىلعانىن ايتتى.

توعىز اۋىلدىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىرعان قىزىلقايرات اۋىلدىق وك­رۋگى بويىنشا 4 ۋچاسكەلىك ينسپەكتور جۇمىس ىستەيدى. اۋىلدا پوليتسيا پۋنكتى جوق. بيىلعى 11 ايدا وكرۋگ اۋماعىندا 31 قىلمىس تىركەلىپ, ونىڭ 17-ءسى اشىلسا, 14-ءى ءالى اشىلماعان. بۇلاردىڭ 5-ەۋى پاتەر توناۋ فاكتىسى بويىنشا تىركەلگەن. اۋىر دەنە جاراقا­تىن سالعان 2 قىلمىس تىركەلگەن.

«الاتاۋ سەلولىق وكرۋگى №7 ۋچاس­كەلىك پوليتسيا پۋنكت تىرەگىندە 3 ۋچاس­كەلىك ينسپەكتور جانە ءبىر كو­مەكشى قىزمەت ەتەمىز. بىراق شتات سانى ازدىق ەتەدى. مۇندا 9 اۋىل, 27 سايا­جايداعى حالىق سانى 22 مىڭنان اسادى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ 2015 جىل­­عى 10/95 بۇيرىعىنا سايكەس ءار ينس­پەكتورعا قارايتىن حالىق سانى 2 مىڭنان اسپاۋعا ءتيىس. دەي تۇرعانمەن, اۋىل تىنىشتىعىن كۇزەتۋگە بار مۇمكىندىگىمىزدى جۇمىلدىرۋدامىز. ەلدى الاڭداتىپ وتىرعان حاسانوۆ كوشە­سىندەگى قىلمىسقا ۇرىلار «كاسى­بي» دايىندىقپەن كەلگەنى بايقا­لادى. بۇل كوشەدە بۇرىننان ەسەپتە تۇراتىن نەمەسە قىلمىسقا بەيىم ادام تىركەلمەگەن. تۇرعىن­داردىڭ بارلىعى – شەتتەن كوشىپ كەلگەن ازاماتتار. بۇگىندە تەرگەۋ, تەكسەرۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى», دەيدى تالعار اۋدان­دىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ جەر­گىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى ءبولىمىنىڭ ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورى, پوليتسيا مايورى ماديار جاقاباەۆ.

اۋىلدىق ۋچاسكەلىك ينسپەكتور­لاردىڭ قاراماعىندا ەكى قىزمەتتىك كولىك بار. ونىڭ ءبىرى جاڭا بولسا, ەكىنشىسى جوندەۋدەن وتكەن. وسىنداي ۇلكەن اۋماقتى قامتۋ ءۇشىن شتات پەن كولىك جەتىسپەۋشىلىگىمەن قاتار, راتسيا سىندى قاراپايىم بايلانىس قۇرالى, سونداي-اق تىرەك پۋنكتى دە جوق. ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار ءبىراز جىلدان بەرى اۋىلدىق اكىمدىك عيماراتىنان ورىن الىپ, جۇمىس ىستەپ كەلەدى.

ءسوز اراسىندا اۋىل اكىمى ازامات سە­رىك­ ۇلى الداعى جىلى تالعار اۋدان­­دىق قۇرىلىس, ساۋلەت جانە قالا قۇ­رىلىسى ءبولىمى قىزىلقايرات اۋلىنان قىزمەتتىك تۇرعىن ۇيمەن قوسار­لانعان پوليتسيا پۋنكتىنىڭ سالىنىپ جاتقانىن, بۇل كۇندە قۇرىلىس جۇمىسىنىڭ اياقتالىپ قالعانىن العا تارتتى. عيمارات پايدالانۋعا بەرىلسە, وسى سالادا 10 جىل قىزمەت ەتىپ, 3 بالامەن پاتەر جاعالاپ جۇرگەن پوليتسيا مايورى ماديار قالي ۇلى سىندى ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ باسپانا ماسەلەسى شەشىلىپ تە قالار.

قىزىلقايرات اۋىلدىق وكرۋگىندە تىركەلگەن ءۇي توناۋ ماسەلەسىنە قا­تىستى الماتى وبلىستىق پوليتسيا دەپار­تامەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى تو­­مەن­دەگىدەي مالىمدەمە جاسادى. وندا: «جىل باسىنان بەرى تالعار اۋدا­نى قىزىلقايرات كەنتىندە 12 ۇر­­لىق تىركەلىپ, 4 ۇرلىق اشىلعان. بۇل ىستەر بويىنشا قاجەتتى تەرگەۋ ءىس-شارالارى اتقارىلىپ جاتىر. قازىر­گى ۋاقىتتا اۋداندىق پوليتسيا بولىم­شەسىنىڭ باسشىسى تۇرعىندارمەن پروفي­­لاكتيكالىق سۇحبات جۇرگىزىپ, تۇرعىنداردان وتىنىشتەر قابىلداندى. بارلىق كورسەتىلگەن ماسەلە بويىنشا الماتى وبلىسى پد باستىعىنىڭ جەكە نۇسقاۋىمەن قاجەتتى تەرگەۋ ارە­كەتتەرى جۇرگىزىلەدى. ونىڭ ناتي­جەلەرى بويىن­شا كىنالى تۇلعالار زاڭ­نا­مادا بەلگى­لەنگەن شەڭبەردە انىق­تالىپ, جاۋاپقا تارتىلاتىن بولادى», دەپ جازىلعان.

الماتى وبلىسى