قوعام • 06 جەلتوقسان, 2023

انتروپولوگيا ابىزىنىڭ مەمۋارى

284 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدەگى انتروپولوگيا سالاسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, قازاق عىلىمىنىڭ ابىزى – ورازاق سماعۇلوۆتىڭ ء«ومىرىمنىڭ ءمانى مەن ءسانى» كىتابى جارىق كوردى. جيناقتىڭ تۇساۋكەسەرى الماتى مەن استانا قالالارىندا ءوتتى. عاسىر عۇمىرعا بەت العان قايراتكەردىڭ ءومىر بەلەستەرىنەن سىر شەرتىپ, تەرەڭ تولعانىستارىن وقىرمانعا جەتكىزگەن ەڭبەك باقىتجان بۇقار­بايدىڭ «AmalBooks» باسپاسى ارقىلى كوپشىلىككە جول تارتتى.

انتروپولوگيا ابىزىنىڭ مەمۋارى

ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋني­ۆەرسيتەتىندە وتكەن جاڭا ەڭ­بەكتىڭ تانىستىرىلىمىنا اۆ­تور قاتىستى. ءىس-شارا­عا كەلگەن عالىمدار مەن زيالى قاۋىم وكىل­­دەرى, سونداي-اق ورا­زاق اعا­نىڭ قايراتكەرلىك جولىن ۇلگى تۇتاتىن تالاپكەر جاستار اۆتورعا كوكەيدەگى ساۋالدارىن قويىپ, جىلى جۇزدەسۋ رۋحاني سىرلاسۋ كەشىنە ۇلاستى.

ء«ار ادامنىڭ عۇمىرى – ءبىر كىتاپ. توقسان اسىپ تاعىلىمدى عۇمىر كەشتىم بە, تاۋقىمەتتى عۇ­مىر كەشتىم بە, ونىڭ باعاسىن كى­تاپتى وقىعان سانالى وقىرمان بە­رە جاتار. وسى جاسقا دەيىن قازاق عىلىمىنا توم-توم كىتاپ­تار قوستىم. ەڭبەكتەرىمدى ەل تانىپ, مۇحيت اسىپ, شەتەلدىڭ جاستارىنا دا پايداسى ءتيىپ جاتىر. كىتاپتىڭ اراسىندا وت قۇشىپ, ورتەنگەنى دە بار. بىراق ءومىردىڭ ەشقانداي قالتارىس-بۇلتارىسى مەنى سىندىرا العان جوق. سوندىقتان دا العاش رەت بار عۇمىرىمدى قاعاز بەتىنە ءتۇسىرىپ, ۇسىنىپ وتىرمىن», دەگەن اۆتور كەزەكتى كىتاپتا ءوز ءومىر جولىن سۋرەتتەگەن.

قازاق ەتنوسىنىڭ قاڭقا سۇيەك­­­­تەرىنە جارتى عاسىر بويى كەشەن­دى ءھام سالىستىرمالى زەرتتەۋ جۇرگىزە وتىرىپ, سول ارقىلى ادامنىڭ قان جۇيەسى, ءتىس مورفو­لوگياسى, ماي بۇرمەسى, ءتىپتى تەرى بەدەرىنە دەيىن انىقتاۋعا بولاتىنىن العا تارتىپ, قازاق  حالقى وسى ولكەنى 50 عاسىر بويى مەكەن ەتكەندىگىن عىلىمي تۇر­عىدان دالەلدەگەن عالىمنىڭ بۇ­عان دەيىن شىققان توم-توم كىتاپ­تارىنا عىلىمي ىزدەنىستەرى مەن زەرتتەۋلەرى ارقاۋ بولعان. ال بۇل جاڭا ەڭبەكتىڭ ەرەكشەلىگى – اۆتور ءوزىنىڭ تۇلعالىق قا­لىپ­­تاسۋ جولىن, جان بالاسىنا اش­پاعان سىرلارىن, كوڭىلدەگى الاڭىن وقىر­مانعا جايىپ سالادى.

سونىمەن قاتار جاڭا جيناق­تىڭ استاناداعى ۇلتتىق مۋزەيدە لەنتاسى قيىلىپ, تاعىلىمدى كىتاپ ەلوردالىق وقىرمانعا جول تارتتى. ءىس-شارادا سەناتور دارحان قىدىرالى عالىمنىڭ ونەگەلى جولى تۋرالى بايان ەتتى.

– اكادەميك ورازاق سماعۇلوۆ – تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, وتاندىق انتروپولوگيا عىلىمىنىڭ اتاسى. ول – التايدان اتىراۋعا, الاتاۋدان قاراتاۋعا دەيىنگى ۇلى دالا بەسىگىندە ۇزدىكسىز ۇرپاق ءوربىتىپ, ءوسىپ-ونگەن قازاق اتاتەگىنىڭ ەلۋ عاسىرلىق شەجىرەسىن شەرتكەن جىلناماشى, قازاق حالقىنىڭ قولا داۋىردەن بۇگىنگە دەيىن كەڭ-بايتاق كيەلى اتاجۇرتىندا كىندىگى بەرىك بايلانىپ, ءناسىل-جۇراعاتىن ءوسىرىپ-ءوربىتىپ, ەل مەن جەرىنىڭ تامىرلاستىعى بىتە قايناسىپ, ءبىرتۇتاس قۇبىلىسقا اينالعانىن الەمدىك عىلىمنىڭ قازىرگى جەتىستىكتەرىمەن ورنەكتەپ ايعاقتاعان تاريحتىڭ تامىرشى­سى, ساقتاردىڭ سارقىتى بول­عان قازاق جۇرتى سان عاسىر سا­پىرىلىسقان حالىقتاردىڭ ۇلى كوشىنە ارالاسىپ, التى الاش اتانىپ, ءوزىنىڭ اتاقونىس مە­كەنىندە ەجەلدەن بەرى بىرەگەي پوپۋلياتسيا ءتۇزىپ, تەگى مەن ءتۇر-تۇلعاسى ءبىرتۇتاس ۇلتقا اينال­عانىن دايەكتەگەن عۇلاما عالىم, توقساننىڭ تورىندەگى تارلانبوز تاريحشى, – دەدى ول.

«اشارشىلىقتان امان قالعان بالا», ء«مايىتحانادان باستالعان مانساپ», «قۋعىنداعى عالىم», «عىلىم ساحناسىنىڭ سىرتىندا», «تاۋەلسىزدىككە جەتكەن عالىم», «تىرەگىم بولعان وتباسىم» دەپ اتالعان التى بولىمنەن تۇراتىن كىتاپتا قانىش ساتباەۆ, الكەي مارعۇلان باستاعان حالقىمىزدىڭ ءبىرتۋار ۇلدارى تۋرالى جارقىن ەستەلىكتەر, اۆتوردىڭ كۇيىنىشى مەن ءسۇيىنىشىن سۋرەتتەگەن مولتەك سىرلار وقىرماندى تەرەڭ ويعا جەتەلەيدى. اۋىلدان الماتىعا اتتانعان ءسات, انتروپولوگياعا جاسالعان العاشقى قادامدار دا بايىپتى باياندالعان.

عىلىم جولىنا بار عۇمىرىن ارناعان تۇلعانىڭ تەپەرىشى مەن تاعىلىمى مول تاعدىرى تۋرالى تەرەڭ ويلارىن اۆتوردىڭ ءوز اۋزى­نان جازىپ العان «AmalBooks» باسپاسىنىڭ جوبا جەتەكشىسى – ارايلى جاقسىلىق. كىتاپ «مەلومان» دۇكەندەرى ارقىلى ساتىلىمعا تۇسپەك.

سوڭعى جاڭالىقتار