قۇقىق • 16 قاراشا, 2023

قىلمىسقا توزبەۋشىلىك قاعيداتى قاجەت

210 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

«زاڭ مەن ءتارتىپتى قاتاڭ ساقتاۋ قاعيداتى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە دارىپتەلۋى كەرەك». بۇل جونىندە مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين Telegram ارناسىنداعى رەسمي پاراقشاسىندا جاريالادى. مەملەكەتتىك كەڭەسشى زاڭدىلىق پەن ءتارتىپ قاعيداتىن ورنىقتىرۋ ءىسى ۆانداليزم, بالالارعا قارسى قىلمىس, تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق سياقتى جاعىمسىز قۇبىلىستارمەن كۇرەستەن باستالاتىنىن اتاپ ءوتتى.

قىلمىسقا توزبەۋشىلىك قاعيداتى قاجەت

كوللاجداردى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»

«مۇنداي قۇقىق بۇزۋشى­لىق­تارعا قويىلاتىن العاشقى جانە وتە ماڭىزدى توسقاۋىل – ازا­ماتتاردىڭ ولارعا بەيجاي قارا­ماۋى. سوندىقتان ەلىمىزدە جۇ­گەنسىزدىكتىڭ, وزبىرلىقتىڭ جانە قىل­مىستىڭ كەز كەلگەن تۇرىنە مۇل­دەم توزبەۋشىلىك ۇستانىمىن قالىپ­تاستىرۋدىڭ ءمان-ماڭىزى زور. قوعامدا بەلسەندى ازاماتتىق كوزقاراس ۇستەمدىك قۇرىپ, ىزگىلىك, تىلەكتەستىك, ءوزارا كومەك سياقتى باستى قۇندىلىقتار دارىپتەلۋگە ءتيىس», دەيدى ە.قارين.

«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بالالاردىڭ قاۋىپ­سىزدىگى مەن ولاردىڭ قۇقى­عىن قورعاۋ, تۇرمىستىق زور­لىق-زوم­بى­لىق­قا قارسى كۇرەس ماسە­لەلە­رى تۋرالى ۇنەمى ايتادى. ونىڭ سويلەگەن سوزدەرىنەن دايەك­تىلىك جانە مىزعىماس ۇستا­نىم بايقالادى. پرەزيدەنت جۇگەن­سىزدىكتىڭ كەز كەلگەن تۇرى­نە, ۆان­دا­ليزم مەن زورلىق-زوم­بىلىق­قا قاتاڭ توسقاۋىل قويۋ كەرەك, اسى­رەسە ايەلدەر مەن بالالارعا قارسى قىلمىس ءۇشىن جازانى كۇشەيتۋ قاجەت دەپ ەسەپ­تەي­دى», دەگەن مەملەكەتتىك كەڭەس­شى ەلىمىزدە 2020 جىلدان بەرى وتبا­سىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زوم­بى­لىققا قارسى كۇرەس جولىندا جۇيەلى شارالار قابىلدانىپ جاتقانىن اتاپ وتكەن. ونىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ باستامالارىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا پوليتسيانىڭ ءتيىستى بولىمشەلەرىنىڭ شتاتتىق سانى ارتىپ, وتباسىلىق-تۇرمىس­تىق زورلىق-زومبىلىق ىستەرىن قاراۋ ءۇشىن تەرگەۋشى ايەل مامان­دىعى ەنگىزىلدى.

«زاڭناماداعى سوڭعى تۇزە­تۋ­لەرگە سايكەس, ەندى مۇنداي قىل­­­مىس­تار تەك جابىرلەنۋشى ارى­­­زى­­نىڭ نەگىزىندە عانا ەمەس, سو­نى­­­مەن بىرگە كۋاگەرلەردىڭ, كور­­­شىلەردىڭ مالىمەتى, بەينەكا­مەرا­لاردىڭ جازباسى جانە ت.ب. نەگىزدە انىقتالادى. بۇدان بولەك, قازىر ءبىر رەت ىمىراعا كەلگەن تاراپتاردىڭ كەيىن قايتا تاتۋلاسۋىنا جول بەرىلمەيدى. جالپى, تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق ءۇشىن اكىمشىلىك جانە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلدى», دەپ اتاپ ءوتتى ول.

الايدا قوعامدا بۇل ماسەلەگە قاتىستى باسقا كوزقاراستىڭ دا بار ەكەنىن العا تارتقان ەرلان قارين: «كەيبىرەۋلەر زاڭنامانى ودان ءارى قاتاڭداتۋ مۇنداي قىلمىستاردىڭ اشىلۋ كورسەتكىشىن تومەندەتەدى دەپ ەسەپتەيدى. الايدا تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, جازانىڭ قاتاڭدىعى جانە ودان بۇلتارۋ مۇمكىندىگىنىڭ بولماۋى – قىل­مىسقا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ ەڭ ءتيىمدى تەتىگى. بۇل ماسەلەنى تەك زاڭناماعا وزگەرىس ەنگىزۋ ارقىلى شەشۋ مۇمكىن ەمەس. سونىمەن بىرگە ازاماتتاردىڭ كوزقاراسى, مورالدىق ۇستانىمى دا وزگەرۋى كەرەك. وسىنداي ارەكەتتەرگە كوز جۇمىپ قارايتىن بولساق, وندا مەملەكەت قابىلداپ جاتقان شارالاردان ەش ناتيجە شىقپايدى. ياعني دەسترۋكتيۆتى مىنەز-ق ۇلىق­تىڭ كەز كەلگەن تۇرىنە قارسى كۇ­رەس كەشەندى ءىس-قيمىلدى تالاپ ەتەدى. قوعامدا قىلمىسقا مۇل­دەم توزبەۋشىلىك قاعيداتى, ال مەم­لەكەتتىك دەڭگەيدە زاڭ مەن ءتار­تىپتىڭ قاتاڭ ساقتالۋ قاعيداتى دا­رىپتەلۋى كەرەك. سوندىقتان مەم­لەكەتتىك ورگاندار مەن قوعامدىق ۇيىمدار جۇگەنسىزدىك پەن زورلىق-زومبىلىققا قارسى تۇرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن كۇش جۇمىلدىرىپ, ورتاق امال-ءتاسىل ازىرلەۋى قاجەت», دەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار