ماماندار قۇمار ويىنمەن قاتار قارجى پيراميدالارىنىڭ قۇرىعىنا ءىلىنىپ, تىرنەكتەپ تاپقانىن الاياقتارعا اپارىپ بەرگەن ازاماتتاردىڭ سانى ارتقانىن ايتادى. زاڭسىز ويىن بيزنەسىنىڭ زاردابىن جويۋعا باعىتتالعان كەشەندى شارالار قولعا الىنعانىمەن, جىمىسقى ارەكەتىن جاسىرىن تۇردە جۇزەگە اسىراتىندار ازاماتتاردى ءتۇرلى ايلامەن تۇقىرتاتىن بولعان. ءتىپتى بۇعان جاستار كوپ وتىراتىن الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ الەۋەتىن پايدالانادى. جۋىردا عانا ەكونوميكالىق تەرگەۋ ماماندارى «تيكتوك» جەلىسىندە زاڭسىز قۇمار ويىن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ قىزمەتىنە قۇرىق سالدى.
جاۋاپتى ماماندار ويىنعا تاۋەلدىلىكتىڭ قۇرباندارى كوبىنە جاستار ەكەنىن, ال زاڭسىز ويىن بيزنەسىنە قارسى كۇرەستىڭ ناتيجەسى تۇرعىنداردىڭ ساناسىنا بايلانىستى ەكەنىن ايتادى.
«وڭاي» اقشانى لەزدە ۇتىپ الامىن دەگەن ۇمىتپەن ادامدار كوبىنەسە كازينو مەن اۆتوماتتارعا تاپقان تابىسىن سالىپ جىبەرەدى. جەدەل-تەرگەۋ تاجىريبەسى كورسەتكەندەي, انىقتالعان جاسىرىن كازينولار مەن ويىن مەكەمەلەرىنە نەگىزگى كەلۋشىلەر جاستار بولىپ وتىر. زاڭسىز ويىن بيزنەسى مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە ەشقانداي پايداسى جوق جانە سونىمەن بىرگە قالا تۇرعىندارىنىڭ دا قالتاسىن قاعادى. حالىقتىڭ قۇمار ويىنداردان باس تارتۋى قاسكۇنەمدەردى زاڭسىز تابىستارىنان ايىرادى. بۇگىنگى تاڭدا كازينولار مەن ويىن اۆتوماتتارى زالدارى تەك قاپشاعاي سۋ قويماسىنىڭ جاعالاۋىندا جانە اقمولا وبلىسىنىڭ بۋراباي اۋدانىندا ورنالاستىرىلۋعا ءتيىس. وسىلايشا, اتالعان اۋماقتاردان تىس جۇمىس ىستەيتىن بارلىق ويىن مەكەمەسى ءوز قىزمەتىن زاڭسىز جۇزەگە اسىرادى», دەيدى الماتى قالاسى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ تەرگەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ساكەن قوندىباەۆ.
جۋىردا وتكەن جەدەل-تەرگەۋ ءىس-شارالارى بارىسىندا زاڭسىز ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ ەكى فاكتىسى انىقتالعان. ولار – ءباس قابىلداۋ, بانكتىك اۋدارىمدار ارقىلى ۇتىستاردى ەسەپتەۋ جانە بەرۋ فۋنكتسيالارىن قولدايتىن ونلاين قۇمار ويىندار. زاڭ تالابىنا ساي ۇيىمداستىرۋشىلار 4 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ, قالانىڭ تاعى دا ەكى تۇرعىنى زاڭسىز ويىن بيزنەسى سالاسىنداعى وسىنداي قۇقىق بۇزۋشىلىقتار ءۇشىن 1,6 جىلعا تەمىر تورعا توعىتىلعان.
مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى زاڭسىز ويىن بيزنەسىنە قارسى جۇرتشىلىقتى جۇمىلا كۇرەسۋگە شاقىردى. سەبەبى قوعام بەلسەندىلەرىمەن بىرلەسكەن پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار بارىسىندا بىرنەشە كەلەڭسىزدىكتىڭ بەتى اشىلىپتى. زاڭ وكىلدەرى بۇل ىسكە كاسىپكەرلەر مەن قوعامدىق ۇيىمدار, بلوگەرلەر مەن باق وكىلدەرى دە قولداۋ تانىتسا دەيدى.
جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, قالادا قارجى پيراميدالارى دا ءورشىپ تۇر. بيىل وسىنداي ماقساتتى كوزدەگەن الاياقتاردىڭ 376 ينتەرنەت سىلتەمەسى بۇعاتتالعان. مەملەكەتتىك ورگاننىڭ مالىمەتىنشە, جىل باسىنان بەرى 9 قارجى پيراميداسىنىڭ («WBIC», «Robotex», «Hit Beat Music», «Qnet», «Chia Thai», «Bincloud», «S-Group», «Marqar», «Patin Coin») جولى كەسىلگەن. اتتەگەنايى, 3 مىڭنان اسا ازامات وسى ۇيىمداردىڭ قۇربانى بولىپتى. الاياقتاردى انىقتاۋدا جىل باسىندا ىسكە قوسىلعان ينتەرنەت-رەسۋرستاردى تەكسەرەتىن «بايقا پيراميدا» Telegram-بوتى ءوز تيىمدىلىگىن كورسەتكەن.
«ەندى ءبىزدىڭ ازاماتتار سايتتار مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە قارجى پيراميداسى بەلگىلەرىنىڭ بار-جوعىن ءوز بەتىنشە تەكسەرە الادى. بۇل ولاردىڭ «الاياقتىق» سحەمالارعا الدانۋىنا جول بەرمەيدى. ازىرلەنگەن ءونىم حالىق اراسىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە ەكەندىگى قازىردىڭ وزىندە بايقالادى. قىسقا ۋاقىت ىشىندە ازاماتتاردان تۇسكەن 6 مىڭنان اسا ءوتىنىم قارالدى, ولارعا بوت اۆتوماتتى تۇردە جاۋاپ بەردى», دەيدى ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ اسا ماڭىزدى ىستەر جونىندەگى جەدەل ۋاكىلى جاقسىلىق مىرزاحان.
قارجى پيراميداسىنا كىرۋ ەرىكتى نەگىزدە جانە ەشقانداي قۇقىققا سۇيەنبەي جۇزەگە اسىرىلاتىندىقتان, ەشكىم سالىنعان قاراجاتتى قايتارۋعا كەپىلدىك بەرمەيدى. الايدا اياقتالعان قىلمىستىق ىستەر دە بار, وندا ازاماتتار سالىنعان اقشانى قايتارىپ العان كەزدەر دە بولعان.
ماسەلەن, بيىل تاعى دا «Innova Gold», «IG Group KZ», «Qozgan, Tender», «Rich Beach», «الفا سەيلس كونسالتينگ», «ESS Group» جانە «Qnet». «Energy Eolus Qazaqstan» قارجى پيراميدالارىن ۇيىمداستىرۋشىلارعا قاتىستى سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ, قاسكۇنەمدەردىڭ بىرقاتارى ۇزاق مەرزىمگە سوتتالعان. ال قارجى پيراميداسىنا اربالعاندارعا كەلتىرىلگەن زالال سوماسى 259 ملن تەڭگەنى قۇراعان.
مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى اتاپ وتكەندەي, قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ەكونوميكالىق تەرگەۋ قىزمەتى بانك شوتتارىنا, ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ جىلجىمالى جانە جىلجىمايتىن م ۇلىكتەرىنە تىيىم سالعان. ماسەلەن, «World Business Consulting» قارجى پيراميداسىن ۇيىمداستىرۋشىلارعا قاتىستى قىلمىستىق ءىس بويىنشا سەگىز جابىرلەنۋشىگە 126 ملن تەڭگە سوماسىندا زالال وتەلىپتى. سونداي-اق «B2B Jewerly» قارجى پيراميداسىن ۇيىمداستىرۋشىلارعا قاتىستى قىلمىستىق ءىس بويىنشا 1200-دەن اسا زارداپ شەگۋشىگە 700,1 ملن تەڭگە سوماسىنداعى قارجى قايتارىلىپ, 2,2 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن م ۇلىككە تىيىم سالىنعان.
«ۇيىمداستىرۋشىلار سەنىمدى ازاماتتارعا جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن جانە ەنەرگيانى ساقتاۋ وبەكتىلەرىن جوسپارلاۋ, سالۋ جانە پايدالانۋ جوبالارىنا اقشالاي قاراجاتتارىن سالۋدى ۇسىنعان. وسىلايشا, تاۋلىگىنە 2,7%-دان 3,4%-عا دەيىن, ياعني ايىنا 80 پايىزدان اسا جانە جىلىنا 95 پايىزدان اسا تابىس تۇسەدى دەپ ۋادە بەرگەن. سالىم سوماسى 30 دوللاردان 2700 دوللارعا دەيىن جەتكەن. جەدەل-ىزدەستىرۋ بارىسىندا 11 قالادا, اتاپ ايتقاندا, اقتوبە, استانا, كوكشەتاۋ, وسكەمەن, اتىراۋ, ورال, قىزىلوردا, پاۆلودار, شىمكەنت, كەنتاۋ, سەمەي قالالارىنداعى كەڭسەلەر انىقتالىپ, سونداي-اق ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ شەتەلدە ەكەنى اشكەرە بولدى», دەيدى جاقسىلىق مىرزاحان.
وڭاي جولمەن پايداعا كەنەلگىسى كەلەتىندەر ءوز ويلارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ءتۇرلى تاسىلدەردى قولداناتىن بولعان. جارنامالارىندا تانىمال ادامداردىڭ بەت-بەينەسىن پايدالانۋ, وزدەرىنە سەندىرۋ ماقساتىندا جاڭالىقتار پورتالدارىنىڭ لوگوتيپتەرى مەن ديزاينىن العا ۇستايدى. مۇنداي كۇماندى سىلتەمەلەرگە كىرىپ, ساۋالداما تولتىرماعان ءجون. ءسىز ساۋالداما تولتىرعان جاعدايدا, ولار كوپ ۇزاماي قوڭىراۋ شالىپ, وزدەرىن بانكتىڭ نەمەسە قۇقىق قورعاۋ ورگانىنىڭ قىزمەتكەرى رەتىندە تانىستىرادى. وسىلايشا, سىزگە نەسيە رەسىمدەلگەنىن نەمەسە قىلمىستىق ءىس قوزعالدى دەپ الدايدى. ادامنىڭ توسىلىپ قالعان شاراسىز كۇيىن پايدالانىپ, ولار بانكتىك دەرەكتەردى ءبىلىپ الۋدى كوزدەيدى.
سوندىقتان ءار ازامات ەلىمىزدە قارقىن الىپ جاتقان ينتەرنەت الاياقتىقتان ساقتانعانى ابزال. سوڭعى كەزدەرى «جالعان قارجى» ۇيىمدارىنىڭ ۇسىنىستارىن تاراتۋ جاعدايلارى دا جيىلەپ كەتكەن. ولار اقشانى مۇناي ءوندىرۋشى كومپانيالاردىڭ, بەلگىلى بانكتەردىڭ جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ ءىرى جوبالارىنا جوعارى جانە ءپاسسيۆتى كىرىس تۇسەدى دەگەن ۋادەمەن ينۆەستيتسيالاۋعا شاقىراتىن كورىنەدى.
وسىنداي كەلەڭسىزدىككە تاپ بولماس ءۇشىن, ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتى ازاماتتاردى قىراعى بولۋعا جانە ءوز جيناقتارىن كۇماندى قارجى ۇيىمدارىنا سالماۋعا شاقىردى. ەگەر ءسىز نەمەسە ءسىزدىڭ جاقىندارىڭىز قارجى پيراميدالارىمەن بەتپە-بەت كەلگەن جاعدايدا, جىبەك جولى داڭعىلى 127 مەكەنجايى بويىنشا الماتى قالاسىنىڭ ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتىنە حابارلاسىڭىز نەمەسە Cاll-ورتالىعىنىڭ 1458 نومىرىنە قوڭىراۋ شالىڭىز.
الماتى
