ءورىسى كەڭ وڭدەۋ ونەركاسىبى

قاتتى ىرىمشىك ءوندىرىسى ىسكە قوسىلادى

ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسىن ەكسپورتتاۋ جونىنەن 17,4 پايىز ۇلەسپەن ەكىنشى ورىندا بولسا, ەگىن جانە مال شارۋاشىلىعى سالالارىن دامىتۋ بويىنشا بىلتىر ەڭ الدىڭعى قاتاردان كورىنگەن. تاۋلىگىنە 130-150 توننا ءسۇت وڭدەپ, ودان 150-گە جۋىق ءونىم ءتۇرىن شىعارىپ وتىرعان تاعى ءبىر ىرگەلى كاسىپورىن – «ميلح» جا­ۋاپ­كەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى. ءوز ونىمدەرىنىڭ 30 پايىزىن رەسەيدىڭ ىرگەلەس جاتقان ايماقتارىنا ەكسپورتتاي­دى. 710 ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر­عان سەرىكتەستىك وندىرىسكە قاجەت شيكىزاتتى نەگىزىنەن ءسۇتتى سيىر باعاتىن جەكە شارۋا قوجالىقتارىنان ساتىپ الادى.

بۇگىندە كاسىپورىننىڭ «نوۆىي دەن» برەندىمەن شىعاتىن پاستەرلەنگەن ءسۇت, قايماق, ىرىمشىك, بالمۇزداق, سۇزبە سياقتى ساپاسى جوعارى ونىمدەرى تەك وبلىس جۇرت­شى­لىعىنا عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ بىرقاتار وڭىرىنە جاقسى تانىس. 

زاۋىت الداعى ۋاقىتتا باتىس ەۋروپاداعى سەرىكتەسى «Deutsches Milchkontor Gmbh» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ, قاتتى ىرىمشىك ءوندىرىسىن ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر. اتالعان جوبانىڭ قۇ­نى شامامەن 7,2 ملرد تەڭگە بول­ادى. جوبا ءساتتى ىسكە اسسا, كاسىپ­ورىن تاۋلىگىنە 250 توننا ءسۇت وڭدەۋگە قول جەتكىزەدى. ەۋ­رو­وداق  نارىعىنا باعىتتالعان جاڭا ءوندىرىستىڭ ءبىرىنشى جەلىسى وسى جىلى ىسكە قوسىلادى. الايدا جاڭا جەلى ويداعىداي جۇمىس ىستەپ تۇرۋ ءۇشىن شيكىزات تاپشىلىعى ماسەلەلەرىن شەشۋ قاجەت. قازىرگى ۋاقىتتا  كاسىپ­ورىن وڭىردەگى 12 مىڭ جەكە قو­سالقى شارۋاشىلىقتان ءسۇت ساتىپ الىپ وتىر. جاڭا ءوندىرىس ىسكە قوسىلسا, 12 مىڭ ۇساق شا­رۋا­­­نىڭ كاسىپورىنعا قاجەت  شي­كىزات سۇرانىسىن وتەۋگە شاماسى كەلمەيدى. الايدا وڭىردە ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ يم­پورت­­­قا تاۋەلدىلىگىن تومەن­دە­­تۋ­گ­ە باعىتتالعان ءىرى جوبالار جۇ­ز­ەگە اسىرىلا باستادى. ما­سە­لەن, قاراسۋ اۋدانىن­دا 400 باس­قا, مەڭدىقارا اۋدا­نىنداعى ستەپانوۆ ەلدى مەكە­نىندە قۇنى 6 ملرد تەڭگە بولا­تىن 1200 باس ساۋىن سيىرعا ار­نال­عان تاۋارلى ءسۇت فەرماسى سا­لى­نىپ جاتىر. ستەپانوۆتاعى ءىرى فەرما قۇ­رىلىسىنىڭ 4,8 ملرد تەڭگەسى «توبىل» اكك» اق ارقىلى مەملەكەت ەسەبىنەن قار­جى­لاندىرىلسا, 1,2 ملرد تەڭگەسى – سول فەرمانى سالىپ جات­قان «قارقى اگروفيرماسى» سەرىكتەس­تىگىنىڭ ءوز اقشاسى.

اتالعان ەكى فەرما جۇمىس ىستەي باستاسا, «ميلح» سەرىكتەس­تىگىنىڭ دە ءىسى ىلگەرىلەيدى. مۇنى ايماق باسشىسى قۇمار اقساقالوۆ تا ايتىپ وتىر.

– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋگە بارىنشا كوڭىل بولىنەدى. قايتا وڭدەۋ باعىتىندا 12 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. ولارعا 80 ملرد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا سالۋ جوسپارلانۋدا. سولاردىڭ ءبىرى – Deutsches Milchkontor GmbH تەحنولوگياسىن تارتا وتىرىپ, اسسورتيمەنتى باي بارلىق تۇردەگى ىرىمشىك وندىرەتىن جاڭا كەشەن سالۋ. بۇل مىندەتتى «ميلح» جشس اتقارىپ جاتىر. اتالعان جوبا ىرىمشىك ءوندىرىسىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋعا, يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى تومەندەتۋگە مۇمكىن­دىك بەرەدى. جوبا ىسكە قوسىلعان سوڭ, كاسىپ­ورىن جىلىنا 2 مىڭ توننا ءونىم وندىرەدى, – دەيدى اكىم.

«ميلح» سەرىكتەستىگىندەگى بىر­لەس­كەن ءوندىرىس شامامەن 35 ادامدى جۇمىسپەن قامتىماق.

اگرارلىق كلاستەر قۇرىلادى

ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سوڭعى بىرنەشە جىل قاتارىنان قايتالانعان اپتاپ قۇرعاقشىلىق پەن  بيىل كۇزدە ءبىر اي بويى توقتاۋسىز جاۋعان جاۋىن-شاشىننان ەڭ كوپ زارداپ شەككەن ايماقتار قاتارىنا ەندى. سوعان قاراماستان ءوندىرىس اۋقىمىن كەڭەيتە الىپ وتىرعان بىرقاتار ءىرى شارۋاشىلىقتىڭ اياق الىسى قۋانتادى. مىسالى, بەيىمبەت مايلين اۋدانىنا قاراستى باي­شۋاق اۋىلىنداعى «Green Terra» جشس بيىل اگرارلىق كلاستەر قۇرۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋدى جوس­پارلاپ وتىر. كاسىپورىن 2003 جىلدان بەرى كۇنباعىس, بيداي, كارتوپ وسىرۋمەن اينالىسىپ كەلە­دى. بىلتىر 6 مىڭ توننا كوك­ونىس سياتىن ساقتاۋ قويماسىن سالىپ الدى. اۋا تەمپەراتۋراسى اۆتوماتتى تۇردە رەتتەلىپ وتى­راتىن قويماعا كارتوپ تازارتا­تىن جانە سۇرىپتايتىن زاماناۋي تەحنيكا قۇرىلعىلارى ورنا­تىلعان. كاسىپورىن ەندى ەگىستىككە ارنالعان سۋارمالى جەرلەردى كەڭەي­تۋ, سونداي-اق تاۋارلى ءسۇت فەر­ماسىن جانە ەت كومبيناتىن سالۋ­دى كوزدەپ وتىر.

ء«بىز 2 257 گا القاپقا سۋارۋ جۇيەسىن ورناتۋدى, 12 مىڭ توننا كوكونىس قويماسىن جانە 1 200 باسقا ارنالعان تاۋارلى ءسۇت فەرماسىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. اۋقىمدى جوبانى 2020 جىلى قولعا الدىق. بۇگىنگى تاڭدا وعان 2 ملرد تەڭگەگە جۋىق قارجى سالىندى. 2026 جىلعا دەيىن تاعى 10 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. 2020 جىلى – 225 گا, 2022 جىلى 631 گەكتار جەرگە سۋارۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلىپ, ءىرى كوكونىس ساقتاۋ قويماسى سالىندى. 2026 جىلعا دەيىن 1200 باسقا ارنالعان تاۋارلى ءسۇت فەرماسىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەيدى كاسىپورىن باسشىسى ەردوس تاپاەۆ.

تاياۋدا اتالعان سەرىكتەستىككە توبىل وڭىرىنە جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن ۆيتسە-پرەمەر سەرىك جۇمانعارين كەلىپ, كا­سىپورىننىڭ جۇمىسىمەن تا­نىسقان.  كاسىپكەر ورايى كەلگەندە ءوزى تۇرعىزىپ جاتقان تا­ۋارلى ءسۇت فەرماسىنا سالىنعان ينۆەستيتسيانىڭ وتەۋ نورماسىن 25 پايىزدان 40 پايىزعا دەيىن ۇلعايتۋدى, سونداي-اق كوكونىس ساقتاۋ قوي­ما­سىنا كە­لەتىن جول سالۋعا جانە سۋارۋ جوباسىنا ەلەكتر جۇر­گىزۋگە كومەكتەسۋىن سۇراعان. وعان ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارىمەن بىرگە كەلگەن اۋىل شا­رۋا­شىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ابىلقايىر تامابەك كوكونىس ساقتاۋ قويمالارىن سالۋ بو­يىنشا بيزنەستى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن مينيسترلىك قولدانىستاعى ساقتاۋ تەحنولوگياسىنا بايلانىستى شىعىنداردى وتەۋ ءنورماتيۆىن 25%-دان 40-50%-عا دەيىن ۇلعايتۋ بويىنشا ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋ قاعيدالارىنا وزگەرىس­تەر ەنگىزۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتقا­نىن ايتتى. كاسىپكەر سۇراعان كوم­­مۋنيكاتسيالىق ماسەلەلەر اكىم­دىكتىڭ كومەگىمەن شەشىلمەك.

قوستاناي وبلىسى