مادەنيەت • 26 جەلتوقسان, 2023

سەيىل سالعان ءان قانداي!

430 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

سۇلۋ انگە ادال بولىپ وتكەن سەيىل جۇرەكتىڭ دامىلداعانىنا ءبىر جىل. التى ىشەكتى گيتاراسىن قولىنا الىپ, «تاڭ سامالىنان» باستاپ, تەك ەستى اندەردى شىرقايتىن سەيىلىن ەلى شىن پەيىلىمەن ساعىنعان ەكەن. مۇنى قاراعاندى وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن وتكەن قازاقتىڭ اياۋلى ءانشىسى سەيىل اياعاندى ەسكە الۋعا ارنالعان «سۇلۋ ءان, ساعان ادالمىن!» اتتى كەشكە جينالعان قاۋىمنىڭ قاراسىنان اڭعاردىق. جاڭا مايقۇدىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ كونتسەرت زالىنا كەلگەن كورەرمەن سىيمادى. تىك تۇرىپ تاماشالادى. ال بۇل – شىن تالانتقا كورسەتىلگەن تاعزىم, ءان قۇدىرەتىنە كورسەتىلگەن قۇرمەت.

سەيىل سالعان ءان قانداي!

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەراسىل بازىلوۆ

كەش شىمىلدىعى «تاڭ سامالىن» شىرقاعان سەيىل اياعان­نىڭ بەينەبايان ۇزىندىسىمەن ءتۇرىلدى. ساحناعا كوتەرىلگەن «اراي» كۆار­تەتى ءاندى جالعادى.

اقىن سەرىك ساعىنتايدىڭ «ار­قادان سەيىل كەتتى, سەرجان قال­دى», دەپ اياقتالاتىن ولەڭى بار. سەيىل قازاقتىڭ بۇگىنگى امى­رەسى اتانعان سەرجان مۇسايىن باۋىرىنىڭ تالانتىن شىن پە­يى­لىمەن باعالادى. سول كۇمىس كو­مەي باۋىرى ءىليا جاقانوۆتىڭ «بۇل­بۇل ەدى» ءانىن شىرقادى.

سەيىلدىڭ مەزگىلسىز قازاسى­نان سوڭ الەۋمەتتىك جەلىدە ءتۇرلى شەرلى ولەڭدەر جاريالاندى. ار­قا­نىڭ ءبىر توپ اقىنى ءانشىنىڭ عاجاپ بولمىسىن سوزبەن سۋرەت­تەپ, جوقتادى. كەشتە سەرىك اق­سۇڭقار ۇلى, قويلىباي اسان, تىلە­گەن ءادىلوۆ, سەرىك ساعىنتاي, رۋس­لان نۇرباي, قايرات اسقار, سۇل­تان داۋلەتحان, ايبەك باي­تورە ولەڭدەرىن تەبىرەنىسپەن وقىدى.

ءداستۇرلى ءاننىڭ دۇلدۇلدەرى ەرجان بازاربەك «سۋرەت سىرىن» شىرقاسا, داۋرەنبەك اركەنوۆ «مەڭ­دى قىز» ءانىن تامىلجىتا ورىندادى.

سەيىلدىڭ ءان-قورجىنى باي ەدى. ارقانىڭ قوس جۇلدىزى امان­گەل­دى مەن زاعىپران «تاڭعى تىلەگىن», ەرجان نايمانباي «ساعىنى­­شىم مەنىڭ» ءانىن, ارايلىم جۇكە­نوۆا «جىبەرىلگەن حاتىن», شىڭعىس سارسەنباي ء«ان-دومبىراسىن», ەربول الشىنباي «بال سەزىمىن» شىرقادى. مۇنىڭ ءبارى دە سەيىل­دىڭ سۇيىكتى اندەرى ەدى.

كەشكە الاتاۋ تورىنەن اياۋلى دوسى, ونەر جۇلدىزى روزا القوجا كەلدى. ادەمى دۋەت بولىپ, اسەم ءان شىرقاعان كەزدەرىن ساعىنعانىن اۋەنمەن جەتكىزە ءبىلدى. ونەردەگى اعاسىنا ارناپ شىعارعان «سەيىل-جۇرەك» ءانىنىڭ تۇساۋىن كەستى.

مۇرات قوڭىر, باقىتجان راحىم­جانوۆ, سايان مۇزدىباي, سەيىل بوقاەۆ سىندى ءانشى دوس, باۋىرلارى دا ساحنا تورىنەن تا­بى­لىپ, كورەرمەندى انمەن تەر­بەدى.

عاجاپ ءانشى «جاس قالامى­مەن» كوپشىلىكتىڭ جۇرەگىنە جول تاپقان ەدى. رەپەرتۋارىنداعى بۇل ءاننىڭ دە شوقتىعى ءسوزسىز بيىك. كەزىندە وسى انگە بەينە­بايان ءتۇسىرىپ, «Youtube» جە­لى­سىنەن 5 ميل­ليوننان اسا قا­رالىم جيناعان ەدى. كەشتى وسى ان­مەن تۇيىندەگەن تا­نىمال ءان­شى جۇپ قۋانىش پەن گۇلزار كو­رەرمەندى ورنىنان تۇرعىزىپ, قول سوقتىردى.

«سەيىلدى سوناۋ توقسانىنشى جىلداردان بەرى اعا رەتىندە, دوس رەتىندە, ونەرپاز رەتىندە بىلە­تىن ەدىك. ءانشىنىڭ مەزگىلسىز قا­زاسى ءبارىمىزدىڭ جۇرەگىمىزگە بات­تى. سەيىلدىڭ ەكىنشى ءومىرى باستال­دى دەپ جاتىر. اعامىزدىڭ اننەن باسقا ايتار اڭگىمەسى جوق-تىن. انگە, ونەرگە ادال ەدى. قايدا جۇر­سە دە ءان عانا ايتاتىن. جا­قىندا تۇرعان ۇيىنە ەسكەرتكىش تاق­تا ورناتتىق. كەلەر جىلى رەس­پۋبليكالىق «سەيىل سالعان اندەر-اي...» اتتى ونەر كەشىن جوسپارلاپ وتىرمىز. سەيىلدىڭ اندەرىن جي­ناقتاپ, البوم ەتىپ شىعارۋ ويى­مىزدا بار. سەيىلدىڭ ءىزىن باس­قان شاكىرتتەرى امان بولسىن», دەپ جىلى لەبىزىن بىلدىرگەن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرلان قۇسايىن ءانشىنىڭ اسىل جارى قىمبات تۇسىپبەكوۆا مەن اياۋلى ءانشى روزا القوجانىڭ يىعىنا ەلدىڭ اتىنان قامزول جاپتى.

«سەيىل اعامىزدى ەسكە الۋ كە­شى – ءانشىنىڭ شىعارماشىلى­عىن ناسيحاتتاۋدىڭ باستاۋى. كە­لەر جىلى كوكتەمدە ءان فەستيۆا­لىن وتكىزبەكپىز. ءانشى اعامىز­دىڭ بارلىق ونەردەگى دوستارىنا ريزاشىلىق بىلدىرەمىز. بارلىعى اتسالىستى. كومەك قولىن سوزدى. سىرىم حوردين مەن مەيرام­گۇل سەيىلحانقىزى دا كەشىمىز­دى ادەمى تىزگىندەپ بەردى», دەيدى كەشتى ۇيىمداستىرۋشى اسحات قاجىتاي.

«بۇل سەيىل – ءتىرى قالعان وعى­زىڭداي, گيتارا – قورقىتىڭ­نىڭ قوبىزىنداي», دەپ باستالادى اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى سەرىك اقسۇڭقار ۇلىنىڭ «سەيىلدىڭ گيتاراسى» اتتى ولەڭى. وسى ءبىر ولەڭ جولىنان-اق سەيىل ءانشىنىڭ اتى اڭىزعا اينالاتىنىن وڭاي اڭعارۋعا بولادى.

كوپشىلىك كەشتەن «شىركىن-اي, سەيىل سالعان ءان قانداي!» دەپ قيماي تارقاستى...

 

قاراعاندى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار