نۇرسۇلتان نازارباەۆ: استانا كەلبەتى – ۇلت كەلبەتى. ءبىزدىڭ استانامىز قاي جاعىنان قاراعاندا دا كىسى قىزىعارلىقتاي, شىعىستىڭ دا, باتىستىڭ دا ايشىقتارىن قاتار قابىستىرعان قالاعا اينالىپ كەلەدى.
قازاقستاننىڭ جاھاندىق برەندىنە اينالعان استانانىڭ شىعىس پەن باتىس ساۋلەت ونەرلەرىنىڭ جاۋھارلارىن ۇردەي ۇيلەستىرگەن ءسانى مەن سالتاناتى, كوركى مەن كەلبەتى تورتكۇل ءدۇنيەنى جىلدان-جىلعا تامساندىرۋدان ءبىر تانباي كەلەدى. استانانىڭ اقىلگوي اۆتورى, زاماناۋي رەفورماتور نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق ەلىنىڭ بەدەلىن بالاماسىز باس قالاسىمەن بارشا الەمگە پاش ەتىپ, الاش ايبىنىن اسقاقتاتۋدى اڭساعان اتا-بابا اماناتىن ۇلىقتاۋدى ارمانداعان ەدى. ارمان اقيقاتقا اينالدى. قازاق ۇلتىنىڭ ۇلى تۇعىرى, الاش جۇرتىنىڭ ماڭگى ايبارى – ارۋ استانا ەت جۇرەگى ەلىم دەپ سوققان ەلباسىنىڭ, ارقا توسىندەگى عاسىر عاجايىبى اۆتورىنىڭ اقىل-ويى, ماقسات-مۇددەسى, ارمان-قيالىنىڭ قىش بولىپ قاشالىپ, تاستاي قۇيىلىپ, بولاشاققا مۇرا قىلعان بەلگىسىندەي كۇننەن-كۇنگە بيىكتەپ بارادى.
ەلوردا – ەلباسىنىڭ ءتول پەرزەنتى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاڭا استانانىڭ العاشقى قازىعى قاعىلعان كۇننەن باستاپ, قالانىڭ ءاربىر عيماراتىن, ءاربىر قۇرىلىس الاڭىن جۇرەگىنىڭ جىلۋىمەن ايالاپ, باس جوسپارىنان باستاپ, ارحيتەكتۋرالىق دوكتريناسىنا دەيىن قالىپتاستىردى. بولاشاق باس قالانىڭ باس جوسپارىن جاساۋعا تۇڭعىش حالىقارالىق بايقاۋ جاريالاتىپ, الەمدىك ساۋلەت ونەرىنىڭ سۇڭعىلالارى جىبەرگەن جۇزدەگەن جوبالاردى ساراپتاۋدان وتكىزدى. سول ءبىر سىندارلى ءساتتەردى مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ “ەۋرازيا جۇرەگىندە” اتتى كىتابىندا بىلاي دەپ ەسكە الادى: “كونكۋرسقا ايتۋلى ساۋلەت دەرجاۆالارىنان جانە بۇل تۇرعىدا الەمگە جايىلعان اتاقتارى بار: جاپونيا, اقش, اۆستراليا, يتاليا, فرانتسيا, گەرمانيا, رەسەي, فينليانديا, كورەيا, بولگاريا, پاكستان, پولشا, چەحيا, ۋكراينا, وزبەكستان, قىرعىزستان جانە لاتۆيا سياقتى ەلدەردەن 50-دەن استام جوبا ءتۇستى. بارلىق جوبالار كونگرەسس-حوللعا قويىلدى, ءسويتىپ ولارمەن اركىمنىڭ تانىسۋىنا تولىق مۇمكىندىك تۋدى. ۇسىنىستار توپتاماسىنىڭ ىشىنەن حالىقارالىق كونكۋرستىڭ شارتتارى مەن تالاپتارىنا جاۋاپ بەرە الاتىن 27 جوبالىق ازىرلەمە بەدەلدى قازىلار القاسىنىڭ قاراۋىنا ىرىكتەلدى. ءسويتىپ, كونكۋرس قورىتىندىسى بويىنشا, قازاقستاننىڭ جاڭا استاناسىن سالۋدىڭ باس جوسپارى رەتىندە زامانىمىزدىڭ اسا كورنەكتى ساۋلەتشىلەردىڭ ءبىرى – جاپون كونتسەپتۋاليسى كيسە كۋروكاۆانىڭ (شىن اتى نورياكي دەپ ءبىرشاما باسقاشا اتالادى) جوباسى قابىلداندى”.
ءيا, الەمدىك ساۋلەت ونەرى تاريحىندا وزىندىك قايتالانباس تالانتىمەن تانىلعان, امستەردام قالاسىنداعى ۆان گوگ مۇراجايى, كۋالا-لۋمپۋردىڭ حالىقارالىق اۋەجايى, وساكا قالاسىنىڭ ۇلتتىق-ەكولوگيالىق مۇراجايى, بولگارياداعى “ۆيتوشا” قوناقۇيى, “سوني” كورپوراتسياسىنىڭ مۇناراسى سياقتى جوبالاردىڭ اۆتورى, اتاقتى جاپون ارحيتەكتورى كيسە كۋروكاۆا استانا باس جوسپارىنىڭ اتاسى اتاندى. كۋروكاۆانىڭ باس جوباسى بويىنشا ءجۇزەگە اسىرىلا باستاعان استانانىڭ ارحيتەكتۋرالىق ءانسامبلى ءبۇگىنگى زاماننىڭ وسكەلەڭ ءديزاينى مەن ازيانىڭ ساۋلەت كولوريتىنىڭ بىرەگەي ۇندەستىگىن قۇرايدى.
دوكتور كۋروكاۆا استانانى دامىتۋدىڭ باس جوسپارىنىڭ نەگىزىنە جاڭا فيلوسوفيالىق كوزقاراستى تۇعىر ەتكەن. ونىڭ تۇجىرىمداۋىنشا “حح عاسىر مەحانيكالىق پرينتسيپتەر ۇستەمدىك العان ءداۋىر بولسا, ءححى عاسىر ءومىر پرينتسيپتەرىنە كوشەتىن ءداۋىر بولادى. ەندەشە, قازاقستاننىڭ جاڭا استاناسى “سيمبيوز” اتتى شەشۋشى ۇعىمدى ارقاۋ ەتۋى ءتيىس”. اقيقاتىندا قالا قۇرىلىسىنىڭ بۇل جاڭا يدەولوگياسى جاڭا عاسىرداعى قالالار تۇرعىزۋدىڭ شەشۋشى باعىتىنا اينالۋى مۇمكىن. ك.كۋروكاۆا يدەياسىنىڭ ءمانى, قالا قۇرىلىسى مەن تابيعي ەكولوگيالىق جۇيەنىڭ ۇيلەسىمدىكپەن دامۋى بولىپ تابىلادى.
قالا قۇرىلىسى دوكتريناسىنىڭ ناق وسىنداي ۇلگىسى تۇڭعىش رەت استانا قالاسى قۇرىلىس الاڭدارىندا تاجىريبە جۇزىندە ىسكە اسىرىلا باستادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قازاقستاندىق ارحيتەكتورلار استانا قالاسىنىڭ باس جوسپارىنا ۋاقىت وتە كەلە وزگەرىستەر مەن تىڭ جاڭالىقتار ەنگىزدى. بۇل ورايدا ءوڭىردىڭ ەكولوگيالىق جۇيەسىمەن قالا قۇرىلىسىنىڭ بىرەگەيلەنە سالىنۋىنا باستى نازار اۋدارىلدى. ەلوردانىڭ باس ارحيتەكتورى ەلباسى ءوڭىردىڭ تابيعي جاعدايلارىن, اۋا رايىنىڭ قۇبىلمالىلىعىن ەسكەرە كەلىپ, قالا ماڭىندا جاساندى ورمان القابىن قالىپتاستىرۋدى كۇن تارتىبىنە قويدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن “جاسىل ايماق” مەملەكەتتىك كاسىپورنى قۇرىلىپ, استانا اۋماعىن كوگالداندىرۋ شارالارى قولعا الىندى. قالانى ارقانىڭ اڭىزاق جەلى مەن سۇراپىل داۋىلدارىنان قورعاۋ ءۇشىن جىل سايىن 5 مىڭ گەكتار جەرگە اعاش وتىرعىزىلىپ, جاسىل بەلدەۋ جاسالىندى. حالىق اراسىندا “پرەزيدەنت ورمانى” اتالىپ كەتكەن بۇل جاسىل بەلدەۋ بۇگىندە 50 مىڭ گەكتار القاپتى الىپ جاتىر. 10 جىل ىشىندە بوي كوتەرگەن اعاشتار سىڭسىعان جىنىستى ورمانعا اينالدى. قازىر بۇل ورماندا قويان, تۇلكى, قارساق, ەلىك سياقتى اڭدارمەن قاتار, ءوڭىردىڭ ءسانىن كەلتىرەتىن جۇزدەگەن قۇستار ۇيا سالۋدا. ەلباسىنىڭ العا قويعان ماقساتى بويىنشا, الداعى ۋاقىتتا بۇل استانا ورمانى بۋراباي ءوڭىرىندەگى قالىڭ تابيعي ورمانمەن قوسىلۋى كەرەك. سونىمەن بىرگە قالانىڭ ءىشىن كوگالداندىرۋ, ءاربىر قۇرىلىس الاڭىن جاسىل جەلەكتى باققا اينالدىرۋ جۇمىستارى دا كەڭ كولەمدە جۇزەگە اسىرىلۋدا. مىنە, وسىلايشا دوكتور كۋروكاۆانىڭ ارحيتەكتۋرالىق يدەياسىنىڭ ارمانىنا اينالعان “سيمبيوز” جۇيەسى العاش رەت استانادا جۇزەگە استى.
ءسويتىپ, ەكولوگيالىق جۇيەمەن ءوزارا ۇيلەسىمدى جاراسىمدىلىق تاباتىن قالا قۇرىلىسىن سالۋدىڭ “سيمبيوز” اتتى جاڭا يدەولوگياسى ارقا توسىندە ومىرگە كەلدى. ءناتيجەسىندە جارتىلاي شولەيتتى قازاق دالاسىندا تورتكۇل دۇنيەنى تامساندىرعان جەرۇيىق قالا – استانا سالتانات قۇردى.
اقيقاتىندا استانا قۇرىلىسى الەمدىك ارحيتەكتۋرالىق اقىل-ويدىڭ تاجىريبە الاڭىنا اينالدى. كوكجيەكپەن كومكەرىلگەن جازيرا دالادا اسپانمەن تالاسقان عيماراتتار ءسان جاراستىرىپ, ساۋلەت ونەرىنىڭ سالتاناتىن اسىردى. استانالىق ارحيتەكتۋرالىق انسامبلدە شىعىس ساۋلەت ونەرىنىڭ جاۋھارلارى مەن باتىس ساۋلەتشىلەرىنىڭ باتىل يدەيالارى جارقىراي كورىنىس تاپتى. باس قالانىڭ باس جوسپارىن جاپوندىق ساۋلەتشى كيسە كۋروكاۆا جاساسا, استانانىڭ ارحيتەكتۋرالىق ايبىنىن ايشىقتاعان “پيراميدا” مەن “حان شاتىر” ساۋدا جانە ويىن-ساۋىق ورتالىعى اتاقتى اعىلشىن ارحيتەكتورى نورمان فوستەردىڭ شىعارماشىلىق ىزدەنىسىنىڭ جەمىسى, ال باس قالانىڭ ساۋلەت جانە مادەني ءومىرىنىڭ ءسانىن اسىرعان كينوكونتسەرت زالى يتاليالىق ساۋلەتشى مانفرەدي نيكولەتتيدىڭ قولتاڭباسى بولىپ تابىلادى.
لوندون قالاسىنداعى اتاقتى ءMىllennىum ءBrىdge عيماراتىن, پەكيندەگى الەمدەگى ەڭ ءىرى اۋەجاي قۇرىلىسىن سالعان اعىلشىن ءساۋلەتشىسى, بۇگىنگى الەمدىك ارحيتەكتۋرالىق اقىل-ويدىڭ سۇڭعىلا كوشباسشىلارىنىڭ بىرىنەن سانالاتىن نورمان فوستەر دۇنيە ءجۇزى تانىعان رەفورماتور نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ يدەياسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان قازاق دالاسىنداعى عاسىر عاجايىبى – استانا قالاسىنىڭ قۇرىلىسىنان سىرت قالا المادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ شاقىرۋىمەن ول عاسىرلىق قۇرىلىس الاڭىنا كەلىپ, پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن باس قالامىزداعى بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىنىڭ عيماراتىن تۇرعىزدى. سونىمەن بىرگە اتاقتى ارحيتەكتور ازىرگە ساۋلەت ونەرىندە بالاماسى جوق “حان شاتىر” عيمارات كەشەنىنىڭ قۇرىلىسىن سالدى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى.
بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايى “الەمدەگىنىڭ بارلىعى ۋاقىتتان قورقادى, ال ۋاقىت پيراميدادان قورقادى” (كونە ەگيپەت ماقالى).
مىسىر ەلىندەگى عاسىرلار قويناۋىنان سىر شەرتكەن پيراميدالار الەمنىڭ جەتى كەرەمەتىنىڭ بىرىنەن سانالادى. كونە زاماندا تۇرعىزىلعان پيراميدالار ۋاقىتپەن تايتالاسىپ, ماڭگىلىكتى پاش ەتىپ, ءالى كۇنگە دەيىن عالىمداردى قايران قالدىرىپ كەلەدى. ۇلىبريتانيالىق ساۋلەتشى نورمان فوستەر استاناداعى پيراميدا تۇرعىسىنداعى بۇل سارايدىڭ قۇرىلىسىن 2006 جىلى جۇزەگە اسىرعان بولاتىن.
پيراميدانىڭ بيىكتىگى – 62 مەتر. ول توپىراقتان تۇرعىزىلعان بيىكتىگى – 15 مەتر جاساندى ءتوبەشىكتىڭ ۇستىنە سالىنعان. استاناداعى پيراميدانىڭ جالپى اۋماعى 25,5 مىڭ شارشى مەتر الاڭدى الىپ جاتىر. عيماراتتىڭ قۇرىلىسىنا 12 مىڭ شارشى مەتر گرانيت تاسى, 52 مىڭ مەتر قۇرىلىس اعاشى, 15 مىڭ توننا قۇيما بەتون, 900 شارشى مەتر شىنى جۇمسالعان. “سەمبول-ينشاات” كومپانياسى عيماراتتى 13 ايدىڭ ىشىندە سالىپ بىتىرگەن.
پيراميدانىڭ ءبىرىنشى قاباتىندا 1,5 مىڭ ورىندىق وپەرا زالى ورنالاسقان. زالدىڭ قاق ورتاسىندا ۇلكەن ساحنا بار. ساحنادان 2,8 مەتر تومەندىكتە وركەسترگە ارنالعان ورىن لايىقتالعان. وعان 80 ادام سيادى. ءتورتىنشى قاباتتا پاتشا زال – اتريۋم زالى قونىس تەۋىپتى. 2090 مەتر اۋماقتى الىپ جاتقان اتريۋم زالىنان كەيىن “بەسىك” زالى بار. زالدىڭ “بەسىك” دەپ اتالۋىنىڭ استارىندا الەمدەگى نەگىزگى 4 ءدىننىڭ اراسىندا ەشقانداي الاۋىزدىققا جول بەرىلمەي ءومىر ءسۇرۋ ماعىناسى جاتىر. زالدىڭ ارحيتەكتۋرالىق ءانسامبلى تىنىشتىق پەن تاتۋلىق بەسىگىندە تەربەلە ءومىر سۇرۋگە ۇندەيدى.
“حان شاتىر”
لورد نورمان فوستەردىڭ قيالىنان شىققان تاعى ءبىر ساۋلەت عاجايىبى – “حان شاتىر” ساۋدا جانە ويىن-ساۋىق ورتالىعىنىڭ عيماراتى بولىپ تابىلادى. بۇل قۇرىلىس ورتالىق ازياداعى بالاماسىز ءارى ەڭ ءىرى ارحيتەكتۋرالىق جوبا بولىپ تابىلادى. تۇعىرلى مونوليتتىك سوم قۇيمالاردان تۇرعىزىلعان بۇل كەشەننىڭ بيىكتىگى 200 مەتردى قۇرايدى. ونىڭ نەگىزگى قاڭقاسى فتورپوليمەرمەن قاپتالعان ۇساق تورلى الىپ شاتىردان تۇرادى. قاپتاۋعا پايدالانىلعان فتورپوليمەر ETFE – جارىقتى مولىنان وتكىزىپ, عيماراتتىڭ ءىشىن ىستىق پەن سۋىقتان قورعايتىن عاجاپ قۇرىلىس ماتەريالى بولىپ تابىلادى. قۇرىلىس نىسانىنىڭ مەتالل قاڭقاسى – 2300 توننا, شاتىردىڭ بيىكتىگى – 150 مەتر.
