ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلار وڭىردە اۋانىڭ لاستانۋىنا بايلانىستى پروبلەمالاردى جانە ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. سونداي-اق پالاتا توراعاسى باستاعان ءبىر توپ سەناتور شىعىس قازاقستان وبلىسى ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارىمەن جانە ءوڭىر جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستى. جيىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا سەنات پەن ءماسليحاتتاردىڭ ءوزارا جۇمىسىن جۇيەلى تۇردە جۇرگىزۋ توڭىرەگىندە ءسوز بولدى.
پارلامەنتتىك كوميسسيانىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ قارالعان ماسەلەنىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋدارىپ, ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنداعى 17 باسىمدىقتىڭ بىرنەشەۋىنە تىكەلەي قاتىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە ەلىمىزدە اتموسفەراعا شىعارىلاتىن زياندى زاتتاردى ازايتۋ جانە زاماناۋي ەكولوگيالىق تەحنولوگيالارعا كوشۋ باعىتىندا بىرقاتار شارا قولعا الىندى. بۇل باعىتتا قولدانىستاعى زاڭناما دا بار. سوعان قاراماستان اۋانىڭ لاستانۋى بويىنشا ودم سالاسىنداعى رەيتينگتە قازاقستان تومەن دەڭگەيدە قالىپ وتىر.
ءىس-شارا بارىسىندا سەنات سپيكەرى پارلامەنت جاڭا ەكولوگيالىق كودەكستىڭ قابىلداعانىن, مەملەكەت باسشىسى كومىرتەكتى بەيتاراپتىق ستراتەگياسىنا قول قويعانىن ەسكە سالدى. ءيا, رەسپۋبليكادا «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ – وزەكتى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى.
– پارلامەنتتىك كوميسسيا پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن قۇرىلعان. ونىڭ نەگىزگى ماقساتتارى – ەلىمىزدە ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا جاردەمدەسۋ جانە وسى باعىتتاعى جۇمىستارعا مونيتورينگ جۇرگىزىپ, ۇسىنىستار مەن تىڭ باستامالار ازىرلەۋ. وسى رەتتە كوميسسيانىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىن اۋانىڭ لاستانۋى جانە ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك تاقىرىبىنا ارناپ وتىرمىز. بۇل ماسەلە شىعىس قازاقستان وبلىسى ءۇشىن وتە وزەكتى ەكەنىن بىلەمىز. سوندىقتان جەرگىلىكتى ازاماتتارمەن, ساراپشىلارمەن جانە كاسىبي ماماندارمەن اتالعان تۇيتكىلدى تالقىلاۋ ءۇشىن شىعىس قازاقستان وبلىسىندا كوميسسيانىڭ كوشپەلى وتىرىسىن وتكىزۋدى ۇيعاردىق», – دەدى سەنات توراعاسى.
سونداي-اق ماۋلەن اشىمباەۆ قولدانىستاعى نورماتيۆتىك جۇيەنىڭ ەسكىرگەنىن, سوندىقتان ول ەلىمىزدە اۋانىڭ ساپاسىن ءدال انىقتاۋعا تولىق مۇمكىندىك بەرمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى ستاندارتتار جۇيەسىن رەفورمالاۋ جانە ۇلتتىق زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ وتىر. ودان بولەك, كوميسسيا توراعاسى ورنىقتى دامۋ ماقساتتارى اياسىنداعى جۇمىستاردا ۇيلەسىمنىڭ جوقتىعىن جانە پروبلەمالاردى شەشۋدە حالىقارالىق تاجىريبەنى قولدانۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
كوميسسيا وتىرىسىندا ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ەرمەك كوشەرباەۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى – ەلىمىزدىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەرى ايجان ەسماعامبەتوۆا, سەنات دەپۋتاتى, اگرارلىق ماسەلەلەر, تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ءالي بەكتاەۆ, قازاقستانداعى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى دامۋ باعدارلاماسىنىڭ تۇراقتى وكىلى كاتارجينا ۆاۆەرنيا, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ بىرقاتار دەپۋتاتى جانە تاعى باسقا قاتىسۋشىلار ءسوز سويلەپ, ورنىقتى دامۋ ساياساتىن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ جولىنداعى زاڭنامالىق باستامالارىن ۇسىندى.
جيىن سوڭىندا قاتىسۋشىلار تاراپىنان بىرقاتار سۇراق قويىلىپ, ۇسىنىس-پىكىرلەر ايتىلدى. ماسەلەن, شىعىس قازاقستان وبلىستىق ازاماتتىق اليانس زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى اياۋجان ءاشىموۆا الەم «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشىپ جاتقاندا, وسكەمەندە قاتتى وتىنمەن جىلىتىلاتىن جىلۋ ەلەكتر ستانساسىن سالۋ قانشالىقتى قاجەت دەگەن ماسەلەنى كوتەردى. بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرگەن وبلىس اكىمى ەرمەك كوشەرباەۆ جىلۋ ەلەكتر ستانساسى بوي كوتەرگەن جاعدايدا كومىرمەن جىلىتىلاتىندىعىن اتاپ ءوتتى. الايدا ەكولوگيالىق تالاپتار ساقتالادى. سونداي-اق گاز قۇبىرى جەتكەندە گازعا اۋىستىرىپ جىبەرەتىندەي تەحنولوگيالاردى پايدالانادى. بۇدان وزگە قورشاعان ورتانى تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردىڭ لاستاپ تۇرعانى دا ايتىلدى. سەنات توراعاسى بۇل ماسەلەنىڭ دە وتكىر تۇرعانىن تىلگە تيەك ەتىپ, كەلەسى وتىرىستى وسى تاقىرىپقا ارنايتىندىقتارىن ايتتى.
سونىمەن قاتار سەناتورلار وبلىسقا ساپار بارىسىندا ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن جانە ءوڭىردىڭ جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستى. پالاتا توراعاسى جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن ايماقتى دامىتۋ تەتىكتەرى مەن پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلادى. ول ءوز سوزىندە ەل پرەزيدەنتىنىڭ وبلىستى قايتا قۇرۋ جونىندەگى تاريحي شەشىمىنە توقتالىپ, مۇنداي قادام ءوڭىردىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە تىڭ سەرپىن بەرگەنىن اتاپ ءوتتى.
كەزدەسۋلەر كەزىندە مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەپ بەرگەن جاڭا ەكونوميكالىق ۇلگىگە كوشۋدىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىن ىسكە اسىرۋ, سونداي-اق زاڭ شىعارۋ قىزمەتىندە سەنات پەن وڭىرلەردىڭ ءوزارا ءتيىمدى ءىس-قيمىلىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرىنە باسا ءمان بەرىلدى.
«مەملەكەت باسشىسى بيىلعى جولداۋىندا ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ جاڭا ۇلگىسىنە كوشۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرىن بەلگىلەپ بەردى. ۇسىنىلعان بارلىق شارا ەكونوميكاداعى قۇرىلىمدىق وزگەرىستەرگە جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ناقتى جاقسارتۋعا ارنالعان. وسىعان بايلانىستى جاڭا زاماناۋي يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيا نەگىزىندە وڭدەۋ ونەركاسىبىن جانە اگرارلىق سەكتوردى دامىتۋعا باعىتتالعان كەشەندى شارالار جۇزەگە اسىرىلادى. مۇنداي اۋقىمدى جۇمىستى اتقارۋ كەزىندە ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ تاجىريبەسى مەن پىكىرلەرى ەرەكشە ماڭىزعا يە», دەگەن ماۋلەن اشىمباەۆ سەنات جانىنداعى جەرگىلىكتى وكىلدى ورگاندارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ جونىندەگى كەڭەستىڭ جانە ء«وڭىر» دەپۋتاتتىق توبىنىڭ جۇمىستارىنا توقتالدى. ول اتالعان الاڭداردىڭ قىزمەتى وڭىرلەردەگى پروبلەمالاردى بىرلەسىپ شەشۋگە ىقپال ەتۋدى كوزدەيتىنىن ايتتى.
سەناتورلار «قازتسينك» كومپانياسىنىڭ جانە وسكەمەن قالاسىنداعى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ ۇجىمدارىمەن دە كەزدەستى. دەپۋتاتتار اتالعان نىسانداردىڭ جۇمىس بارىسىمەن جانە ولاردىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەك جاعدايىمەن تانىستى. كەزدەسۋلەردە ءوندىرۋشى سەكتور كاسىپورىندارىن تەحنولوگيالىق جانە ەكولوگيالىق تۇرعىدا جاڭعىرتۋ, ۇلتتىق بيزنەستىڭ مۇددەسىن قورعاۋ, سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋ جانە باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
بۇدان باسقا, پارلامەنت دەلەگاتسياسى وسكەمەن ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا بارىپ, مەكەمەنىڭ جاي-كۇيىنە نازار اۋداردى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
