كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
وسىلايشا, شىلدەدە وتكەن سايلاۋدان كەيىنگى الاۋىزدىق اياقتالدى. پارلامەنت مۇشەلەرىنىڭ 179-ى پ.سانچەستى قولداسا, 171-ءى قارسى داۋىس بەردى, قالىس قالعان جوق. ايتا كەتەرلىگى, شىلدەدە يسپانيادا جالپى پارلامەنت سايلاۋى وتكەن بولاتىن. وندا حالىق كونگرەسس پەن سەنات دەپۋتاتتارىن سايلادى. ەرەكشەلىگى سول, پيرەنەي تۇبەگىندەگى ەلدە سەناتقا قاراعاندا كونگرەستىڭ قۇزىرەتى كەڭ. ولار پرەمەر-ءمينيستردى تاعايىندايدى, سەنات ماقۇلداماعان زاڭدى كوپشىلىك داۋىسپەن قابىلداۋعا قۇقىلى.
سول سەبەپتى تومەنگى پالاتانىڭ سايلاۋى ءاردايىم باسەكەگە تولى. جازداعى ساياسي دودا تارتىسقا تولى بولدى. كۇتپەگەن جەردەن البەرتو نۋنەس فەيحوو باستاعان «حالىق پارتياسى» جەڭىسكە جەتىپ, جالپى 137 ماندات يەلەندى. يسپانيا سوتسياليست جۇمىسشىلار پارتياسى 31,68 پايىز قولداۋ يەلەنىپ, 121 دەپۋتاتىن عانا كونگرەسكە وتكىزە الدى.
سايلاۋ ناتيجەسىنە بايلانىستى ۇكىمەتتى جاساقتاۋ جانە مينيسترلەر كابينەتىنىڭ باسشىسىن سايلاۋ «حالىق پارتياسىنا» جۇكتەلگەن. كوپشىلىك اتالعان فراكتسيانىڭ جەتەكشىسى ا.فەيحوو پرەمەر-مينيستر ورىنتاعىن يەلەنەدى دەپ ەسەپتەگەن-ءدى. دەگەنمەن «حالىق پارتياسى» داۋىس بەرۋ ناتيجەسىندە باسىم تۇسكەنىمەن, كوپشىلىك مانداتتى يەلەنگەن جوق. سوندىقتان باسقا پارتيالارمەن كواليتسيا قۇرۋعا ءتيىس بولاتىن.
قىركۇيەكتە يسپانيا پارلامەنتى ۇكىمەت باسشىسىن تاعايىنداۋ ءۇشىن بىرنەشە مارتە جينالدى. جالعىز ۇمىتكەر ا.فەيحوو ەدى. دەگەنمەن دەپۋتاتتار ونىڭ كانديداتۋراسىن ماقۇلدامادى. العاشقى داۋىس بەرۋ كەزىندە كونگرەسس مۇشەلەرىنىڭ 177-ءسى قارسى شىقسا, ەكىنشىسىندە 178-ءى قولداۋ بىلدىرمەدى. وسىلايشا, «حالىق پارتياسىنىڭ» ۇكىلەگەن ءۇمىتىنىڭ اۋىلى الىستاي بەردى.
مينيسترلەر كابينەتىنىڭ بۇرىنعى ءھام جاڭا باسشىسى پەدرو سانچەس ءالىپتىڭ ارتىن باقتى. ول 2018 جىلدان بەرى ۇكىمەتتى باسقارىپ كەلگەن ەدى. قارسىلاسى ا.فەيحوو قىزمەتكە جۇگىرىپ جۇرگەندە, پ.سانچەس اسىقپادى. باسىم داۋىس يەلەنۋ ءۇشىن باسقا پارتيالارمەن بەيمارال كەلىسسوز جۇرگىزدى دەپ ايتا الامىز.
«حالىق پارتياسىنىڭ» ساتسىزدىگىنەن كەيىن يسپانيا كورولى VI فيليپپ ساياسي كوشباسشىلاردى جيناپ, پەدرو سانچەستى پرەمەر-مينيستر لاۋازىمىنا ۇمىتكەرلىككە ۇسىندى. ول ۇكىمەت باسشىسى قىزمەتىنە قايتا تاعايىندالۋ ءۇشىن پارلامەنتتە كوپشىلىكتىڭ قولداۋىن يەلەنۋى قاجەت ەدى. ياعني, كارلەس پۋچدەمون سەكىلدى وڭىرلەردەگى كوشباسشىلاردىڭ قولداۋىنا سۇيەندى.
وزدەرىڭىزگە ءمالىم, كاتالونيانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى ك.پۋچدەمون 2017 جىلعى ەگەمەندىك الۋ جونىندەگى رەفەرەندۋمنان كەيىن قۋدالاۋعا ۇشىراعان ەدى. سوتسياليستىك پارتيانىڭ كوشباسشىسى پ.سانچەس كاتالونيانىڭ 2017 جىلعى تاۋەلسىزدىك جونىندەگى رەفەرەندۋمىنان كەيىن قۋدالاۋعا ۇشىراعان ساياساتكەرلەرگە راقىمشىلىق جاساۋدى ۋادە ەتتى. ناتيجەسىندە, سوتسياليستىك پارتيانىڭ (PSOE) باسشىسى بىرقاتار وڭىرلىك پارتيامەن كەلىسىمگە كەلدى. ءسويتىپ, قۇرامىنا كاتالونيالىق جانە باسك ساياساتكەرلەرى كىرەتىن «Sumar» (بىرلىك) دەپ اتالاتىن بلوكپەن كواليتسيا جاساستى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك, كاتالونيا تاۋەلسىزدىككە بىرنەشە رەت تالپىنىس جاساعان. ماسەلەن, 2014 جىلى ايماقتا تاۋەلسىزدىك الۋ جونىندە حالىقتىق رەفەرەندۋم ءوتتى. وندا ەلەكتوراتتىڭ باسىم بولىگى يسپانيادان بولىنۋگە داۋىس بەردى. «جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەسۋدى» ءجون كوردى مە, ءبىر جىلدان كەيىن تاعى ءبىر مارتە رەفەرەندۋم ۇيىمداستىرىلىپ, قاتىسۋشىنىڭ كوبى ەگەمەندىكتى جاريالاۋعا كەلىسىمىن بەردى. ماسەلە 2017 جىلى ۋشىقتى. وڭىردە جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم ءوتىپ, داۋىس بەرگەندەردىڭ 90 پايىزى ازاتتىق الۋدى قولدادى. رەفەرەندۋمعا 5,3 ملن ەلەكتوراتتىڭ 42,3 پايىزى قاتىسىپ, 2,26 ملن كاتالونيالىق تاۋەلسىزدىكتى جاقتاپ شىقتى. سول كەزدەگى كاتالونيا پرەزيدەنتى كارلەس پۋچدەمون ەلدىڭ ەگەمەندىگىن جاريالاعان. بىراق يسپانيا بۇل شەشىمگە قارسى كەلىپ, رەفەرەندۋم ۇيىمداستىرعانداردى قۋدالادى.
ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, پيرەنەي تۇبەگىندەگى ساياسي داعدارىس كەزىندە پ.سانچەس اككىلىك تانىتا ءبىلدى. ويتكەنى جاڭا پرەمەر-ءمينيستردىڭ لاۋازىمى بەكىتىلمەگەن سوڭ, ۇكىمەت باسشىسى قىزمەتىن ۋاقىتشا اتقارۋشى رەتىندە مەرزىمىنەن بۇرىن پارلامەنت سايلاۋىن شاقىردى. بۇل قادام «حالىقتار پارتياسىنا» پات جاسادى. ياعني ولار سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەنىمەن, مينيسترلەر كابينەتىنىڭ باسشىسىن تاعايىنداۋعا مۇمكىندىگى جوق.
ا.فەيحوونىڭ جالعىز مۇمكىندىگى VOX پارتياسىمەن كەلىسىمگە كەلۋ بولاتىن. الايدا بۇل تاراپپەن كەلىسسوز جۇرگىزۋگە ۇمتىلۋى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقپادى. ويتكەنى VOX ازشىلىق قاۋىمنىڭ قۇقىعىن قورعاۋ, ولاردىڭ تەڭدىگى ماسەلەسىنە قاتىستى زاڭعا اشىق قارسىلىق بىلدىرگەن. سول سەبەپتى حالىقتىڭ دا, ماندات يەلەنگەن دەپۋتاتتاردىڭ دا نارازىلىعى كوبەيدى.
40dB نارىقتى زەرتتەۋ فيرماسىنىڭ ساياسي ساراپشىسى كارلوس دومينگەستىڭ ايتۋىنشا, Vox-تىڭ گەندەرلىك زورلىق-زومبىلىق ارەكەتتەرىن ايىپتاۋدان باس تارتۋى سوتسياليستەردى بۇرىننان بەرى قولدايتىن ايەل سايلاۋشىلاردىڭ پ.سانچەستى جاقتاۋىنا جاعداي جاسادى. بىراق سايلاۋداعى جاڭالىق – سوتسياليستىك بلوك باسشىسى جاستاردىڭ كوڭىلىن تابا ءبىلدى.
سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە قارسىلاستارى پ.سانچەستىڭ ەسىمىن بۇزىپ ايتىپ, «Perro Sanxe» (توبەت سانچەس) اتاپ كەتكەن. ماسەلەن, ءتۇرلى مەمدە ونىڭ باسىن ءيتتىڭ دەنەسىنە سالىپ, قورلايتىن سوزدەر جازعان-دى. ۇكىمەت باسشىسى مۇنداي مازاقتى كادەسىنە جاراتىپ, پايدالانىپ كەتتى. ويتكەنى ونىڭ جاقتاستارى مۇنداي مەمدەردى جاستار ءجيى كورەتىنىن ءتۇسىندى. ءسويتىپ, جاستار كوپ تىڭدايتىن الاڭداردى قولدانىپ, ا.سانچەس ءيميدجىن جاقسارتتى. اتاپ ايتقاندا, «La Pija y la Quinqui» دەپ اتالاتىن پودكاستقا بارىپ, اشىق اڭگىمە-دۇكەن قۇردى.
ونىڭ ۇستىنە «حالىق پارتياسىنىڭ» وكىلى البەرتو نۋنەس فەيحوو قاتەلىك جاساپ الدى. ول ءوزىن سايلاۋالدى ناۋقانداعى دەرەكتەردى بۇرمالادى دەپ ايىپتاعان تەلەجۋرناليسپەن سوزگە كەلىپ قالدى. سونداي-اق بىرنەشە جىل بۇرىنعى ەسىرتكى قابىلداعان فوتوسى ءباسپاسوز بەتىندە تارالىپ كەتتى.
دەگەنمەن سانچەستىڭ كاتالونيانىڭ رەسپۋبليكالىق سولشىل پارتياسىن (ERC) جانە كاتالونيانىڭ تاۋەلسىزدىگىن قولدايتىن ورتالىق-وڭشىل «Junts per Catalunya» پارتيالارىنا راقىمشىلىق جاساۋ جونىندەگى زاڭ جوباسى كونسەرۆاتورلاردىڭ نارازىلىعىن تۋدىردى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ساياسي كوتەرىلىسكە ايىپتالعان كاتالوندىقتاردى كەشىرىم جاساۋ شەشىمىنەن كەيىن مىڭداعان ادام يسپانيا كوشەلەرىنە شىعىپ, نارازىلىق ءبىلدىردى.
گەرمانيا كانتسلەرى ولاف شولتس X الەۋمەتتىك مەديا پلاتفورماسىندا سانچەستى قۇتتىقتادى. «بىرگە جۇمىس ىستەيتىنىمىزدى قۋانىشپەن قابىلدادىم. ءبىزدىڭ الەمدەگى قيىندىقتارعا قاتىستى كوزقاراسىمىز ۇقساس», دەدى شولتس.
ەۋروپالىق كوميسسيا توراعاسى ۋرسۋلا فون دەر لەيەن ەۋرووداق الدىندا تۇرعان ماڭىزدى مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەۋدى اسىعا كۇتەتىنىن جەتكىزدى. سونداي-اق ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي دە قۇتتىقتاۋ جولدادى.
