اباي • 21 جەلتوقسان, 2023

ابايدى دۇرىس زەردەلەيىك

894 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ وسى جىلى 4 جەلتوقسانداعى ءبىر بەتتى تولتىرعان «جان جانە «ەۋروپانىڭ جاعالاۋى» اتتى ماقالاسىن تۇرسىن جۇرتباي مەن سۇلتان ىبىراي بىلايشا قورىتىندىلايدى: «ەندىگى جەردە ابايتانۋ ءىلىمىنىڭ جاڭا ارناسى فريدريح بەنكەدەن ءورىس الاتىنى انىق». بىزدىڭشە, بۇل – ميلليونداعان قازاق وقىرمانىن اباي جولىنان اداستىرۋ.

ابايدى دۇرىس زەردەلەيىك

تۇرسىن مىرزا, سوندا ابايتانۋ ءىلىمىنىڭ جاڭا ارناسى بەنكەگە تاۋەلدى بولعانى ما؟ بۇل – ماسقارا تۇجىرىم. قولىندا قۇرانى بار مۇسىلمان, ويشىل ابايدى مۇلدەم جات ءدىن تانىمى مەن تۇسىنىگىندەگى بەنكەگە تاۋەلدى ەتۋ ساۋ اقىلعا سيا ما؟

ەدۋارد بەنكەنى بىلاي قويعاندا, شاكا­رىم قاجى ء«ۇش انىق» دەگەن ەڭبەگىندە «باتىس­تا اداسۋ پيفاگوردان باستالعان» دەگەن تۇجى­رىمعا كەلگەن.

ەدۋارد بەنكە زامانى – ەۋروپانىڭ اداسۋ زامانى. سىزدەر وسۆالد شپەنگلەردىڭ «ەۋروپانىڭ قۇلدىراۋى» (زاكات ەۆروپى) دەگەن ەڭبەگىمەن تانىسسىزدار ما؟

حاكىم اباي ءوزىنىڭ ىزدەنىس ارناسىن تاپ­قانىن بىلمەۋشى مە ەدىڭىزدەر؟

ون ءۇش جاسار اباي:

فيزۋلي, ءشامسي, ءسايحالي,

ناۋاي, ساعدي, فيرداۋسي,

قوجا حافيز – بۋ ءھامماسي

ءمادات بەر يا شاعيري ءفارياد, – دەمەپ پە ەدى؟

بۇگىنگى تەك-تامىرىمىز بەن باعىت-باع­دا­رىمىز ايقىندالعان كەزەڭدە «اباي ءىلىمىنىڭ جاڭا ارناسى ەۋروپادا, حريستيان الەمىندە» دەۋ نەندەي تۇسىنىككە, ۇعىمعا جاتادى؟

ەندى «ابايتانۋ ءىلىمىنىڭ جاڭا ارناسى ەدۋارد بەنكەدەن باستالادى» دەپ, ابايدى بىلمەستەردى اداستىرىپ, ۇلت دانالىعىن بىلگىلەرىڭىز كەلمەگەندىگىن جاريا ەتىپ وتىرسىزدار.

حريستيان ءىلىمىنىڭ ناسيحاتشىسى ەدۋارد بەنكە كىم؟ مۇسىلمان الەمىنىڭ عۇلاماسى اباي كىم؟

«Egemen Qazaqstan» باسىلىمى پىكىر­تالاس اياسىندا بولسىن وسىنداي بىلمەستىك ءسوزدى جاريالاۋدان ساقتانسا ەكەن.

P.S. جان – جاراتۋشىنىڭ قۇپياسى, ءارى قازىناسى. جاندى بەرۋشى دە, الۋشى دا – اللا تاعالا. ەۋروپادا جان تۋرالى ەشقاشاندا دۇرىس باعىتتا تۇجىرىم بولعان ەمەس. بولمايدى دا. سەبەبى ەۋروپا – كۇردەلى, ايقىش-ۇيقىش الەم. ء«ۇش انىقتا» جان تۋرالى شاكارىم ناقتى ايتقان. قايتا وقىڭىزدار!

تۇرسىن مىرزا, ءسىز فيلوسوفيانىڭ نەن­دەي ءبىلىم سالاسى ەكەنىنەن حابارسىز ەكەن­سىز. ايتايىن, فيلوسوفيا – ەۋروپادا قالىپ­تاس­قان ماتەرياليستىك, اتەيستىك ءبىلىم سالاسى.

اباي فيلوسوفيانى بىلگەن, بىراق مويىن­داماعان. اباي – حاكىم. اباي – ويشىل, ءدىن جولىنداعى – مۇسىلمان.

 

عاريفوللا ەسىم,

اكادەميك 

سوڭعى جاڭالىقتار