“حان شاتىردىڭ” ىشكى كولەمى 110 مىڭ شارشى مەتر اۋماقتى الىپ جاتىر. بۇل ساۋدا جانە ويىن-ساۋىق ورتالىعىندا ەڭ ۇلكەن قالالىق باق, ءىرى ساۋدا ورتالىقتارى, كينوتەاتر, كونتسەرت زالدارى بولادى. سونىمەن بىرگە عيماراتتىڭ بارلىق قاباتتارىندا ءدامحانالار مەن مەيرامحانالار ورنالاسقان. ورتالىقتىڭ ىشىندە تروپيكالىق باقتار, گۇلزارلار, سۋبۇرقاقتار بار. شاتىردىڭ شىرقاۋ بيىگىندە 38 مەتر اۋماقتى الىپ جاتقان ءتوڭىرەكتى تاماشالاۋ مۇناراسى بولادى. وسى مۇناراعا شىققان استانالىقتار مەن قالا قوناقتارى ەلوردامىزدىڭ ەرەن بەينەسىن قۇس قاناتى جەتەتىن بيىكتىكتەن تاماشالايدى. بالالاردىڭ تاماشا دەمالىسى ءۇشىن بيىكتىگى 7 جانە 4 مەتردى قۇرايتىن سۋ سىرعاناقتارى جابدىقتالعان.
“ابۋ دابي پلازا استانا”
كوركىمەن دە, كەلبەتىمەن دە, كولەمىمەن دە كوڭىل وسىرەتىن استانانىڭ ارحيتەكتۋرالىق انسامبلىندەگى تاعى ءبىر ايشىقتى قۇرىلىس – ن.فوستەردىڭ ىزدەنىسىنەن تۋىنداعان “ابۋ دابي پلازا استانا” كەشەنى بولماق. قۇرىلىسى قىزۋ قارقىنمەن جۇرگىزىلىپ جاتقان بۇل كەشەن بيىكتىگى 88 قابات بولاتىن مۇنارادان, قوناق ءۇي كەشەندەرىنەن, مەيرامحانا-ويىن-ساۋىق ورتالىعىنان, ءداستۇرلى شىعىس بازارىنان قۇرالعان. سونىمەن بىرگە مۇندا فۋتبول الاڭىنداي كولەمدى الاتىن قىسقى باق قونىس تەبەدى. ارقانىڭ اقىرعان ايازدارىندا بۇل باققا كەلگەن استانالىقتار شىلىڭگىر شىلدەنىڭ اۋاسىن جۇتىپ, قىسقى باقتىڭ كوك-جاسىل كەرەمەتىن تاماشالايدى. بۇل كەشەندە جەڭىل مەترو-ستانساسى جۇمىس ىستەيتىن بولادى. كەشەن تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەپ, تۇتىنۋشىلاردىڭ دەمالىسى ءۇشىن بارىنشا قولايلى جاعداي جاسايدى.
“بۋراباي لەيكس رەزورتس”
استانانىڭ ارحيتەكتۋرالىق دوكتريناسىنا سايكەس باس قالا ساۋلەت ونەرىنىڭ وسكەلەڭ جەتىستىكتەرىمەن بىرگە تابيعاتتىڭ تاماشا تارتۋلارى جيىنتىعىنىڭ سيمبيوزىن ۇيلەستىرگەن ءححى عاسىردىڭ عاجايىپ تۋىندىسى ەكەندىگىن پاش ەتتى. شىندىعىندا دا جاقىن بولاشاقتا استانا تۋريستىك مەككەگە اينالادى. وعان بريتانيانىڭ بەلگىلى ارحيتەكتورى ەريك كيۋحنەنىڭ جوباسى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان “بۋراباي لەيكس رەزورتس” كەشەندى دەمالىس ايماعى دالەل بولماق. ەريك كيۋحنەنىڭ پىكىرىنشە بۋرابايدى ءالپى, اند نەمەسە اقش-تىڭ قۇزدى تاۋلارى سياقتى الەمدىك كۋرورتتى ايماقتارمەن عانا سالىستىرۋعا بولادى.
ەگەر بۋراباي كۋرورتى تولىق مۇمكىندىگىندە جۇمىس ىستەيتىن بولسا, وعان دەمالۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ جارتى حالقى كەلەدى, دەيدى بريتاندىق ساۋلەتشى. جوبا تولىق جۇمىس ىستەي باستاعان كەزدە بۋرابايعا جىل سايىن 90 ميلليون تۋريست كەلەتىن بولادى. سونىمەن بىرگە مۇندا ەلىمىزدەگى قۇمار ويىندار ورتالىعى ورنالاسادى. قورىتا ايتقاندا, جەر ۇيىعى بۋرابايدا تابيعات قۇدىرەتىمەن جاسالىنعان سۋ, ورمان, تاۋ ەرەكشەلىكتەرىنە نەگىزدەلگەن بارلىق دەمالىس تۇرلەرى جۇمىس ىستەيدى. ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن گولف الاڭى دا وسىندا ورنالاستىرىلماق. ەڭ باستىسى, وسى ءوڭىردىڭ 50 مىڭ تۇرعىنى تۇراقتى تۇردەگى جۇمىسپەن قامتىلادى.
***
حيۋ پيرمان, بريتاندىق ارحيتەكتۋرا سىنشىسى. الەم پيراميداسى دالا توسىندەگى جاڭا ەلوردادا سالىناتىن وراسان زور پيراميدا, ول قازىرگى زامانعى الەم كەرەمەتىنىڭ ءبىرى بولا الادى. عيمارات بۇكىل الەمدەگى بەيبىتشىلىكتىڭ, زورلىق-زومبىلىقتان باس تارتۋدىڭ, ادامداردىڭ سەنىمى مەن تەڭدىگىن نىعايتۋدىڭ نىشانى بولادى دەپ جوسپارلانۋدا. وسىنداي عيمارات سالۋعا تاپسىرىس بەرۋ ءۇشىن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بولۋ كەرەك.
***
جان-كلود ريگە, حالىقارالىق ساۋلەتشىلەر وداعىنىڭ باس حاتشىسى. حالىقارالىق ساۋلەتشىلەر وداعىنىڭ قۇرمەت بەلگىسىمەن ەرەكشە جاعدايلاردا الەمنىڭ ءتۇرلى ەلدەرىنەن ساۋلەت ونەرىنىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان اسا كورنەكتى قايراتكەرلەر ماراپاتتالادى. جوعارى ناگرادا پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆقا ونىڭ قازاقستان ساۋلەت ونەرىن دامىتۋدا كورسەتكەن, اسىرەسە جاڭا ەلوردا – استانا قالاسىنىڭ سالىنۋىنا بايلانىستى كورسەتكەن ايرىقشا كومەگى مەن قولداۋى ءۇشىن بەرىلگەن ەدى.
***
شوتا ءۋاليحانوۆ, ساۋلەتشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى. قالا دۇنيە جۇزىندەگى ۇزدىك ارحيتەكتۋرا بويىنشا سالىنىپ جاتىر. مۇندا بوي كوتەرگەن كەشەندەر, اۋەلى, الەمدىك ساۋلەت ونەرىنىڭ جاڭا تۋىندىلارى بولسا, ەكىنشىدەن, قازاق حالقىنىڭ ارمان-مۇراتىن بويىنا سىڭىرگەن دۇنيەلەر. اسىرەسە “بايتەرەك”, “قازاق ەلى” سەكىلدى الىپ نىساندار كونە تاريحتان سىر شەرتىپ تۇر. بۇل حالىق ساناسىنداعى قيال-عاجايىپتىڭ تىرىلگەن بولمىسى.
وسىلايشا جاڭادان دۇنيەگە كەلگەن استانا سۇلۋلىقتىڭ, ادەمىلىكتىڭ سيمۆولى. كەشىكپەي تۇساۋى كەسىلەتىن “حان شاتىر”, “ابۋ-دابي پلازا استانا” كەشەندەرى مەن 30 مىڭ ورىندىق جابىق ستاديون, 3500 ورىندىق كينوكونتسەرت زالى ەلوردانىڭ اجارىن اشاتىن دۇنيەلەر ەكەنى انىق.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات.