تۇلعا • 27 جەلتوقسان, 2023

جارقىن جول

210 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق تەلەۆيزياسىنىڭ تۇڭعىش ديكتورى زۇلقيا جۇماتوۆا بيىل 103 جاسقا كەلدى. عيبراتتى عۇمىرى تالايعا ۇلگى بولعان عازيز جان – الماتىنىڭ ەڭ ەگدە تۇرعىندارىنىڭ ءبىرى. تەلەۆيزيا ارقىلى ءبۇتىن ءبىر ءداۋىردىڭ شەجىرەسىن جاساعان شەبەردىڭ ءومىر بەلەس­تەرىنەن سىر شەرتەتىن ء«ومىر ءوتىپ بارادى كورگەن تۇستەي...» اتتى كىتابى جارىق كوردى.

جارقىن جول

ۇلتتىق كىتاپحانا قابىر­عاسىنا زيالى قاۋىمدى جينا­عان تاعىلىمدى ەڭبەكتىڭ تانىس­تىرىلىمىنا زۇلقيا مۇقان­قىزىنىڭ ءوزى قاتىستى. قازاق تەلە­ۆيزياسىنىڭ باستاۋىندا تۇر­عان ونىڭ شىعارماشىلىعى مەن ەڭبەك جولىنداعى ەرەكشە ساتتەرى قامتىلعان كىتاپ التى تاراۋدان تۇرادى.

«كوزىڭنەن ۇقتىم ءبىر سىردى» دەپ اتالعان العاشقى تاراۋ­دا زۇل­قيا جۇماتوۆانىڭ ءار جىلدارى ءباسپاسوز بەتىندە جارىق كورگەن ءتۇرلى تاقىرىپتاعى ولەڭ­دەرى توپتاستىرىلعان. ال ء«ومىر جىرى» اتتى ەكىنشى تاراۋ­دا اۆتوردىڭ اڭگىمە, ماقالا, وچەرك­تەرى قامتىلسا, كەلەسى تاراۋدا ز.جۇماتوۆانىڭ جۇمىستاعى قىزىقتى ساتتەرى, حابار دايىنداۋ بارىسىنداعى ەرەكشەلىكتەرى, ورتاسىمەن قارىم-قاتىناسى تۋرالى تەلەۆيزيا سالاسىنىڭ ارداگەرلەرى ل.سەيىتوۆ, ق.يگىسىنوۆ, ن.احمەتوۆالاردىڭ ەستەلىكتەرى جيناقتالعان.

ءتورتىنشى تاراۋ «ەستەن كەتپەس سول ءبىر كەز» دەپ اتالىپتى. مۇندا ديكتوردىڭ جۇ­­مىس بارىسىنان, ارىپتەستەرىمەن بىرگە وت­كىزگەن شۋاقتى ساتتەرىنەن فوتوشە­جىرە,  ز.جۇماتوۆانىڭ باق بەتتەرىندە جا­ريا­لانعان سۇحباتتارى ەنگەن. كىتاپتىڭ ء«ومىر تولقىندارى» ءبولىمى تاعىلىمدى تۇلعانىڭ رۋحاني باستاۋى, وسكەن ورتاسى, اتا-انا, با­ۋىرلارى, ۇرپاعى تۋرالى سىر شەرتەدى.

«قارا شاڭىراققا قايتا ورالۋ» دەپ اتالعان قورىتىندى تاراۋدا ز.جۇماتوۆانىڭ قازاق تەلەۆيزياسىنىڭ 50, 55, 60, 65 جىلدىق مەرەيتويلىق ءىس-شارالارىنا قاتىسۋى, 100 جىلدىق مەرەيتويىنىڭ قارا شاڭىراقتا اتالىپ ءوتۋى, جىلى لەبىزدەرى, ەستەلىكتەرى, ارىپتەستەردىڭ ىستىق ىقىلاسى مەن قوشەمەتى, ەستەلىك سۋرەتتەر مەن كورەرمەندەرگە بەرگەن باتاسى توپتاستىرىلعان.

