ونەر • 21 قاراشا, 2023

قاراعاندى قاراشىعىنداعى قاراشا

235 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جاقىندا قاراعاندىدا ەرەكشە پوەتيكالىق كەش ءوتتى. نەسىمەن ەرەكشە دەسەڭىز, باياعى قالىپتى بۇزىپ, جاڭاشا سەرپىلىس سىيلاعانىمەن. ولەڭ وقىعانىمەن قوسا, اقىندار كەشتى انمەن ارلەدى. ءبىر ساعاتقا جۋىق ۋاقىت قاراعاندىداعى ادەبي ورتانىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىن كورەرمەننىڭ كوز الدىنا اكەلدى.

قاراعاندى قاراشىعىنداعى قاراشا

سونىمەن «قاراشادا ءومىر تۇر…» اتتى ادەبي-سازدى كەش پوەزيا بەكەتىنەن شىققان پويىز­دىڭ قاراعاندىعا كەلىپ توقتاۋىنان باستالادى. وسى ءبىر مەزەتتە س.سەي­فۋللين اتىنداعى وبلىستىق اكا­­دەميالىق قازاق دراما تەاترى­نىڭ ارتىستەرى ساحنا الاڭىنا شى­عىپ, كەش تامامدالعانشا تەاتر­لاندىرىلعان قويى­لىمدى ءسات­تى ءوربىتىپ شىعادى. ايتپاقشى, اقىن­داردىڭ دا اكتەرلىك شەبەر­لىكتەرىنە جۇرت قايران قالىستى.

ءارتىس جىگىتتەر ادەبي قويى­لىمدى جۋر­ناليستيكانىڭ جامپوزى نۇرماحان وراز­بەكوۆتىڭ قا­را­عاندىعا كەلىپ, قار­قارالىدان الاپات اقىن سەرىك اقسۇڭ­قار ۇلىن الدىرعانىنان باستايدى. سول ساتتە كورەرمەننىڭ اراسىنان سەرىك اق­سۇڭ­­قار ۇلى مەن قويلىباي اسان ساح­نا­عا كوتەرىلىپ, ولەڭدەرىن تەبىرەنىپ تۇرىپ وقيدى. سودان سوڭ داۋلەت ىرىس­باي­ ۇلى­نىڭ «قارا­عاندى ءۆالسى» ءانىن مەدەت وساتاەۆ ورىندايدى.

ۆا

ساحناداعى ارتىستەر ارمەن قا­راي ادە­بي كەشتى بىلاي وربىتەدى. ەرتەدە «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنە اقسۇڭقار ۇلى الما­تىعا ابادان­دارىن ەرتىپ كەلگەنى جونىندە جازىل­عانىن ايتىپ, سول كەزدەگى ادۋىن­دى بۋىندى ورتاعا الدىرادى. سەرىك ساعىنتاي, رۋس­لان نۇرباي, قايرات اسقار جا­لىن­داپ تۇرىپ جىرلارىن وقيدى. الدىڭعى بۋىن اعالارىن ىز­دەپ, پوە­زيا مەيرامحاناسىنا بەت الادى.

ودان كەيىنگى بۋىننىڭ ولەڭى دە, ونەرى دە كورەرمەننىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بو­لەنەدى. اقىندار سۇلتان داۋلەتحان ۇلى, ءىلياس مۇ­قاي, جالەل قۋاندىق ۇلى, ەل­­ميرا سايلاۋقىزىنىڭ سىرشىل ولەڭ­­دەرىنە كەزەك بەرىلەدى. ءساتتىباي ءجۇنى­سوۆ­تىڭ گيتارامەن شىرقاعان, ەرقا­نات كەڭەسبەك ۇلىنىڭ دومبىرامەن ورىن­داعان ءانى اسەرلى شىعادى.

ال ءانشى سايان بودەس ورتاعا سۋى­­رى­لىپ شىعىپ, اقىنداردىڭ قۇرمەتىنە ەرلان تولەۋتايدىڭ «سەن جانە مەن» ءانىن اۋەلەتەدى.

بۇدان كەيىنگى جاس تولقىن دا ورتاعا جارقىراي شىقتى. ەرىك نارىن ۇلى ءوزىنىڭ ولەڭىنەن سوڭ, گيتارانىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن ليريكالىق ءانىن شەبەر ورىندادى. ادىلەت شوپەننىڭ پوەزياسىنا دا ىقىلاس ەرەكشە بولدى. سالتانات قايىربەكتىڭ اسەم اۋەنىنە دە ەلىتتىك.

كۋ

ادەبي-سازدى كەشتىڭ قورى­تىندىسى ەل جۇرەگىن, ءتىپتى ەلجىرەتىپ جىبەرەدى. كورەرمەن­نىڭ كوز جانارىنا جاس ۇيىر­تەدى. شاحتەرلەردىڭ جەر استىنداعى ەرەن ەڭبەگىن قويىلىم ارقىلى كورسەتە وتىرىپ, سالتانات قايىربەكتىڭ «كەنشىنىڭ شامى», جانات جاڭ­قاش ۇلىنىڭ «قۇربان­داردىڭ قانى» ولەڭى كۇڭىرەنە وقىلادى. بار­لىق اقىن ساحناعا شىعىپ, ءبىر-ءبىر قىپ-قىزىل گۇل شوعىن قويىپ, كەنشىلەر رۋحىنا تاعزىم ەتەدى. كورەرمەن تىك تۇرىپ, قوشەمەت كورسەتەدى. سەبەبى بۇل كەش بۇعان ابدەن لايىقتى-اق.

«قاراشادا ءومىر تۇر…» ات­تى ءداستۇر­لى پوەزيا كەشىمىز وسى جىلى ميۋزيكلعا اينالىپ, ءبىر ساعات كورەرمەننىڭ كوڭىلىن تەڭىزدىڭ تولقىنىنداي تەربەدى. بۇل ءوزى ءبىر جاعى سەرىك اقسۇڭقار ۇلى باستا­عان قاراعاندى ادەبي ورتاسى­نىڭ عۇمىرى­نا ءبىر ساعاتتىق شولۋ دەسەك تە بولادى. كەش سوڭىندا شاحتەرلەرگە ارنالعان ولەڭدەر وقىلىپ, كورەرمەننىڭ كوزىنە جاس ءۇيىرىلدى. «قاراشادا ءومىر تۇر». ياعني بۇل جەردە قاراعاندى­نىڭ ءومىرى قام­تىل­دى. قۋانىشى دا, قايعىسى دا. ءبىر توپ ءدۇلدۇل اقىنداردىڭ بۇلبۇل ءانشى ەكە­ن­ى­نە كوز جەتتى. رەجيسسەرلىك جۇ­مىس­تا سۇل­تان سەرىكتىڭ شەبەرلىگىنە ءتان­تىمىز. شىل­بىرىمىزدى تارتپاي, شىعار­ما­شى­لىق ەركىندىك بەرگەن قالا اكىمدىگىنە ەرەك­شە العىس ايتامىز», – دەيدى قازاقستان جازۋ­شىلار وداعى قاراعاندى وبلىستىق في­ليالىنىڭ توراعاسى, اقىن جانات جاڭ­قاش ۇلى.

ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋشى­لار­دىڭ قاتارىنداعى بەلگىلى پروديۋسەر اسحات قاجىتايدىڭ دا قا­جىر­لى ەڭبەگىن اتاپ وتكەنىمىز ءجون.

تۇيىندەي كەتسەك, قاراعاندى قارا­شى­عىن­داعى قاراشا وسىلاي ءوتىپ جاتىر. مۇندا ولەڭ دە, ءومىر دە بار…

 

قاراعاندى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار