– جىل شىمىلدىرىعى جابىلعالى تۇرعان شاقتا وتكەن كەزەڭدى تاعى ءبىر مارتە وي ەلەگىنەن وتكىزسەك. بۇل جىل ءوزىڭىز باسقارىپ وتىرعان كومپانيا ۇجىمى ءۇشىن نەسىمەن ەستە قالدى؟ كەڭىرەك ءبىر توقتالىپ وتسەڭىز...
– اياقتالىپ كەلە جاتقان 2023 جىل «KEGOC» اق تاريحىنداعى ماڭىزدى كەزەڭ بولىپ قالاتىنىنا سەنىمدىمىن. كومپانيا ۇجىمى بەلگىلەنگەن بارلىق جوسپاردى ورىنداپ, جىلدى جوعارى ناتيجەلەرمەن قورىتىندىلاپ وتىر.
بيىلعى قاراشانىڭ سوڭىندا ءبىز قازاقستاننىڭ ءبىرتۇتاس ەنەرگيا جۇيەسى باتىس ايماعىنىڭ ەلەكتر جەلىسىن كۇشەيتۋ بويىنشا جوبانى ءساتتى اياقتادىق. بۇل جوبا شەڭبەرىندە شامامەن ۇزىندىعى 800 كم بولاتىن 220 كۆ-تىق جاڭا ەلەكتر جەتكىزۋ جەلىلەرى سالىندى, جۇمىس ىستەپ تۇرعان 220 كۆ-تىق بەس قوسالقى ستانسانىڭ قۋاتى ارتتىرىلدى, 220 كۆ-تىق «قاراباتان» تاراتۋ قوسالقى ستانساسى پايدالانۋعا بەرىلدى.
الدىن الا ۇتىمدى شارالار قابىلداۋدىڭ ارقاسىندا وڭىردە ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ سەنىمدىلىگى ارتتى. جاڭا جەلىلەردىڭ ەنگىزىلۋىمەن باتىس ەنەرگيا تورابىنىڭ ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتى 110-نان 250 مۆت-قا دەيىن 2 ەسە ءوستى. وسى رەتتە جەلىلەردەگى رۇقسات ەتىلگەن ەڭ جوعارى جۇكتەمە 270 مۆت-قا دەيىن ارتتى. بۇل ناتيجەگە سوڭعى كۇندەردەگى سۋىق اۋا رايىندا جەلىلەرىمىز ەڭ جوعارى جۇكتەمەمەن سەنىمدى جۇمىس ىستەگەن كەزدە كوز جەتكىزە الدىق. قازاقستاننىڭ باتىسىندا ەلەكتر جەلىلەرىن كۇشەيتۋ, ونىڭ ىشىندە ماەك جەس ەلەكتر ستانساسىنداعى ءىرى ەنەرگيا بلوكتارىنىڭ اۆاريالىق اجىراتىلۋى كەزىندە تۇتىنۋشىلاردىڭ ەنەرگياسىز قالۋى جاعدايلارىنىڭ ازايۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ سەنەمىز.
كومپانيانىڭ ۇلتتىق ەلەكتر تورابىن دامىتۋ بويىنشا جوبالاردىڭ جەتكىلىكتى جانە تەڭگەرىمدەلگەن پورتفەلى بار ەكەنىنە نازار اۋدارعىم كەلەدى. ءبىز كىرىسكەلى وتىرعان ماڭىزدى مىندەت – باتىس ەنەرگيا تورابىن قازاقستاننىڭ ءبىرتۇتاس ەنەرگيا جۇيەسىمەن بىرىكتىرۋ بويىنشا اۋقىمدى جوبانى ىسكە اسىرۋ بولىپ تابىلادى. بۇل جوبانى ىسكە اسىرۋ ەلدىڭ باتىس وبلىستارىنىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگى مەن تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, جالپى العاندا قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىگىن ايتارلىقتاي ارتتىرادى. باتىستا سالىنعان جاڭا جەلىلەر بۇل باستامانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءبىر بولىگى بولىپ تابىلادى.
سونىمەن قاتار بيىلعى كۇزدە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاعى ءبىر تاپسىرماسىن – «قازاقستان ءبىرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسى (بەج) وڭتۇستىك ايماعىنىڭ ەلەكتر جەلىسىن كۇشەيتۋ» جوباسىن ىسكە اسىرۋعا كىرىستىك. ونىڭ شەڭبەرىندە «شۋ-جامبىل-شىمكەنت» ءۇش شاھار اراسىندا 500 كۆ جەلى سالۋدى, سونداي-اق وسى قالالارداعى قوسالقى ستانسالاردى ءتيىستى تۇردە كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. جوبا وسى وڭىردە قۇرىلىسقا جوسپارلانعان جەك گەنەراتسياسىنان 5 گۆت كولەمىندە جاڭا قۋاتتاردى قوسۋ ءۇشىن جاعداي جاسايدى. بۇل سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىگىندە ەنەرگيا قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن دە ماڭىزدى. سونداي-اق قازىرگى ۋاقىتتا ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن شەكارادا كورشىلەس ەنەرگيا جۇيەلەرى تۋىنداتقان تەڭگەرىمسىزدىكتەرگە سەزىمتال بولىپ قالا بەرەدى.
بۇل جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا ءبىز رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ قاراجاتىن جۇمسامايتىنىمىزدى, ولاردى مەنشىك نەمەسە قارىز قاراجات ەسەبىنەن ىسكە اسىراتىنىمىزدى اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى. مىسالى, بەج-ءدىڭ وڭتۇستىك ايماعىنىڭ جەلىلەرىن كۇشەيتۋ جونىندەگى جوبانى ىسكە اسىرۋعا SPO-دان تۇسكەن قاراجات جۇمسالاتىن بولادى.
مەن KEGOC-تىڭ وتكەن جىلعى ءتيىمدى جۇمىسىنىڭ بىرنەشە فاكتىسىن عانا اتاپ ءوتتىم. 26 جىل ىشىندە كومپانيا جەلىلىك ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ جانە دامىتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزدى. بۇل جەردە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ۋاقتىلى جۇرگىزىلەتىن جوندەۋ-پايدالانۋ جۇمىستارىمەن بىرگە ۇجىمعا نەگىزگى وندىرىستىك مىندەتتەرمەن جانە ماقساتتارمەن ويداعىداي اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت دەپ ويلايمىن.
2023 جىلدىڭ قورىتىندىسىنىڭ جەدەل دەرەكتەرى مەن الدىن الا ەسەپتەۋلەرى بويىنشا «KEGOC» اق قىزمەتتەرىنىڭ كولەمى كەلەسىدەي بولادى دەپ كۇتىلۋدە: ۇلتتىق ەلەكتر تورابى (ۇەت) ارقىلى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋ بويىنشا – 35,9 ملرد كۆت.ساعاتتى, جەلىگە بوساتۋدى جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋدى تەحنيكالىق ديسپەتچەرلەۋ بويىنشا – 106,2 ملرد كۆت/ساعاتتى, ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ-تۇتىنۋدى تەڭگەرىمدەۋدى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا – 205,5 ملرد كۆت/ساعاتتى, ۇەت-تى پايدالانۋ بويىنشا قىزمەت – 35,9 ملرد/كۆت.ساعاتتى قۇرايدى.
ناتيجەسىندە, ءبىز بيىلعى جىلدى 39,3 ملرد تەڭگە تازا پايدامەن اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
كورپوراتيۆتىك باسقارۋدا دا جاقسى ناتيجەلەر بار. KEGOC العاش رەت ESG رەيتينگىن الدى, ول 51%-دى قۇرادى, Moody’s رەيتينگتىك اگەنتتىگى نەسيەلىك رەيتينگتى ەگەمەندىك دەڭگەيىنە دەيىن راستادى جانە كوتەردى, ال بولجام تۇراقتىدان پوزيتيۆتىگە وزگەردى.
– ءسىز ءبىرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىنىڭ وڭتۇستىك ايماعىن كۇشەيتۋ بويىنشا جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن SPO KEGOC بارىسىندا تۇسكەن قاراجاتتىڭ جۇمسالاتىنىن اتاپ ءوتتىڭىز. وسى جايلى كەڭىرەك ايتىپ بەرسەڭىز.
– ءيا, KEGOC اكتسيالارىن قايتالاما ورنالاستىرۋ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىنا سايكەس جانە «سامۇرىق-قازىنا» اق-نىڭ بەلسەندى قولداۋىمەن جۇرگىزىلدى. جانە ول ءساتتى ءوتتى. SPO بارىسىندا ينۆەستورلاردان جالپى سوماسى 34,8 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا 50 مىڭنان استام ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى, بۇل ورنالاستىرۋدىڭ جوسپارلانعان كولەمىنەن 1,5 ەسەنىڭ ۇستىندە اسىپ ءتۇستى.
SPO-نىڭ تاعى ءبىر وڭ اسەرى ورنالاستىرۋدىڭ ارتاراپتاندىرىلعان قۇرىلىمى بولدى: بولشەك ساۋدا ينۆەستورلارى 67%-ىن, ينستيتۋتسيونالدىق ينۆەستورلار 32%-ىن جانە شەتەلدىك ازاماتتار 1%-ىن ساتىپ الدى.
ءبىز مۇنى ەلىمىزدە نارىقتىڭ جاڭا ءوندىرۋشى قۋاتتاردىڭ جوسپارلانىپ وتىرعان ەنگىزىلۋىن, سونىمەن قاتار رەتتەۋشى ورتادا بولعان وزگەرىستەردى ەسكەرە وتىرىپ, KEGOC-تىڭ دامۋ جوسپارلارىنا جوعارى سەنىمى رەتىندە باعالايمىز.
ءبىزدىڭ اكتسيونەرلەر KEGOC اكتسيالارىنىڭ تيىمدىلىگى جوعارى جانە ءوتىمدى ەكەنىن بىلەدى. كومپانيا ارقاشان اكتسيونەرلەر الدىنداعى مىندەتتەمەلەرىن ورىنداپ وتىرادى. 2014 جىلى كومپانيا اكتسيالارىن باستاپقى ورنالاستىرعان ساتتەن باستاپ اكتسيونەرلەرگە 238 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا ديۆيدەندتەر تولەدى. ال بيىلعى جىلدىڭ ناتيجەلەرى ۇمىتتەرىمىزدى اقتادى, بۇل دا اكتسيونەرلەر ءۇشىن دە جاقسى جاڭالىق بولىپ تابىلادى.
– KEGOC نىساندارىنىڭ 2023-2024 جىلداردىڭ كۇزگى-قىسقى كەزەڭىنە دايىندىعى تاقىرىبىنا ارنايى توقتالعانىڭىز دۇرىس دەپ ويلايمىن. شىنىندا دا بۇل ەلدىڭ جۇكتەمە ماكسيمۋمى كەزەڭىنەن قالاي وتەتىنىنە قاتىستى اڭگىمە بولىپ تۇر. وسى تاقىرىپقا قاراي ويىسساق...
– جالپى, جىل سايىن ۇلتتىق ەلەكتر تورابىنىڭ سەنىمدى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن, سونىمەن قاتار كۇزگى-قىسقى كەزەڭنەن تابىستى ءوتۋى ءۇشىن ەلەكتر جەلىلىك وبەكتىلەردى دايىنداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. اتاپ ايتقاندا, كەGوس اۋەلىك ەلەكتر جەتكىزۋ جەلىلەرىن جانە قوسالقى ستانسالارداعى جابدىقتاردى جوندەۋ-پايدالانۋ جۇمىستارى اۋقىمدى كولەمدە جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل رەتتە قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن قاتاڭ ساقتاۋعا باسا نازار اۋدارامىز. جوندەۋ-پايدالانۋ جۇمىستارى اياقتالعاننان كەيىن جۇيەلىك وپەراتور ۋاكىلەتتى ورگان بەرەتىن كۇزگى-قىسقى كەزەڭنەن وتۋگە دايىندىق پاسپورتىن الادى.
قازىرگى كەزدە ەلەكتر جەلىلەرىن دايىنداۋ بويىنشا جوندەۋ ناۋقانى ءساتتى اياقتالدى. بيىل 91 ەلەكتر جەتكىزۋ جەلىسىندە جانە 27 قوسالقى ستانسا جابدىعىندا بارلىق جوسپارلى ءتيىستى جۇمىستار ورىندالدى. ماتەريالداردىڭ, قوسالقى بولشەكتەر مەن كونسترۋكتسيالاردىڭ اۆاريالىق قورى تولىقتىرىلدى, جانار-جاعارمايدىڭ جەتكىلىكتى قورى قۇرىلدى. «كەGوس» اق-نىڭ 2023-2024 جىلدارداعى كۇزگى-قىسقى كەزەڭدەگى جۇمىسقا دايىندىعىن راستايتىن پاسپورت 5 قازاندا الىندى.
– ءنابي ەركىن ۇلى, 20 جىلدان استام ۋاقىت بويى KEGOC قازاقستاننىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىن دامىتۋدىڭ كوشباسشىسى بولىپ سانالادى. مۇنداي تابىستىلىقتىڭ كىلتى نەدە دەپ ويلايسىز؟
– تابىستىلىقتىڭ بار سىرىن ءبىزدىڭ كومپانيادا تاباندى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان ادامداردىڭ وزىنەن ىزدەۋ كەرەك. ءبىزدىڭ KEGOC-تىڭ بارلىق جەتىستىكتەرى جوعارى بىلىكتى مامانداردان قۇرالعان مىڭداعان ادامنان تۇراتىن ۇجىمنىڭ ەڭبەگى دەپ ايتۋدان استە جالىققان ەمەسپىز. جالپى العاندا, ءبىزدىڭ ۇجىمدى بارلىق وندىرىستىك جوسپارلار مەن مىندەتتەردى ءتيىمدى جۇزەگە اسىراتىن پىكىرلەستەر قاۋىمداستىعى دەپ تە اتاۋعا بولادى.
باسشىلىق كومپانيانىڭ كادرلىق الەۋەتىن دامىتۋدى ءوز جۇمىسىنداعى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى دەپ سانايدى. KEGOC-تىڭ كادرلىق ساياساتى ادىلەتتىلىك, سىيلاستىق, تەڭ مۇمكىندىكتەر, ساباقتاستىق, ۇزدىك الەمدىك تاجىريبە مەن HR-تەحنولوگيالارعا باعدارلانۋ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن. ءبىز ءارتۇرلى قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا باسشىلىق پەن قىزمەتكەرلەر اراسىنداعى تۇراقتى جانە سىندارلى ديالوگتىڭ كادر ساياساتىنىڭ ماڭىزدى قۇرالى بولۋى كەرەك ەكەنىن تۇسىندىك.
سوندىقتان ءبىز ەڭ الدىمەن, قولايلى ەڭبەك جاعدايلارىن جاساۋعا تىرىسامىز. KEGOC-تا قىزمەتكەرلەردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ بويىنشا كەشەندى باعدارلاما ىسكە اسىرىلۋدا. مىسالى, 2024 جىلعى قاڭتاردان باستاپ بارلىق قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى وسەدى جانە الداعى جىلدارى ەڭبەكاقىنىڭ سىيلىقاقى بولىگىن ۇلعايتۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار كومپانيادا قىزمەتكەرلەردى ەرىكتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ باعدارلاماسى جۇمىس ىستەيدى.
بيىل ءبىز جەڭىلدەتىلگەن نەسيەمەن تۇرعىن ءۇي الۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدى ويداعىداي جالعاستىردىق. ءبىزدىڭ 50-گە جۋىق قىزمەتكەرىمىز جەڭىلدەتىلگەن شارتتارمەن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الدى. بۇل جۇمىس كورپوراتيۆتىك سەكتوردا قىزمەتكەرلەردى قولداۋ بويىنشا ەڭ ۇزدىك تاجىريبەلەردىڭ ءبىرى رەتىندە جوعارى باعالاناتىنىن تىلگە تيەك ەتەمىز.
– ءنابي ەركىن ۇلى, ءماندى دە ماعىنالى سۇحباتىڭىز ءۇشىن راحمەت.
– سىزدەرگە دە راحمەت. وسى ءساتتى پايدالانا وتىرىپ, بارلىق ارىپتەستەرىمدى كاسىبي مەرەكەمىز – ەنەرگەتيك كۇنىمەن, سونىمەن قاتار كەلە جاتقان جاڭا جىل مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى. بارشاڭىزعا زور دەنساۋلىق, باق-بەرەكە جانە بەيبىت اسپان تىلەيمىن.
ال بارشا وتانداستارىمىزدى «KEGOC» اق ۇجىمى الداعى ۋاقىتتا دا تۇتىنۋشى كوپشىلىكتى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن ۇزدىكسىز جابدىقتاۋ بويىنشا ءوزىنىڭ بارلىق وندىرىستىك مىندەتتەرىن ورىندايتىن بولادى دەپ سەندىرگىم كەلەدى.
اڭگىمەلەسكەن –
امانكەلدى قياس,
«Egemen Qazaqstan»