تەلەۆيزيا قارلىعاشىنىڭ ءومىر وتكەل­دەرىنەن حابار بەرەتىن جيناقتى ۇلتتىق ارنا قابىرعاسىنداعى ءىزباسار شاكىرتتەرى جەكەلەگەن دەمەۋشىلەردىڭ قولداۋىمەن جارىق­قا شىعارعان. يگى ىسكە مۇرىندىق بولعان بەلگىلى تەلەجۋرناليست, اقپارات سالاسىنىڭ ۇزدىگى ساۋلە جيرەنشينا ز.جۇماتوۆانىڭ تەلەۆيزياداعى جارقىن جولى كەيىنگى بۋىنعا ۇلگى-ونەگە ەكەنىن ايتادى.

«زۇلقيا مۇقانقىزىنىڭ الەمىنە ەنگەن سايىن قازاق ايەلىنىڭ وتكەن عاسىردا ەركىن كوسىلىپ شىعارماشىلىقپەن اينالىسقا­نىن كوردىم, ولەڭ جازىپ, جۇرەگىن تەربەگەن ­سىرلارىن جاسىرماي جارىققا شىعارعا­نىن, اڭگىمەلەرىنەن سول قوعامنىڭ تىنى­سىن ايشىقتاعان, ءوز پىكىرىن ەركىن جەتكىزە بىل­گەن, جۇرەگىن مازالاعان ويلاردى بۇكپەگەن سىر­شىل جاننىڭ بەينەسىن تاني تۇسەمىز. اشار­شىلىق پەن سوعىستىڭ, جەتىمدىك پەن جەسىرلىكتىڭ زارى سۇيەكتەن باتپانداپ وتكەن XX عاسىرداعى قازاق ايەلىنىڭ اسىل ارمانى, مۇڭ-زارى زۇلقيا اپايمەن XXI عاسىرعا ىلەسىپ كەلگەندەي. وسىنشا جۇك نازىك ايەل جانىن قالاي ەزىپ جىبەرمەگەن؟ ول جۇرەگىندەگى ماڭگى وشپەس ماحابباتپەن, جاراتۋشىعا شۇكىرلىگىمەن, سالقار سابىرىمەن بۇگىنگى كۇنگە جەتىپ وتىر», دەيدى ساۋلە جيرەنشينا.

ايتۋلى ءىس-شارادا ل.سەيىتوۆ, ق.يگىسى­نوۆ, ز.ەلعونديەۆا, ءا.كوپىش قاتارلى تە­لە­ۆي­­­زيا ارداگەرلەرى اۆتوردىڭ كاسىبي شە­بەرلىگى, قيىن­دىققا تولى تاعدىر جولى تۋ­رالى اسەرلى اڭگىمە ايتسا, ق.سارسەنباي, م.احەتوۆ, ب.ءمۇرسالىم, ت.ب. ءىزباسارلارى ەسى­­مى تۇڭ­عىش ديكتور رەتىندە تاريحقا ەنگەن تۇل­­­عا­عا قۇرمەت كورسەتۋ كەيىنگى بۋىننىڭ بو­رىشى ەكەنىن جەتكىزدى.

عاسىر عۇمىر كەيۋانانىڭ قايراتىن السا دا, كوڭىل كوگىندەگى سەزىم ساۋلەسىنە سەل­كەۋ تۇسىرە الماپتى. جان دۇنيەسى التىن ساندىقتاي ابىز كەۋدە كورگەنى مەن تۇيگەنىن شەجىرەدەي شەرتەدى. ەڭبەگىن ەلەپ, سىي-قۇر­مەت كورسەتكەن ءىزباسارلارىنا العىسىن ايتقان زۇلقيا مۇقانقىزى كوپشىلىككە باتاسىن بەردى.

«ەڭ الدىمەن ادام بالاسىنىڭ جانى سۇلۋ بولۋى كەرەك. جاننىڭ سۇلۋلىعى دەگەن – ىشكى تازالىق, جاقسى مىنەز. جان بالا­سىن جاتىرقاماي, جان دۇنيەسىنە ۇڭىلسەڭ, ءار ادامنىڭ جاقسى قاسيەتى بولادى. ويى تازا ادامنىڭ ءوزى تازا, ءوزى تازا كىسىنىڭ ءسوزى تازا. ادال ەڭبەك ەتىپ, كوپشىلىكتى قۇر­مەت­تەڭدەر. ادامدىقتان بيىك اتاق جوق. جاڭا قازاقستانىمىزدىڭ كوشىن العا سۇيرەگەن ازاماتتارعا اللا قۋات بەر­سىن», دەيدى عاسىر عۇمىر يەسى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار