ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ باسقارما مۇشەسى – عىلىمي-يننوۆاتسيالىق قىزمەت جونىندەگى پرورەكتورى جاميلا ايتجانوۆانىڭ ايتۋىنشا, بيىل 2 قاراشادا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزگە رەسمي ساپارمەن كەلگەن ماجارستان پرەمەر-ءمينيسترى ۆيكتور وربانمەن كەزدەستى. كەزدەسۋدە ماڭىزدى كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى. كەلىسىمگە سايكەس «Globalia» كومپانياسى قازاقستاننىڭ بىرنەشە وڭىرىندە كۇن ەنەرگياسى ستانسالارىن سالاتىن بولادى. قازىرگى كەزدە گابور شاگيدىڭ باسشىلىعىمەن قازاقستاندا «كۇن پاركتەرى», «كاسىپ جانە IT-كونسالتينگ», «بانكتىك سۇيەمەلدەۋ» جانە باسقا دا بىرقاتار جوبا جۇزەگە اسىپ كەلەدى.
پروفەسسور گابور شاگي قازاقستاننىڭ جەتەكشى جوعارى وقۋ ورنىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. پروفەسسور تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنىڭ كۇن ءتارتىبى تۇرعىسىنان وزەكتى بولىپ وتىرعان جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكانى ينتەگراتسيالاۋ ماسەلەسىنىڭ وزەكتى ەكەنىن العا تارتتى. ونىڭ ايتۋىنشا,«Globalia» كومپانياسى قازاقستان اۋماعىندا كوپتەگەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. بىلتىر ماۋسىم ايىندا Globalia Kft. قازاقستاندا «استانا» حقو اۋماعىندا قورشاعان ورتانى قورعاۋعا بايلانىستى قىزمەتتەر كورسەتەتىن KAZ global Ltd كومپانياسىنىڭ كەڭسەسىن اشقان بولاتىن. ال اتىراۋ وبلىسىندا جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكانى دامىتۋدىڭ كەشەندى وڭىرلىك باعدارلاماسى ەنگىزىلدى. 1200 تۇرعىنى بار ەلدى مەكەندەردى ەلەكترمەن جابدىقتاۋدى ارال رەجىمىندە كۇن باتارەيالارى پاركى قامتاماسىز ەتەدى. سونداي-اق ول كيوتو حاتتاماسىن راتيفيكاتسيالاۋ بارىسىندا قازاقستان جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى ەسەبىنەن ەلدىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ەداۋىر ۇلەسىن ءوندىرۋ بويىنشا ماڭىزدى مىندەت العانىن اتاپ ءوتتى. العا قويىلعان ماقساتتارعا سۇيەنە وتىرىپ, قازاقستان 2030 جىلعا قاراي جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى ەسەبىنەن ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ 30 پايىزىنا قول جەتكىزۋگە نيەتتى. «2050 جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىش 50 پايىزعا جەتۋى ءتيىس. قازاقستان پايدالى قازبالارعا باي ەل عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كۇن ەنەرگياسىنىڭ كومەگىمەن ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ ءۇشىن ايتارلىقتاي الەۋەتكە يە. گەوگرافيالىق جانە ەكولوگيالىق جاعدايلارعا سۇيەنە وتىرىپ, قازاقستان ەكونوميكاسىندا, ونىڭ ەنەرگەتيكالىق سەكتورىندا ماڭىزدى ءرول اتقارا الاتىن كۇن ەنەرگياسىنىڭ الەۋەتى كەڭ, بىراق ءالى دە دۇرىس پايدالانىلماعان تۇستارى بار», دەدى پروفەسسور گابور شاگي.
سونىمەن بىرگە ول ەنەرگەتيكا سەكتورىنا كەرى اسەر ەتەتىن جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنەن ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرەتىن قۋاتتاردىڭ ديناميكالىق تارالۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن نەگىزگى ماسەلەلەردى اتاپ ءوتتى. سوندىقتان قازاقستان جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن بارىنشا پايدالانۋى كەرەك, سونداي-اق مەملەكەت بيۋدجەتىنە تۇسەتىن جۇكتەمەنى, سىرتقى تاسىمالداۋشىلارعا تاۋەلدىلىكتى ازايتىپ, ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرا وتىرىپ, وڭىردە كوشباسشىلىق رولگە يە بولۋى ءتيىس.
الماتى
