ەل دەنساۋلىعى – ەرەن بايلىق

“سالاماتتى قازاقستان” مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جوباسىن تالقىلايمىز “ەڭبەك گيگيەناسى جانە كاسىبي اۋرۋلار ۇلتتىق ورتالىعى” رمقك قىزمەتكەرلەرى كاسىبي پاتولو­گيا­لىق قىزمەتتىڭ ودان ءارى دامۋى مەن نىعايۋى قاراستىرىلعان, قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىندا دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان “سا­لاماتتى قازاقستان” مەملەكەتتىك باع­دارلاماسىن تالقىلادى. اتال­مىش ماسەلە – ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇر­عىن­داردىڭ 53%-نان زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعداي­لارىنداعى جۇمىسشىلار 44%-دى قۇرايتىندىعى جاعىنان ماڭىزدى. قر مەديتسينالىق ۇيىمدا­رى­نىڭ نومەنكلاتۋراسىنا مەم­لە­كەتتىك باعدارلاما جوباسىن ەنگىزە وتىرىپ, رەسپۋبليكامىزدىڭ بار­لىق ورتالىقتارىندا دەربەس ما­مان­داندىرىلعان كاسىبي پاتو­لو­گيا­لىق كابينەت قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. العاشقى مەديتسينالىق – سانيتارلىق كومەكتىڭ دامى­ما­عان ينفراقۇرىلىمدىق ءبولىم­شە­لە­رىنسىز (وبلىستىق كاسىبي پاتو­لو­گيالىق كابينەت, قالالىق ەم­حا­نالار مەن مەديتسينالىق ءبولىم­دەر­دىڭ كاسىبي پاتولوگيالىق كا­بينەتى, ونەركاسىپتە, كاسىپورىنداردا الدىنا الا جانە مەرزىمدى مەدي­تسينالىق تەكسەرىستەرىن جۇرگىزۋشى مەديتسينالىق ۇيىمدار جانە ت.ب.) مەديتسينالىق قىزمەتتەرمەن نەعۇرلىم تولىق قامتۋعا قول جەت­كىزۋ مۇمكىن ەمەس. كاسىبي پاتو­لو­گيالىق كابينەتتەردىڭ مۇنداي ءجۇ­يە­سىن قۇرۋ زياندى وندىرىستەردەگى جۇمىسشىلارعا مەديتسينالىق كومەكتى ساتىلاپ كورسەتۋ جۇيەسىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 2015 جىلى 15%-دى قۇرايتىن “العاش انىقتالعان جاعدايلار ىشىندەگى كاسىبي اۋرۋدىڭ اسقىنعان فورمالارىنىڭ مەنشىكتى سالماعى” ينديكاتورى العاش ەنگىزىلەتىن بولادى. 2009 جىلى ول 45%-دى قۇراعان بولاتىن. مەملەكەتتىك باعدارلاما كاسىبي پاتولوگيالىق كومەك زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلا­رىن­داعى جۇمىسشىلارعا مەديتسينالىق قىز­مەت كورسەتۋدىڭ نورماتيۆتىك-قۇ­قىقتىق بازاسىن جەتىلدىرۋدى رەگ­لا­مەنتتەيدى. العاش ەلىمىز جۇرت­شى­لىعىنىڭ كاسىبي اۋرۋ­شاڭ­دى­عىنىڭ مەملەكەتتىك عىلىمي اۆتو­ماتتاندىرىلعان رەگيسترى قۇ­رى­لادى. ازاماتتاردىڭ  دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ۆەدومستۆوارالىق جانە سەكتور­ارالىق ءوزارا قارىم-قا­تىناستى جۇزەگە اسىرۋ دايەكتەلىپ جانە تولىق ماسشتابتا ۇسى­نىلادى. زياندى جانە قاۋىپتى وندىرىستىك فاكتورلاردىڭ جۇمىس­شىعا اسەر ەتۋىنىڭ الدىن الاتىن قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايلارىن قام­تاماسىز ەتەتىن جۇمىس بەرۋ­شىنىڭ جاۋاپ­كەرشىلىگى انىقتالدى. جۇمىس­شىلاردىڭ دەنە شىن­ىق­تىرۋ, ساۋىقتىرۋ, سپورتتىق جانە مەدي­تسينالىق قىزمەتتەرىن قام­تا­م­اسىز ەتۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋشىنىڭ ءۇي­لەسۋىنىڭ قاجەتتىلىگى بەلگىلەندى. بۇگىندە جۇمىسشىلارعا مامان­دان­دىرىلعان كاسىبي پاتولوگيالىق قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسىن دامىتۋ جۇمىس بەرۋشىنى, ساقتاندىرۋ جانە قوعامدىق ۇيىمداردى, جۇمىس­شى­نىڭ ءوزىن, مەملەكەتتى جانە تۇ­تاستاي قوعامدى قاتىستىرا وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلۋى كەرەك. ەكولوگيانىڭ تومەندەۋى اۋ­رۋ­دى دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋ بو­يىنشا مەديتسينالىق قىز­مەتتەرگە سۇرانىمنىڭ ۇلعايۋىمەن باي­­لانىستى بولعاندىقتان, العاش رەت مەملەكەتتىك باعدارلاما دەڭگەيىندە حالىق دەنساۋلىعىنا قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىنىڭ اسەر ەتۋىن زەرتتەۋگە اسا كوڭىل ءبولىندى دەسەم, سوعان وراي, ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىندا تۇراتىن تۇرعىندار دەنساۋلىعىن تۇزەتۋ پرينتسيپتەرىن ودان ءارى عىلىمي نە­گىزدەۋ جانە ەكولوگيامەن باي­لا­نىستى اۋرۋلار ءتىزىمىن دايىنداۋ قاجەت. وسىنداي جولمەن, “ەڭبەك گي­گيە­ناسى جانە كاسىبي اۋرۋلار ۇلت­تىق ورتالىعى” رمقك سالانىڭ ودان ءارى دامۋىنىڭ باسىم سترا­تەگيالىق باعىتتارىنىڭ قالىپ­تاسۋىن نەگىزدى جانە قازىرگى كەزگە ساي دەپ ەسەپتەيدى. 2011-2015 جىل­دارعا ارنالعان “سالاماتتى قا­زاق­ستان” مەملەكەتتىك باعدار­لاماسىن, ۆەدومستۆوارالىق جانە سەكتور­ارالىق ءوزارا قارىم-قا­تىناستى ەسكەرە وتىرىپ, جۇزەگە اسىرۋ مەحانيزمىن قولدايدى. ءجاميلا باتتاكوۆا, “ەڭبەك گيگيەناسى جانە  كاسىبي اۋرۋلار ۇلتتىق ورتالىعى” رمقك ديرەكتورى.